होर्मुजको नाकाबन्दीको प्रभाव, बिहिवार वार्ता शुरु हुने सम्भावना
फाइल फोटो।


वाशिङ्टन, 14 अप्रेल (हि.स.)। होर्मुजको जलडमरूमध्यसहित सबै इरानी बन्दरगाहहरूमा अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दीले परिणाम देखाउन थालेको छ। अमेरिका र इरानबीचको युद्धविराममा इस्लामाबादमा शान्ति वार्ता असफल भएपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कडा निर्णय लिए। उनले सबै इरानी बन्दरगाहहरूको नाकाबन्दीको घोषणा गरे र यस क्षेत्रमा पुग्ने कुनै पनि इरानी जहाजलाई डुबाउने धम्की दिए। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार, जिद्दी इरानले आफ्नो अडान नरम पारेको छ, जसबाट ट्रम्प खुशी छन्। दुई देशका प्रतिनिधिमण्डलहरूबीचको वार्ता अब बिहिबार हुन सक्छ।

अल जजीरा र फक्स न्यूजका रिपोर्टहरूका अनुसार, ट्रम्पले इरानले वार्ता गर्न उत्सुकता व्यक्त गरेको बताए। उपराष्ट्रपति जेडी भेन्सले पनि भने, 'बल इरानको कोर्टमा छ। अब एक प्रमुख सम्झौता निश्चित रूपमा सम्भव छ।' इस्लामाबादमा अमेरिकाले इरानलाई युरेनियम संवर्धनमा २० वर्षको प्रतिबन्ध प्रस्ताव गरेको थियो। सोमबार इरानले प्रतिवाद प्रस्तावको जवाफ दिँदै २० वर्षको सट्टा पाँच वर्षको प्रस्ताव स्वीकार गर्न इच्छुक रहेको बताएको छ।

यदि अमेरिकी नाकाबन्दी जारी रह्यो भने अवस्था बिग्रन सक्छ। त्यसैले, मध्यस्थता गर्ने देशहरूले आफ्नो प्रयास शुरू गरेका छन्। मध्यस्थता गर्ने देशहरूमध्ये एकका एक राजनयिकले युद्धविरामको अवधिमा दुई देशहरूबीच बिहिबार वार्ता पुनः शुरु हुन सक्ने बताएका छन्। यस विषयमा जानकार अधिकारीहरूले 21 अप्रेलमा युद्धविराम समाप्त हुनुअघि सम्झौतामा पुग्ने लक्ष्य रहेको बताएका छन्।

राजनयिकले तेहरान र वाशिङ्टन वार्ता गर्न सैद्धान्तिक रूपमा सहमत भएको बताए। यद्यपि, समान स्तरको प्रतिनिधिमण्डल सहभागी हुनेछ कि हुनेछैन भन्ने कुरा स्पष्ट छैन। अधिकारीहरूले पाकिस्तान सम्भावित आयोजकको रूपमा फेरि विचाराधीन रहेको बताएका छन्, जबकि जेनेभामा पनि छलफल भइरहेको छ।

उपराष्ट्रपति भेन्सले सोमबार भने, इस्लामाबादमा इरानसँगको वार्ता समाप्त भएदेखि बल अब इरानको कोर्टमा छ। तेहरानले अब अर्को कदम चाल्नुपर्नेछ। उनले भने, अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डल इरानी वार्ताकारहरूसँग सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिने अधिकार नभएकोले वार्ताबाट पछि हटेको हो। कुनै पनि प्रगति अब तेहरानको नेतृत्वको स्वीकृतिमा निर्भर हुनेछ।

यस विषयमा रूसले पनि चासो व्यक्त गरेको छ। क्रेमलिनले सोमबार भन्यो, अमेरिकासँग सम्भावित सम्झौताको भागको रूपमा इरानको समृद्ध युरेनियम स्वीकार गर्ने रूसको प्रस्ताव खुल्ला छ। क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले भने, यो प्रस्ताव राष्ट्रपति पुतिनले अमेरिका र क्षेत्रीय देशहरू दुवैसँगको छलफलमा अगाडि सारेका थिए। प्रस्ताव खुल्ला छ, तर यसमा अहिलेसम्म कुनै कारबाही भएको छैन।

जानकारी अनुसार, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो र लेबनानका लागि अमेरिकी राजदूतले मंगलबार वाशिङ्टनमा इजरायली र लेबनानी राजदूतहरूसँग भेट्ने कार्यक्रम छ। सोमबार विदेश विभागका एक अधिकारीले यो घोषणा गरे। अधिकारीले भने, यो १९९३ पछि इजरायल र लेबनानबीचको पहिलो यस्तो बैठक हुनेछ। हालका हप्ताहरूमा यस क्षेत्रमा तनाव बढेको छ। 28 फेरवरीमा इरानमा अमेरिका-इजरायली आक्रमणपछि हिजबुल्लाहले इरानको समर्थनमा इजरायलमा मिसाइल आक्रमण शुरु गर्यो। अधिकारीले यो पनि पुष्टि गरे कि विदेश विभागका काउन्सिलर माइकल नीधमले यी छलफलहरूमा भाग लिनेछन्।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी


 rajesh pande