नयाँ दिल्ली, 09 जून (हि.स.)। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको लगातार 4,399 दिनको कार्यकाल पूरा भएको अवसरमा पूर्व प्रधानमन्त्री एचडी देवेगौडा र आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री एन चन्द्रबाबु नायडूले आ-आफ्ना लेखहरूमा उनको नेतृत्व, शासन मोडेल र देशमा उनले देखेका परिवर्तनहरूलाई प्रकाश पारे। दुवै नेताहरूले भारतको आर्थिक प्रगति, सामाजिक समावेशीकरण, तकनीकी विकास र लोकतान्त्रिक सुदृढ़ीकरणलाई यस अवधिको प्रमुख उपलब्धिहरूको रूपमा उल्लेख गरे।

आफ्नो लेखमा पूर्व प्रधानमन्त्री एचडी देवेगौड़ाले प्रधानमन्त्री मोदीको कार्यकाललाई लोकतान्त्रिक दृष्टिकोणबाट विश्लेषण गरे। उनले भने, मोदी यस सन्दर्भमा जवाहरलाल नेहरूको रेकर्डलाई उछिनेर देशको सबैभन्दा लामो समयसम्म लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित प्रधानमन्त्री बनेका छन्।

देवेगौड़ाले भारतको लोकतान्त्रिक विस्तारलाई प्रकाश पार्दै भने, 1952 मा भएको पहिलो आम चुनाउमा केवल 53 राजनीतिक दलहरू र लगभग 17 करोड़ मतदाताहरू थिए भने 2024 को लोकसभा चुनाउमा 2,593 राजनीतिक दलहरूले भाग लिएका थिए र देशको जनसंख्या अहिले 146 करोड़ नाघेको छ।

देवेगौड़ाले भने, वर्तमान केन्द्रिय मन्त्रिपरिषद् सामाजिक प्रतिनिधित्वको हिसाबले बढ़ी फराकिलो र समावेशी छ। उनले मोदी मन्त्रिपरिषद्मा अन्य पछाड़िएका वर्ग (ओबीसी) बाट 27, अनुसूचित जाति (एससी) बाट 10 र अनुसूचित जनजाति (एसटी) समुदायबाट 5 मन्त्रीहरू सामेल रहेको उनले बताए।

उनले नारी शक्ति वन्दन अधिनियम (महिला आरक्षण विधेयक) लाई महिलाको राजनीतिक सहभागिता बढ़ाउने दिशामा एक ऐतिहासिक कदम बताए। उनी अनुसार, यो कानूनले संसद र विधानसभाहरूमा महिला प्रतिनिधित्वलाई सुदृढ़ पार्ने मार्ग प्रशस्त गर्नेछ।

देवेगौडाले भने, सामाजिक सञ्जालको वर्तमान युगमा सार्वजनिक जीवनमा आलोचना बढ़ी व्यक्तिगत र तीखो भएको छ तर प्रधानमन्त्री मोदी सक्रिय रहन्छन् र देशलाई दिशा प्रदान गर्छन्। उनले राष्ट्रिय सुरक्षा मुद्दाहरूमा प्रधानमन्त्रीको बलियो नेतृत्व र मन की बात जस्ता कार्यक्रमहरू मार्फत जनतासँगको प्रत्यक्ष सञ्चारलाई पनि महत्त्वपूर्ण रूपमा प्रकाश पारे।

आफ्नो लेखमा आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री एन चन्द्रबाबु नायडूले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको राष्ट्र प्रथम र सबका साथ, सबका विकास, सबका विश्वास लाई भारतको विकासको आधार बताए। उनले भने, प्रधानमन्त्री मोदीले भारतको सांस्कृतिक सम्पदा र सभ्यताको गौरवलाई आधुनिक शासन र तकनीकको साथ जोड़ेर विकासको नयाँ मोडेल प्रस्तुत गरेका छन्।

नायडू अनुसार, भारतले पछिल्लो 12 वर्षमा उल्लेखनीय आर्थिक प्रगति गरेको छ। देश विश्वको 11औं ठूलो अर्थव्यवस्थाबाट चौथो ठूलो अर्थव्यवस्थामा पुगेको छ। उनले डिजिटल सार्वजनिक पूर्वाधार (डीपीआई), जन धन योजना, आधार र यूपीआईलाई वित्तीय समावेशीकरणतर्फको ऐतिहासिक पहल बताए।

ख्यमन्त्री नायडूले भने, प्रत्यक्ष लाभ हस्तान्तरण (डीबीटी) प्रणाली मार्फत 51 लाख करोड़ रुपियाँभन्दा बढ़ी रकम लाभार्थीहरूको बैंक खातामा सिधै स्थानान्तरण गरिएको छ, जसले मिडलम्यानको भूमिका हटाएको छ र सरकारी योजनाहरूको पारदर्शिता बढ़ाएको छ।

नायडूले भने, मोदी सरकारको समयमा राजमार्ग, रेलवे, बन्दरगाह, विमानस्थल र नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रमा ठूलो लगानी गरियो। उनले प्रतिस्पर्धी र सहकारी संघीयता को अवधारणालाई केन्द्र र राज्यहरूबीचको राम्रो समन्वयको आधार बताए।

उनी अनुसार, आन्ध्र प्रदेशले पनि यस नीतिबाट लाभ उठाएको छ। अमरावती परियोजना, औद्योगिक विकास, पूर्वाधार विस्तार र नयाँ प्रविधिहरूमा केन्द्र सरकारको सहयोगमा राज्यले उल्लेखनीय प्रगति हासिल गरेको छ।

नायडूले भने, इतिहासले यो अवधिलाई आर्थिक वृद्धि वा राजनीतिक स्थिरताको लागि मात्र नभई भारतको आत्म-विश्वासको पुनर्स्थापना र विकसित भारत 2047 को संकल्पको लागि पनि सम्झनेछ।

आफ्ना लेखहरूमा दुवै नेताहरूले जोड दिए कि प्रधानमन्त्री मोदीको 12 वर्षे कार्यकालले राजनीतिक स्थिरता मात्र नभई आत्मनिर्भर भारत, तकनीकी प्रगति, सामाजिक समावेशीकरण र विश्वव्यापी मञ्चमा भारतको बढ्दो प्रतिष्ठाको प्रतिनिधित्व गर्दछ। उनीहरू अनुसार, यो अवधि भारतको विकास इतिहासमा एक महत्त्वपूर्ण अध्यायको रूपमा रेकर्ड गरिनेछ, जसले देशलाई आत्मविश्वास, आधुनिकता र विश्वव्यापी नेतृत्वको नयाँ दिशा प्रदान गर्नेछ।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी