धर्मशाला, 27 फरवरी (हि.स.)। चौधरी सरवण कुमार हिमाचल प्रदेश कृषि विश्वविद्यालय पालमपुरद्वारा डा. जी.सी. नेगी पशु चिकित्सा एवं पशु विज्ञान महाविद्यालयमा गिद्ध संरक्षण विषयमाथि एक कार्यशालाको आयोजन गरियो जसमा राष्ट्रिय एवं अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका प्रमुख विशेषज्ञहरूले भाग लिएर गिद्धहरूको समन्वित एवं दिगो संरक्षणको आवश्यकतामाथि विचार-विमर्श गरे। कार्यशालामा अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति प्राप्त संरक्षण जीवविज्ञानी क्रिस बाउडेन, वरिष्ठ पशु चिकित्सक एवं पक्षी वन्यजीव संरक्षण विशेषज्ञ डा. पर्सी अवारी तथा प्रख्यात पक्षी विज्ञानी डा. माल्याश्री भट्टचार्यले गिद्धहरूको पारिस्थितिक, पशु चिकित्सा एवं जनस्वास्थ्य सम्बन्धि महत्वमाथि प्रकाश पारे।
तकनिकी सत्रोंमा विशेषज्ञहरूले बताए, कांगड़ा जिल्ला सुरक्षित आहार स्थलहरूको उपलब्धताको कारणले गिद्धहरूको अपेक्षाकृत स्वस्थ जनसंख्यालाई समर्थन प्रदान गरिरहेको तथा यस्ता स्थलहरूको संरक्षण अनि सुदृढ़ीकरण गर्ने आवश्यकतामाथि बल दिए।
उनीहरूले गिद्धहरूको त्यस महत्वपूर्ण पारिस्थितिक भूमिकाको उल्लेख गरे जसान्तर्गत गिद्धहरू मृत पशुहरूलाई चाँड़ै नै नष्ट गरेर रेबिज़, क्षयरोग (टीबी) औ प्लेग जस्ता जूनोटिक बीमारीहरूको प्रसारलाई रोक्नमा सहायक हुन्छ जसबाट पर्यावरणीय स्वच्छता औ जनस्वास्थ्य सुरक्षाले बल पाउँछ। कार्यशालामा यो पनि चिन्ता व्यक्त गरियो, केही पशु चिकित्सकीय गैर-स्टेरोयडल सुनिएको घटाउने औषधीहरू (एनएसएआईडी) जस्तै डाइक्लोफेनाक, निमेसुलाइड एवं एसीक्लोफेनाक दक्षिण एशियामा गिद्धहरूको संख्यामा तीव्र ह्रासको लागि उत्तरदायी रहिआएका छन्। त्यसैले पशु चिकित्सकहरूसित आग्रह गरियो, उनीहरूले पशुधनको उपचारमा गिद्ध-सुरक्षित विकल्पहरूलाई अप्नाउन्।
कार्यक्रममा गिद्ध संरक्षणमाथि एक अनलाइन सम्वादात्मक प्रश्नोत्तरी पनि आयोजना गरियो जसमा विद्यार्थीहरूले भाग लिए जसमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने प्रतिभागीहरूलाई पुरस्कृत गरियो। कार्यक्रमको समापन दीर्घकालिक गिद्ध संरक्षण एवं क्षेत्रीय पारिस्थितिक सन्तुलन सुनिश्चित गर्नको लागि दिगो अनुसन्धान, नीतिगत सहयोग, उत्तरदायी पशु-चिकित्सीय हस्तक्षेप तथा सामुदायिक सहभागिताको सामूहिक आह्वानको साथमा भयो।
हिन्दुस्थान समाचार / उष्णता छेत्री शर्मा