-सैन्य सहयोग, रक्षा उद्योगमा साझेदारी र हिन्द-प्रशान्त क्षेत्रमा शान्तिमाथि केन्द्रित

नयाँ दिल्ली, 18 मई (हि.स.)। रक्षामन्त्री राजनाथ सिंह सोमवार वियतनाम र दक्षिण कोरियाको औपचारिक भ्रमणमा प्रस्थान भए। रक्षामन्त्रीले यी दुई एशियाली देशहरूको भ्रमणले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ् बलियो बनाउने आशा व्यक्त गरे। उनले भने, यस भ्रमणको मुख्य उद्देश्य इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरता प्रवर्द्धन गर्न रणनीतिक सैन्य सहयोग, रक्षा उद्योग साझेदारी र समुद्री सहयोगलाई सुदृढ़ पार्नु हो।

रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले 18 मईदेखि 19 मईसम्म वियतनामको भ्रमण गर्नेछन्, त्यसपछि 19 मईदेखि 21 सम्म दक्षिण कोरियाको भ्रमण गर्नेछन्। रक्षामन्त्रीको वियतनाम भ्रमण दुई देशहरू बीचको व्यापक रणनीतिक साझेदारीको 10 वर्ष पूरा भएको अवसरमा भएको हो। वियतनामी राष्ट्रपतिको 06 मईदेखि 07 मईसम्म भारत भ्रमणको क्रममा यो व्यापक रणनीतिक साझेदारीलाई व्यापक रणनीतिक साझेदारीको उच्च स्तरमा लगिएको थियो। राजनाथ सिंहले वियतनामका राष्ट्रिय रक्षामन्त्री जनरल फान वान जियाङसँग द्विपक्षीय वार्ता गर्नेछन्।

रक्षामन्त्रीको 08 जूनदेखि 10 जून 2022 को अघिल्लो भ्रमणको क्रममा 2030 सम्म भारत-वियतनाम रक्षा साझेदारीमा संयुक्त दृष्टिकोण बयानमा हस्ताक्षर गरिएको थियो। यो दृष्टिकोणले द्विपक्षीय रक्षा सहयोगको लागि स्पष्ट र परिभाषित मार्गको रूपरेखा प्रस्तुत गर्दछ। दुवै लोकतान्त्रिक देशहरूको क्षेत्रको शान्ति र समृद्धिमा साझा चासो छ। राजनाथ सिंहको भ्रमण पूर्व वियतनामी राष्ट्रपति हो ची मिन्हको 136औं जन्मजयन्ती (19 मई) सँग मेल खान्छ। त्यसैले रक्षामन्त्रीले हो ची मिन्हको समाधिस्थलमा माल्यार्पण गरेर उनलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नेछन्।

दक्षिण कोरियाको आफ्नो भ्रमणको क्रममा राजनाथ सिंहले कोरिया गणराज्यका रक्षामन्त्री एन ग्यु-बेकसँग द्विपक्षीय वार्ता गर्नेछन्। दुवै मन्त्रीहरूले दुई देशहरू बीचको रक्षा सहयोगको समीक्षा गर्नेछन् र द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ् बलियो बनाउन नयाँ पहलहरूबारे छलफल गर्नेछन्। उनीहरूले पारस्परिक हितका क्षेत्रीय र विश्वव्यापी मुद्दाहरूमा पनि विचार साझा गर्नेछन्। रक्षामन्त्रीले रक्षा अधिग्रहण कार्यक्रम प्रशासन (डीएपीए) का मन्त्री ली योङ-चियोलसँग पनि भेट गर्नेछन् र भारत-कोरिया व्यापार गोलमेचको अध्यक्षता गर्नेछन्।

शहीद सैनिकहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न 21 मईमा दक्षिण कोरियामा भारतीय युद्ध स्मारकको संयुक्त उद्घाटन हुनेछ, जसमा दक्षिण कोरियाली मन्त्री क्वोन ओ-योल पनि उपस्थित हुनेछन्। भारतको 'एक्ट इस्ट पोलिसी' र दक्षिण कोरियाको 'इन्डो-प्यासिफिक रणनीति' बीचको प्राकृतिक तालमेल साथै इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा साझा मूल्यहरूले दुई देशहरू बीचको सम्बन्धमा नयाँ अध्याय खोलेको छ। कोरियाली युद्धमा भारतको योगदान इतिहासको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अध्यायहरूमध्ये एक हो, जसले विश्वव्यापी शान्ति र स्थिरताप्रति भारतको अटल प्रतिबद्धतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।

दक्षिण कोरियामा भारतीय सेनाको 60 प्यारासुट फिल्ड एम्बुलेन्सको तैनाथी युद्धमा शान्ति र सद्भाव ल्याउनको लागि गरिएको थियो। तीन वर्षभन्दा बढ़ी समयको आफ्नो सेवाको क्रममा युनिटले दुई लाखभन्दा बढ़ी बिरामीहरूको उपचार गर्यो र लगभग 2,500 अपरेशनहरू गऱ्यो साथै असंख्य नागरिकहरूको उपचार पनि गर्योन। भारतको दोस्रो प्रमुख योगदान तटस्थ राष्ट्र प्रत्यावर्तन आयोगको अध्यक्षता गर्नु थियो, जुन भारतले संयुक्त राष्ट्र संघमा प्रस्ताव गरेको थियो जुन बहुमतले अपनाएको थियो। यस प्रस्ताव अनुसार 5,230 सिपाहीहरू मिलेर बनेको भारतीय सेनाको कस्टोडियन फोर्सले युद्धपछिको अवधिमा लगभग 2000 युद्धबन्दीहरूलाई शान्तिपूर्ण रूपमा स्वदेश फिर्ता पठायो।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी