नागपुर, जून 04 (हि.स.)। राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघले आफ्नो शताब्दी अतिरिक्त आफ्नो कार्यप्रणाली र संगठनात्मक संरचनामा महत्वपूर्ण परिवर्तन गर्ने दिशामा अघि बढिरहेको छ। यस वर्षको राष्ट्रिय स्तरको कार्यकर्ता विकास वर्ग (द्वितीय) मा यो परिवर्तनको झलक स्पष्ट रूपमा देखियो। संघको भविष्यको विस्तारलाई ध्यानमा राख्दै पूर्णकालिक कार्यकर्ता (प्रचारक) को संख्या बढाउन विशेष जोड दिइँदैछ।
नागपुरमा आयोजित कार्यकर्ता विकास वर्ग- द्वितीयमा देशका विभिन्न प्रान्तहरूबाट छनोट भएका ८८० शिक्षार्थीहरूले भाग लिए। यी मध्ये २३५ प्रशिक्षार्थीहरू प्रचारक वर्गका हुन्, जुन कुल सहभागीहरूको लगभग २६ प्रतिशत हो। संघको संगठनात्मक प्रणालीमा प्रचारकहरूलाई अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ, किनकि उनीहरूले शाखा विस्तार, संगठन निर्माण, सामाजिक कार्य सञ्चालन र नेतृत्व विकासमा केन्द्रिय भूमिका खेल्छन्। यसैलाई ध्यानमा राख्दै यस वर्षको प्रशिक्षण वर्गमा प्रचारकहरूको सहभागितालाई महत्वपूर्ण मानिॅंदैछ।
११ मईबाट शुरु भएको यस प्रशिक्षण वर्गले स्वयंसेवकहरूलाई दैनिक शाखा सञ्चालन, सामाजिक कार्य, संगठनात्मक विस्तार र नेतृत्व विकाससँग सम्बन्धित विभिन्न विषयहरूमा विशेष तालिम प्रदान गरिरहेको छ। सहभागीहरूको पृष्ठभूमिलाई हेर्दा ५८३ स्वयंसेवकहरू विभिन्न व्यवसायमा संलग्न छन्, जबकि ६२ जना विद्यार्थी हुन। यसमा भारतीय प्रविधि संस्थान (आईआईटी) का विद्यार्थीहरू पनि समावेश छन्।
शैक्षिक योग्यताको आधारमा ४१३ सहभागीहरू स्नातक र ३३२ जना स्नातकोत्तर छन्। थप रूपमा, ३१ सहभागीहरूले दशौं कक्षा पूरा गरेका छन्, ६३ जनाले बाह्रौं कक्षा पूरा गरेका छन्, जबकि ४१ जना कार्यकर्ताहरू अन्य शैक्षिक वर्गका छन्।
संघको शताब्दी वर्ष पूरा भएपछि अर्को वर्षको लागि संगठनात्मक संरचनामा पनि परिवर्तन प्रस्ताव गरिएको छ। राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघको समालखा (हरियाणा) मा हालै सम्पन्न कार्यकारिणी बैठकमा सरकार्यवाह दत्तात्रेय होसबलेले आफैंले यो परिवर्तनको घोषणा गरे। हालको प्रान्त प्रणालीको सट्टा संभाग आधारित संरचनालाई अझ प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने योजना बनाइएको छ। यो नयाँ प्रणाली अनुसार, संगठनात्मक आवश्यकताहरू बढ्नेछन्, जसको परिणामस्वरूप प्रचारकहरूको संख्या बढाउनु पर्ने आवश्यकता पर्नेछ।
संघले आफ्नो कार्यशैलीमा पनि परिवर्तनहरू गरिरहेको छ। आगामी वर्षहरूमा जनचेतना, व्यापक पहुँच र प्रचारमा विशेष ध्यान केन्द्रित गरिनेछ। परिवार र युवाहरूसँग अझ बलियो र व्यापक संवाद स्थापित गर्न विशेष प्रयास गरिनेछ। प्रस्तावित परिवर्तनहरूको प्रभाव यस वर्षको कार्यकर्ता विकास वर्गमा स्पष्ट रूपमा परिलक्षित भएको छ।
समग्रमा, शताब्दी वर्षपछि राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ संगठनात्मक र कार्यात्मक पुनर्संरचनाको नयाँ चरणमा प्रवेश गरिरहेको छ। प्रचारकहरूको बढ्दो संख्या, प्रशिक्षणमा विशेष जोड, र समाजका विभिन्न वर्गहरूमा पहुँच विस्तार गर्ने रणनीतिलाई संघको भविष्यको विस्तार र सुदृढीकरणको लागि महत्त्वपूर्ण कदम मानिएको छ।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
09 Jun 2026
