नयाँ दिल्ली, 07 जून (हि.स.)। भारत विश्वको सबैभन्दा कम दरमा खाना पकाउने ग्यास प्राप्त गर्ने देशहरूमा सामेल छ। प्रधानमन्त्री उज्ज्वला योजना (पीएमयूवाई) का लाभार्थीहरूले प्रभावकारी रूपमा 642 रूपियाँमा 14.2 किलोग्रामको एलपीजी सिलिन्डर प्राप्त गरिरहेका छन्। दिल्लीमा साधारण उपभोक्ताहरूले 942 रूपियाँमा सिलिन्डर खरिद गरिरहेका छन्, जबकि हालको अन्तरराष्ट्रिय परिस्थितिमा सिलिन्डरको आपूर्ति लागत 1,600 रूपियाँ नाघेको छ।

पेट्रोलियम एवं प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयले आइतवार भन्यो, उज्ज्वला लाभार्थीहरूले पहिलो चार रिफिलको लागि प्रति सिलिन्डर 300 रूपियाँको प्रत्यक्ष लाभ अन्तरण (डीबीटी) सहायता पाउँछन्, जुन सालाना 1,200 रूपियाँ हो। गैर-उज्ज्वला उपभोक्ताहरूले पनि बजारमा आधारित लागतभन्दा लगभग 700 रूपियाँ कम मूल्यमा सिलिन्डर प्राप्त गरिरहेका छन्।

मन्त्रालयले भारतमा उज्ज्वला लाभार्थीहरूको लागि प्रभावकारी एलपीजी मूल्य 642 रूपियाँ रहेको बताएको छ, जबकि पाकिस्तानमा सोही सिलिन्डरको मूल्य 1,046 रूपियाँ, नेपालमा 1,207 रूपियाँ, बंगलादेशमा 1,225 रूपियाँ र श्रीलंकामा 1,241 रूपियाँ रहेको बताएको छ। अमेरिकामा मूल्य लगभग 1,755 रूपियाँ, अष्ट्रेलियामा 1,765 रूपियाँ र क्यानडामा 2,411 रूपियाँ रहेको छ।

मन्त्रालय अनुसार, भारतले आफ्नो एलपीजी आवश्यकताको ठूलो हिस्सा आयात गर्छ र यसको मूल्य अन्तरराष्ट्रिय बजारमा तोकिएको साउदी सम्झौता मूल्य (सीपी) बाट प्रभावित छ। फरवरीमा एलपीजीको साउदी सीपी प्रति टन $542.50 थियो, जुन जून 2026 सम्ममा बढ़ेर $790 प्रति टन पुगेको छ, जुन यस अवधिमा लगभग 46 प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

मन्त्रालयले पश्चिम एशियामा तनाव र होर्मुज जलडमरूमा अवरोधहरूको बावजुद, भारतले आफ्नो ऊर्जा आपूर्ति श्रृंखला कायम राखेको बताएको छ। देशमा कुनै पनि पेट्रोलियम उत्पादनको अभाव भएन र एलपीजीको बोतलबन्दी र वितरण सामान्य रूपमा जारी रह्यो।

घरेलु एलपीजीको बढ्दो मूल्य उपभोक्ताहरूमा पूर्ण रूपमा हस्तान्तरण गरिएको छैन। सार्वजनिक क्षेत्रको तेल मार्केटिंग कम्पनीहरू र केन्द्र सरकारले लागत र खुद्रा मूल्यबीचको भिन्नता वहन गरिरहेका छन्। घरेलु एलपीजीमा संचित अल्प-रिकभरी आर्थिक वर्ष 2025-26 को अन्त्यसम्ममा लगभग 60,000 करोड़ रूपियाँ पुगेको छ, जुन एक वर्षअघि 41,338 करोड़ रूपियाँ थियो। केन्द्र सरकारले यस उद्देश्यका लागि तेल मार्केटिंग कम्पनीहरूलाई 30,000 करोड़ रूपियाँ क्षतिपूर्ति स्वीकृत गरेको छ।

मन्त्रालयले भन्यो, प्रधानमन्त्री उज्ज्वला योजना अन्तर्गत हालसम्म 10.58 करोड़भन्दा बढ़ी ग्यास कनेक्शन प्रदान गरिएको छ।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी