नयाँ दिल्ली, ३१ अक्टोबर (हि.स.)। लौह पुरुष सरदार वल्लभभाई पटेलको जयन्तीको अवसरमा केन्द्र सरकारले साल २०२६ का लागि ‘केन्द्रिय गृहमन्त्री दक्षता पदक’ घोषणा गरेको छ। यस वर्ष देशभरिका विभिन्न राज्य, केन्द्रशासित प्रदेश, केन्द्रिय सशस्त्र पुलिस बल (सीएपीएफ) तथा केन्द्रिय पुलिस सङ्गठन (सीपीओ) का कूल ४९० अधिकारी तथा जवानलाई यस प्रतिष्ठित पदकबाट सम्मानित गरिनेछ।

केन्द्रिय गृह मन्त्रालय अनुसार, पुलिस कार्य, अनुसन्धान, गुप्तचर सेवा तथा फोरेन्सिक विज्ञान लगायत विभिन्न क्षेत्रमा उत्कृष्ट कार्य गर्ने अधिकारी तथा कर्मचारीलाई यो सम्मान प्रदान गरिन्छ। सुरक्षा तथा अनुसन्धान निकायहरूमा उत्कृष्ट कार्यसम्पादनलाई प्रोत्साहन गर्नु र उत्कृष्ट सेवालाई मान्यता दिनु यसको उद्देश्य हो।

केन्द्रिय गृह मन्त्रालयले १ फरवरी, २०२४ मा जारी गरेको अधिसूचना मार्फत ‘केन्द्रिय गृहमन्त्री दक्षता पदक’ स्थापना गरेको थियो। यस पुरस्कार अन्तर्गत पुलिस तथा सुरक्षा सङ्गठनमा असाधारण कार्यसम्पादन गर्ने कर्मचारीलाई सम्मानित गरिन्छ। यसमा राज्य पुलिस बल, केन्द्रशासित प्रदेशका पुलिस, विशेष गुप्तचर शाखा, केन्द्रिय पुलिस सङ्गठन, केन्द्रिय सशस्त्र पुलिस बल, राष्ट्रिय सुरक्षा गार्ड (एनएसजी) तथा असम राइफल्सका अधिकारी र जवान समावेश छन्।

केन्द्रिय गृहमन्त्री दक्षता पदक मुख्यतः चार क्षेत्रमा उत्कृष्ट योगदानका लागि प्रदान गरिन्छ। पहिलो, पुलिस तथा सुरक्षा बलले विभिन्न अभियानमा असाधारण कार्यसम्पादन गर्दै उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेबापत। दोस्रो, गम्भीर तथा जटिल मामिलाको अनुसन्धानमा सराहनीय कार्य गर्ने पुल अधिकारी तथा कर्मचारीलाई। तेस्रो, केन्द्र तथा राज्यस्तरमा अदम्य साहस, समर्पण र उत्कृष्ट गुप्तचर कार्य गर्ने कर्मचारीलाई। चौथो, केन्द्र तथा राज्य सरकार अन्तर्गत फोरेन्सिक विज्ञानको क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याउने सरकारी वैज्ञानिकलाई यो पदक प्रदान गरिन्छ।

यस पदकको घोषणा प्रत्येक वर्ष ३१ अक्टोबरमा सरदार वल्लभभाई पटेलको जयन्तीका अवसरमा गरिन्छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्व तथा केन्द्रिय गृह एवं सहकारिता मन्त्री अमित शाहको मार्गदर्शनमा शुरु गरिएको यस पहलको उद्देश्य पुलिस तथा सुरक्षा व्यवस्थामा व्यावसायिक दक्षतालाई प्रोत्साहन गर्नु हो।

गृह मन्त्रालय अनुसार, यस सम्मान मार्फत आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गर्ने क्रममा विशिष्ट उपलब्धि हासिल गरेका अधिकारी तथा जवानहरूको योगदानलाई मान्यता दिइन्छ। केन्द्रिय गृहमन्त्री दक्षता पदकको उद्देश्य पुलिस तथा सुरक्षा सङ्गठनहरूमा उच्च व्यावसायिक मापदण्डलाई प्रोत्साहन गर्नु, उत्कृष्ट सेवालाई राष्ट्रियस्तरमा मान्यता प्रदान गर्नु तथा अधिकारी र कर्मचारीहरूको मनोबल बढ़ाउनु हो।

साल २०२६ मा ४९० अधिकारी तथा जवानलाई यस सम्मानका लागि छनोट गरिनुले देशभरिका पुलिस, सुरक्षा, अनुसन्धान तथा गुप्तचर निकायमा कार्यरत कर्मीहरूको योगदानलाई उजागर गरेको छ।

/ बिशाल