बेरुत (लेबनान), 07 जून (हि.स.)। अमेरिकाको मध्यस्थतामा इजरायल र लेबनानबीच वाशिङ्टनमा घोषणा गरिएको सशर्त सैन्य युद्धविराम ढोंग साबित भएको छ। इजरायलको हालैको हमलामा 12 जनाको मृत्यु भएको छ। मृतकमध्ये लेबनानका सेना प्रमुख पनि छन्। अधिकारीहरूले सेना प्रमुख, एक क्याप्टेन र एक सैनिकको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन्। खर्दाली-नबातीह सडकमा यात्रा गर्दा उनको मृत्यु भएको हो। सेना प्रमुख पाकिस्तान आइपुग्नु पर्ने थियो। पाकिस्तान पुग्नुअघि नै उनको मृत्यु भयो। लेबनानका राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीले देशको सैन्य प्रमुख (सशस्त्र बलका कमान्डर-इन-चिफ) ब्रिगेडियर जनरल रुडोल्फ ह्याकललाई लक्षित गर्नु देशको सार्वभौमिकतामाथि आक्रमण भएको बताएका छन्। धेरै देशहरूले पनि यस आक्रमणको कडा निन्दा गरेका छन्।

अल जजिराको रिपोर्ट अनुसार, इजरायलले लेबनानमा विनाश गरेको 6 जूनमा आक्रमण गरेको हो। लेबनानी सेनाले खर्दाली-नबातीह सडकमा अभेद्य मानिएको एउटा सैन्य वाहन इजरायली हवाई आक्रमणले नष्ट गरेको पुष्टि गरेको छ। सेनाका सर्वोच्च कमान्डर, कप्तान र एक सैनिक मारिएका छन्। इजरायली डिफेन्स फोर्स (आइडीएफ) ले आक्रमण सक्रिय लडाइँ क्षेत्रमा भएको बताएको छ। यस क्षेत्रमा आवागमनका लागि इजरायली सेनासँग समन्वय आवश्यक छ। घटनाको अनुसन्धान भइरहेको आईडीएफले जनाएको छ।

लेबनानी सेनाले भनेको छ, इजरायलको जानाजानी र बारम्बार क्रूरता र आक्रामकताको उद्देश्य समाधानमा पुग्ने सबै प्रयासहरूलाई विफल पार्नु हो।' लेबनानका राष्ट्रपति जोसेफ आउनले आक्रमणलाई लेबनानको सार्वभौमिकता र अन्तरराष्ट्रिय कानुन र नियमहरूको स्पष्ट उल्लङ्घन भनेर निन्दा गरेका छन्। प्रधानमन्त्री नवाफ सलामले यसलाई एक जघन्य अपराध र लेबनान र सबै लेबनानी जनतामाथि आक्रमण ठहर गरेका छन्। वक्तव्यमा लेबनानका प्रधानमन्त्री सलामले ब्रिगेडियर जनरल वसम साब्रा, क्याप्टेन एली खौरी र सिपाही हुसेन घोजलको परिवार र सहकर्मीहरू साथै लेबनानी सेनाप्रति समवेदना व्यक्त गरे।

लेबनानी सेनाले आफ्ना सर्वोच्च कमान्डर रुडोल्फ ह्याकल आफ्ना पाकिस्तानी समकक्षी फिल्ड मार्शल असीम मुनीरसँग वार्ताका लागि पाकिस्तान जाँदै गरेको बताएको छ। लेबनानमा सक्रिय इरान समर्थक सशस्त्र लडाकु समूह हिजबुल्लाहले उक्त आक्रमणलाई जघन्य अपराध बताएको छ। साथै लेबनानी सरकारमाथि वासिङ्टनमा शत्रुको मागमा पूर्ण रूपमा झुक्दै देशलाई रक्तपातमा धकेलेको आरोप पनि लगाएको छ।

इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघाईले उक्त हत्याले लेबनानको हरेक भागमा इजरायलको दाबी लाई पुनः पुष्टि गरेको बताए। बाघईले भने, यो लेबनान, यसको सेना र यसको सार्वभौमिकता विरुद्धको जघन्य अपराध हो। स्पष्ट रूपमा इजरायलले लेबनानमा सुरक्षा, स्थिरता वा समृद्धि चाहँदैन भन्ने स्पष्ट छ। साउदी अरेबियाले यो आक्रमण र मैत्रीपूर्ण लेबनानी गणतन्त्रविरुद्ध इजरायलको निरन्तर आक्रमणको निन्दा गरेको छ।

जोर्डनले यो मैत्रीपूर्ण देश लेबनानको सार्वभौमिकता, सुरक्षा र स्थिरताको स्पष्ट उल्लङ्घन र अन्तरराष्ट्रिय कानूनको स्पष्ट उल्लङ्घन भएको बताएको छ। कतारले यसलाई खतरनाक वृद्धि र लेबनानको सार्वभौमसत्ताको स्पष्ट उल्लङ्घन भनेको छ। कतारको विदेश मन्त्रालयले अन्तरराष्ट्रिय समुदायलाई हस्तक्षेप गर्न अपील गरेको छ। इजरायललाई संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को प्रस्ताव 1701 लाई पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्न बाध्य पार्ने समय रहेको पनि बताएको छ।

दक्षिणी लेबनानमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको शान्तिरक्षा बलले यस्ता आक्रमणहरू लेबनानको सार्वभौमिकता, क्षेत्रीय अखण्डता र सुरक्षा परिषद् प्रस्ताव 1701 को गम्भीर उल्लङ्घन भएको बताएको छ। सोही संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय प्रस्तावले सन् 2006 मा इजरायल र हेजबोल्लाहबीचको युद्धको अन्त्य गरेको थियो। यसबाहेक, लेबनानको राज्य सञ्चालित राष्ट्रिय समाचार एजेन्सी (एनएनए) ले इजरायली हवाई आक्रमणले सिडोन जिल्लाको सक्साकिया गाउँमा छ जनाको ज्यान लियो र अन्य चार जना घाइते भएको बताएको छ। नबातीह जिल्लाको देइर अल-जहरानीमा कारलाई लक्षित गरी इजरायली ड्रोन हमलामा अर्का एक व्यक्तिको मृत्यु भएको छ।

इजरायली सेनाले विगत दुई दिनमा दक्षिणी लेबनानमा हिजबुल्लाहका 150 वटा स्थानमा आक्रमण गरेको बताएको छ। यसमा हतियार भण्डारण घरहरू, कमान्ड सेन्टरहरू, रकेट लन्चरहरू, र पूर्वाधार साइटहरू समावेश छन्। इजरायली सेनाले शनिबार राति दक्षिणी लेबनानमा आफ्ना दुई जना सैनिक मारिएको बताएको छ। अर्कोतर्फ हिजबुल्लाहले बिन्ट जेबिल क्षेत्रमा रहेको इजरायली चौकीमा ड्रोन आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।

उल्लेखनीय छ, युद्धविराम 17 अप्रेलदेखि नै जारी छ। यसलाई अहिलेसम्म पूर्ण रूपमा पालन गरिएको छैन। हिजबुल्लाह र इजरायलले प्रायः एकअर्कालाई उल्लङ्घनको आरोप लगाएका छन्। दुई वा चार दिन अघि वासिङ्टनमा रहेका लेबनानी र इजरायली दूतहरूले सशर्त सैन्य विरामको घोषणा गरेका थिए। हिजबुल्लाहका नेता नईम कासिमले यो सैन्य विराम स्वीकार नगर्ने बताएका थिए। एउटा सम्झौता दक्षिणी लेबनानबाट इजरायलको फिर्तीमा मात्र मान्य हुन सक्छ।

इजरायल र हिजबुल्लाह लडिरहन्छन्। यसैबीच, लेबनानी सेना ऐतिहासिक रूपमा टकरावबाट टाढा रहेको छ र हालको द्वन्द्वमा संलग्न भएको छैन। आफ्नो कमान्डरको मृत्युबाट उनी आघातमा छन्। हिजबुल्लाहले 2 मार्चदेखि इरानको समर्थनमा इजरायल विरुद्ध हवाई आक्रमण शुरु गरेको थियो। लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयको नयाँ तथ्याङ्कअनुसार लेबनानभरि इजरायली आक्रमणमा कम्तिमा 3,593 जनाको मृत्यु भएको छ र 10,990 जना घाइते भएका छन्।

--------

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल