ब्रसेल्स, ०३ अक्टोबर (हि.स.)। डिजेलको बढ्दो मूल्य तथा डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी डिजेलको आपूर्ति रोक्ने दिएको धम्कीका बीच जी-७ देशहरूले आफ्ना रणनीतिक तेल तथा डिजेल भण्डारको ठूलो हिस्सा बजारमा ल्याउने सहमति जनाएका छन्। यसअन्तर्गत करिब १० करोड (१०० मिलियन) ब्यारेलसम्म इन्धन बजारमा ल्याउन सकिनेछ।
ब्रिटिश दैनिक समाचारपत्र ‘द गार्डियन’ का अनुसार, फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले शुक्रबार जी-७ नेताहरूसँग भएको भिडियो सम्मेलनपछि सदस्य राष्ट्रहरूले विश्व बजारमा आपूर्ति बढाउन तथा पेट्रोलियम पदार्थ, विशेषगरी डिजेलको मूल्य नियन्त्रण गर्न रणनीतिक भण्डार प्रयोग गर्ने सहमति गरेको बताएका छन्।
प्रस्तावअनुसार, करिब ५ करोड ब्यारेल डिजेल र ५ करोड ब्यारेल कच्चा तेल बजारमा ल्याइनेछ। म्याक्रोंका अनुसार, प्रारम्भिक २० दिनमा ठूलो परिमाणमा डिजेल उपलब्ध गराइनेछ र त्यसपछि आवश्यक परे थप भण्डार बजारमा ल्याउने विकल्पबारे छलफल गरिनेछ।
उल्लेखनीय छ, जी-७ देशमा अमेरिका, ब्रिटेन, फ्रान्स, जर्मनी, इटाली, क्यानडा र जापान छन्। म्याक्रोंले इन्धनको आपूर्ति कायम राख्न निर्यातमा कुनै प्रतिबन्ध नलाग्ने सुनिश्चित गर्न सदस्य राष्ट्रहरू प्रतिबद्ध रहेको बताए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि सामाजिक सञ्जालमा गरिएको पोस्टमार्फत युरोपेली देशहरू आफ्नो ठूलो डिजेल भण्डारको महत्वपूर्ण हिस्सा बजारमा ल्याउन सहमत भएको र प्रक्रिया तत्काल शुरु हुने बताएका छन्। अमेरिकाले यसअघि युरोपेली देशहरूमाथि आफ्ना रणनीतिक भण्डार प्रयोग गर्न दबाउ दिएको थियो।
अमेरिकी डिजेल निर्यातमा सम्भावित रोक युरोपका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। युरोपले आफ्नो डिजेल आवश्यकताको करिब ७० प्रतिशत घरेलु प्रशोधनशालाबाट पूरा गर्छ भने बाँकी आपूर्तिका लागि आयातमा निर्भर रहन्छ।
मध्यपूर्वबाट इन्धन आपूर्तिमा आएको अवरोध तथा क्षेत्रीय प्रशोधनशालाहरूको उत्पादनमा आएको कमीका साथै चीनका प्रशोधनशालाहरूको उत्पादनमा पनि गिरावट आएको छ। त्यस्तै, युक्रेनले रुसी प्रशोधनशालामाथि गरेका आक्रमणले रूसको इन्धन उत्पादनलाई प्रभावित गरेको छ।
यी परिस्थितिबीच अमेरिकाले विदेशी खरिदकर्ताहरूलाई डिजेल तथा अन्य प्रशोधित इन्धनको कीर्तिमानी निर्यात गरेको छ। यसका कारण अमेरिकी डिस्टिलेट भण्डार मौसमी आधारमा सन् १९९६ पछिकै सबैभन्दा न्यून स्तरमा पुगेको छ।
ब्रिटेनमा शुक्रबार डिजेलको औसत मूल्य प्रतिलिटर २ पाउन्डसम्म पुगेको छ। औसत पारिवारिक कारको ट्याङ्की भर्न करिब ११० पाउन्ड खर्च हुने भएको छ। विश्व बजारमा शुक्रबार ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि रह्यो। रणनीतिक भण्डार बजारमा ल्याउने खबरपछि मूल्य केही समयका लागि करिब ९८ डलरसम्म झरे पनि पछि फेरि प्रतिब्यारेल १०२ डलरभन्दा माथि पुगेको थियो।
म्याक्वेरी समूहका वाल्ट चान्सलरले केवल रणनीतिक भण्डार बजारमा ल्याउँदैमा अमेरिका वा विश्व ऊर्जा बजारको मूल समस्या समाधान नहुने बताएका छन्। उनका अनुसार, वर्तमान संकट समाधान गर्न मध्यपूर्व तथा होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै तेलको आपूर्ति बढाउनु महत्वपूर्ण हुनेछ।
यसअघि अन्तरराष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आईईए) ले मार्चमा आफ्नो इतिहासमै सरकारी तेल भण्डारको सबैभन्दा ठूलो सामूहिक निकासी गर्ने निर्णय गरेको थियो। इरानमाथि अमेरिकी-इजरायली आक्रमणपछि आपूर्ति तथा मूल्यमा परेको दबाउ कम गर्न ४० करोड ब्यारेल आपतकालीन कच्चा तेल बजारमा ल्याउने सहमति भएको थियो। यो परिमाण आईईएका सदस्य देशहरूको कुल सरकारी भण्डारको करिब एकतिहाई थियो।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
