कोलकाता, २१ अक्टोबर (हि.स.)। विजयादशमी आगमनसँगै पश्चिम बङ्गालमा दुर्गापूजाको रौनक अन्तिम चरणमा पुगेको छ। देवी दुर्गाका प्रतिमा विसर्जनको तयारी शुरु भइसकेको छ। यद्यपि, विसर्जनअघि दशमीका दिन राज्यमा मनाइने ‘सिन्दूर खेला’ को विशेष तथा प्राचीन परम्पराले बङ्गालको दुर्गापूजालाई देशभर विशिष्ट पहिचान दिलाएको छ।
वास्तवमा, सयौँ वर्षदेखि राज्यका जमिनदार परिवार तथा ऐतिहासिक राजबाडीहरूमा देवी दुर्गाको पूजा भव्य रूपमा हुँदै आएको छ। यही वैभवशाली परम्पराको एक अङ्गका रूपमा सिन्दूर खेला शुरु भएको मानिन्छ।
विजयादशमीका दिन पूजामण्डप तथा घरमा देवी दुर्गाको प्रतिमा स्थापना गरिएका स्थानमा विवाहित महिलाहरू ठूलो सङ्ख्यामा भेला हुन्छन्। उनीहरूले सर्वप्रथम पूजामा प्रयोग गरिने सिन्दूर देवी दुर्गाको चरण तथा सिउँदोमा अर्पण गरी आशीर्वाद लिन्छन्। त्यसपछि त्यही पवित्र सिन्दूर एकअर्काको सिउँदोमा लगाइदिने र अबिरजस्तै गालामा पनि लगाउने गर्छन्।
बुधबार राजधानी कोलकातासहित राज्यभर सिन्दूर खेलाको विशेष रौनक रह्यो। यसका लागि महिलाहरूले पहिलेदेखि नै व्यापक तयारी गरेका थिए। यद्यपि, उत्तर कोलकाताको हाटखोलास्थित दत्तबाडीमा पुरानो परम्पराअनुसार अष्टमीकै दिन सिन्दूर खेला सम्पन्न गरिन्छ। शहरका अन्य ऐतिहासिक जमिनदार घराना, जस्तै शोभाबजार राजबाडी, बनर्जीबाडी तथा बोस परिवारमा भने सिन्दूर खेलाको भव्य तयारी मंगलबार रातिदेखि नै शुरु भएको छ। यस अवसरका लागि महिलाहरूले विशेष रूपमा परम्परागत साडी तथा सिन्दूरको व्यवस्था गरेका छन्।
यस परम्पराको धार्मिक तथा भावनात्मक महत्त्वबारे बताउँदै श्रद्धालु जयश्री घोषले दुर्गापूजाको अन्त्यमा मनाइने सिन्दूर खेला विवाहित महिलाहरूका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको बताइन्। धार्मिक विश्वासअनुसार, यस दिन देवी दुर्गाको आशीर्वादले पतिको दीर्घायु तथा सुखी दाम्पत्य जीवनको वरदान प्राप्त हुन्छ। कुनै पनि विवाहित महिलाले आफ्नो पतिको लामो आयुको कामना नगर्ने भन्ने हुँदैन। यही कारणले यो परम्परा यति धेरै श्रद्धा र उत्साहका साथ पालना गरिने उनले बताइन्।
यही धार्मिक विश्वासका साथ बुधबार बिहानैदेखि राज्यभरका पूजामण्डपहरूमा परम्परागत सिन्दूर खेला श्रद्धा र उल्लासका साथ सुरु हुनेछ। त्यसपछि भक्तजनहरूले भावुक हुँदै देवी दुर्गालाई बिदाइ गर्नेछन्।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
