नयाँ दिल्ली, 19 फरवरी (हि.स.)। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बिहीवार एआई प्रभाव शिखर सम्मेलनमा एआईको नैतिक प्रयोगको सम्बन्धमा विश्व नेताहरूलाई तीन सुझाव प्रस्तुत गरे। यसमा डेटा स्वायत्तता, पारदर्शी नियमहरू र मानवीय मूल्यहरू समावेश थिए।
विश्व नेताहरूसँग शिखर सम्मेलनको पूर्ण सत्रमा आफ्नो उद्घाटन भाषणमा प्रधानमन्त्री मोदीले विश्वास व्यक्त गरे कि शिखर सम्मेलनले विश्वव्यापी एआई इकोसिस्टम निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। उनले भने, हामीले मिलेर यो अवरोध लाई मानवताको सबैभन्दा ठूलो अवसरमा रूपान्तरण गर्नुपर्छ। नैतिक प्रयोगको सन्दर्भमा उनले जोड दिए कि डेटा स्वामित्वको सम्मान गर्नुपर्छ। एआई प्रशिक्षणको लागि एक डेटा फ्रेमवर्क स्थापना गर्नुपर्छ। डेटा सुरक्षित, सन्तुलित र भरपर्दो हुनुपर्छ। त्यसैले विश्वव्यापी विश्वसनीय डेटा फ्रेमवर्क आवश्यक छ।
उनले एआई प्लेटफर्महरूले स्पष्ट र पारदर्शी सुरक्षा नियमहरू कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिए। हामीलाई कालो बक्स दृष्टिकोणको सट्टा गिलास-बक्स दृष्टिकोण चाहिन्छ। जब सुरक्षा नियमहरू हेर्न र प्रमाणित गर्न सकिन्छ तब जवाफदेहिता स्पष्ट हुनेछ र व्यवसायमा नैतिक व्यवहारलाई बढ़ावा मिल्नेछ।
एआई अनुसन्धानमा पेपरक्लिप समस्याको उदाहरण दिँदै प्रधानमन्त्रीले भने, एआईलाई स्पष्ट मानवीय मूल्य र मार्गदर्शन चाहिन्छ। प्रविधि शक्तिशाली छ तर मानिसहरूले सधैं दिशा निर्धारण गर्नेछन्।
प्रधानमन्त्रीले भने, एआईमा नैतिक व्यवहारको दायरा विशाल छ। त्यसैले हामीले एआईको लागि नैतिक व्यवहार र मापदण्डहरूको दायरा विस्तार गर्नुपर्छ। एआई कम्पनीहरूले ठूलो जिम्मेवारीको सामना गर्छन्। नाफासँगै हामीले उद्देश्यमा पनि ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ। उनले भने, भारतको लागि तकनीकी शक्तिको साधन होइन तर सेवाको साधन हो। शक्ति होइन, सशक्तिकरण। एआईको दिशा पनि यस्तो हुनुपर्छ कि यसले सम्पूर्ण मानवताको कल्याण गरोस्।
प्रधानमन्त्रीले भने, भारत बुद्धको भूमि हो र भगवान बुद्धले भनेका थिए, सही कार्य सही बुझाइबाट आउँछ। त्यसैले एआईको वास्तविक प्रभाव देखाउने रोडम्याप सिर्जना गर्न हामीले मिलेर काम गर्नु आवश्यक छ। यो तब मात्र हुन्छ जब हामी सही समयमा र सही नियतका साथ सही निर्णय गर्छौं।
विश्वव्यापी महामारी कोभिड-19 को उदाहरण दिँदै प्रधानमन्त्रीले भने, यसले विश्वलाई यो महसुस गराएको छ कि सँगै उभिएर असम्भव पनि सम्भव हुन्छ। खोप विकासदेखि लिएर आपूर्ति शृङ्खलासम्म डेटा साझेदारीदेखि जीवन बचाउनेसम्म, सहकार्यले समाधान प्रदान गरेको छ। हामीले भारतमा कोभिड-19 महामारीको समयमा टेक्नोलोजीले मानवताको सेवा कसरी गर्नसक्छ भनेर देखेका छौं। प्रधानमन्त्रीले पहिले तकनीक भेदभावको स्रोत भएको स्वीकार गर्दै अब एआई तकनीकलाई सबैको लागि पहुँचयोग्य र सुलभ बनाउनुपर्ने बताए। हामीले ग्लोबल साउथको आकांक्षा र प्राथमिकताहरूलाई एआई शासनको केन्द्रमा पनि राख्नुपर्छ।
प्रधानमन्त्रीले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को विश्वव्यापी यात्रामा एस्पिरेशनल इन्डिया एआईको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई जोड दिए र भने, भारतले आज यो जिम्मेवारीलाई बुझेर नै महत्त्वपूर्ण कदम चालिरहेको छ। हाम्रो एआई मिसन मार्फत भारतमा हाल 38,000 जीपीएल छन्। हामी अर्को छह महिनामा 24,000 थप जीपीयूहरू तैनाथ गर्दैछौं। हामी हाम्रा स्टार्टअपहरूलाई धेरै किफायती दरमा विश्व-स्तरीय कम्प्युटिङ पावर प्रदान गर्दैछौं। हामीले एआई कोस्ट पनि स्थापना गरेका छौं, जस मार्फत 7500 भन्दा बढ़ी डेटासेट र 270 एआई मोडेलहरू राष्ट्रिय स्रोतको रूपमा साझा गरिएको छ।
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
