





- सरसंघचालक मोहन भागवतले कारञ्जामा स्मृति भवन र बालासाहेब देवरस नेत्रालयको लोकार्पण गरे
बालाघाट, ०६ अक्टोबर (हि.स.)। राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघका सरसंघचालक डा. मोहन भागवतले प्रत्यक्ष रूपमा काम भइरहेको ठाउँमा धेरै बोल्नुपर्ने आवश्यकता नहुने बताएका छन्। उनले भाषणभन्दा काम बढी महत्त्वपूर्ण हुने बताए। उनले बालासाहेब देवरस र भाऊराव देवरसको सम्पूर्ण जीवन राष्ट्र सेवाका लागि समर्पित रहेको बताए।
सरसंघचालक डा. भागवतले मंगलबार मध्य प्रदेशको बालाघाट जिल्लाको लाञ्जी क्षेत्रअन्तर्गत पर्ने कारञ्जा गाउँमा बालासाहेब र भाऊराव देवरस स्मृति भवनको लोकार्पण तथा माधव नेत्रालयको नेत्र चिकित्सा एवं नेत्र जाँच केन्द्रको शुभारम्भ समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उक्त कुरा बताएका हुन्। यस अवसरमा उनले संघका तेस्रो सरसंघचालक बालासाहेब देवरस र ज्येष्ठ प्रचारक भाऊराव देवरसको पैतृक भूमि कारञ्जामा नवनिर्मित भाऊराव देवरस स्मृति भवन र बालासाहेब देवरस नेत्रालयको लोकार्पण गरे। कार्यक्रममा डा. भागवतले बालासाहेब देवरस र भाऊराव देवरसका छायाचित्रमा माल्यार्पण गरे।
भारतको माटोमा सेवा र संवेदनाका संस्कार
सरसंघचालक डा. भागवतले कारञ्जामा भारतको माटो र संस्कृतिमै सेवा र संवेदनाका संस्कार रहेको बताए। उनले पछिल्ला २०० वर्षमा भारतमा जति महापुरुष जन्मिएका छन्, त्यति विश्वको इतिहासमा अन्यत्र कतै देख्न नसकिने बताए। उनले अरूको दुःख देखेर आँखा रसाउनु भारतीय समाजको संस्कारको हिस्सा रहेको बताए। उनले यस भावनालाई भारतको माटो र संस्कृतिसँग जोड्दै समाजमा अरूका लागि केही गर्ने प्रवृत्ति हाम्रा जीवन मूल्यहरूमा रहँदै आएको बताए।
उनले विमान दुर्घटनाका क्रममा यात्रुहरूको ज्यान बचाउने भारतीय क्याप्टेन स्मित मछरको पनि उल्लेख गरे। उनले चक्कुले घाइते भए पनि उनले आफ्नो ज्यानको परवाह नगरी यात्रुहरूलाई सुरक्षित बचाउन विमान उडाइरहेको बताए। उनले यसलाई भारतीय संस्कारमा रहेको त्याग र अरूका लागि समर्पणको भावनाको उदाहरण बताए।
सरसंघचालकले संघले मानिसहरूको गुणस्तर बढाउने काम गर्ने बताए। मानिसहरूमा संगठन गर्ने क्षमता विकास गर्नुका साथै मातृभूमिप्रति भक्ति र समाजप्रति सेवा भावना पैदा गरिने उनले बताए। संघले सबैलाई आफ्नो मानेर सेवा गर्ने बानीको विकास गराउने उनले बताए। उनले स्वयंसेवकको व्याख्या गर्दै स्वयंसेवक त्यस्तो व्यक्ति रहेको बताए जसले स्वयं अगाडि बढेर सेवा गर्छ। सेवाको बदलामा कुनै प्रकारको लाभको अपेक्षा नरहने उनले बताए। उनले संघमा यस्ता मानिसहरू तयार गरिने बताए, जो पछि गएर स्वायत्त रूपमा काम गर्छन्, तर संघले उनीहरूको कामको श्रेय आफ्नो नाममा लिँदैन। उनले बालासाहेब देवरसको चर्चा विश्वभर हुने गरे पनि उनले सबैसँग सामान्य व्यवहार गर्ने गरेको बताए। उनी भारतका सेवक थिए।
देवरस दाजुभाईको जीवनको स्मरण
डा. भागवतले बालासाहेब देवरस र भाऊराव देवरसको जीवन तथा कार्यलाई स्मरण गर्दै दुवैको जीवन राष्ट्र र समाजको सेवाका लागि समर्पित रहेको बताए। कारञ्जामा निर्माण गरिएको स्मृति भवन उनीहरूको जीवन, विचार र सेवा कार्यका स्मृतिहरूलाई संरक्षण गर्ने उद्देश्यले तयार गरिएको उनले बताए। बालासाहेब देवरस नेत्रालयमार्फत ग्रामीण तथा जनजातीय क्षेत्रका मानिसहरूलाई नेत्र उपचारको सुविधा उपलब्ध गराउने प्रयास भइरहेको उनले बताए ।
कार्यक्रमको प्रारम्भिक सम्बोधनमा न्यासका उपाध्यक्ष अरविन्द मार्डीकरले स्वर्गीय बालासाहेब र भाऊराव देवरसको जीवनकार्य तथा कारञ्जा गाउँसँग उनीहरूको सम्बन्धबारे जानकारी दिए। उनले भैय्याजी जोशीको मार्गदर्शनमा देवरस दाजुभाईका स्मृतिहरूलाई संरक्षण गर्न विगत ३० वर्षदेखि गरिँदै आएको सेवा कार्यबारे पनि प्रकाश पारे।