नयाँ दिल्ली, 12 अप्रेल (हि.स.)। उपराष्ट्रपति सीपी राधाकृष्णनले आइतवार आधुनिक विकास र सांस्कृतिक संरक्षण एक-अर्काका पूरक भएको बताए। विकास र सम्पदा सँगसँगै जाँदा मात्र राष्ट्रको सर्वांगीण प्रगति सम्भव हुन्छ।

उपराष्ट्रपतिले नयाँ दिल्लीको भारत मण्डपममा विज्ञान र प्रौद्योगिकीको हस्तक्षेप मार्फत आदिवासी जीवन रूपान्तरण - भाषा, आस्था र संस्कृतिको संरक्षण विषयक सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै यी कुरा भनेका हुन्। यो सम्मेलन विज्ञान र प्रौद्योगिकी विभागले नर्थ इस्ट सेन्टर फर टेक्नोलोजी एप्लिकेसन एण्ड रीच (एनईसीटीएआर) र आईटीआईटीआई दून संस्कृति स्कूल, देहरादुनसँगको सहकार्यमा आयोजना गरेको हो।

उनले भने, 2047 सम्ममा विकसित भारत बनाउनुको अर्थ हाम्रो संस्कृति बिर्सनु होइन। 'विकास र सम्पदा' को सिद्धान्तको अर्थ आधुनिक तकनीकलाई अपनाउँदै हाम्रा प्राचीन परम्पराहरूको संरक्षण गर्नु हो, किनकि दुवै एकअर्काका पूरक हुन्।

उपराष्ट्रपतिले भने, जब आधुनिक विज्ञानले भाषा, आस्था र संस्कृतिसँग मेल खान्छ, यो संरक्षण र सशक्तिकरणको लागि एक शक्तिशाली शक्ति बन्छ। उनले उल्लेख गरे कि आदिवासी समुदायहरूसँग अमूल्य परम्परागत ज्ञान छ जसले जैविक विविधता र वन संसाधनहरूको दिगो प्रयोगमा योगदान पुर्याउउँछ। शताब्दीयौंदेखि यी समुदायहरूले भारतको प्राचीन संस्कृति, आस्था र सभ्यता सम्पदालाई संरक्षण गर्दै आएका छन्।

उपराष्ट्रपतिले भने कि आदिवासी क्षेत्रहरूमा हरित आर्थिक विकासको लागि अपार सम्भावना छ। आदिवासी समुदायहरूसँग डिजाइन, कपड़ा र रंग संयोजनमा असाधारण सीपहरू छन्, जुन पुस्तादेखि संरक्षित छन्। उनले आदिवासी मामिला मन्त्रालय स्थापना गरेकोमा पूर्व प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीलाई श्रद्धांजलि अर्पण गर्दै यसलाई आदिवासी समुदायहरूको लागि न्याय, मर्यादा र अवसरप्रति नैतिक प्रतिबद्धता भने।

सरकारका प्रमुख पहलहरूलाई उजागर गर्दै उनले प्रधानमन्त्री जनमान कार्यक्रमको उल्लेख गरे, जस अन्तर्गत लगभग 7,300 किलोमिटर कभर गर्ने 2,400 भन्दा बढ़ी सड़क र 160 भन्दा बढ़ी पुलहरू स्वीकृत भएका छन्। उनले 63 हजारभन्दा बढ़ी आदिवासी गाउँहरूलाई समेट्ने धरती आभा आदिवासी गाउँ उत्थान अभियानको पनि उल्लेख गरे, जुन सफा पानी, आवास, शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा र दिगो जीविकोपार्जनमा केन्द्रित छ।

सीपी राधाकृष्णनले उत्तर पूर्वी क्षेत्रमा पूर्वाधार र कनेक्टिभिटीमा भएका महत्वपूर्ण विकासहरूमाथि प्रकाश पारे र समावेशी विकासप्रति सरकारको प्रतिबद्धता दोहोऱ्याए।

दिल्लीका उपराज्यपाल तरणजीत सिंह सन्धु, अरुणाचल प्रदेशका उपमुख्यमन्त्री चौना मीन, विज्ञान तथा प्रौद्योगिकी विभागका सचिव प्रो. अभय करंदीकर र पूर्व सांसद तथा आईटीआईटीआई दून संस्कृति विद्यालयका संस्थापक ट्रस्टी तरुण विजय सहित अन्य उपस्थित थिए।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी