नयाँ दिल्ली, 21 मई (हि.स.)। दक्षिण कोरिया भ्रमणको अन्तिम दिन बिहिवार रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले सियोलको इमजिनगैक पार्कमा भारतीय युद्ध स्मारकको उद्घाटन गरे। आफ्नो सम्बोधनमा रक्षामन्त्रीले कोरियाली प्रायद्वीपमा शान्ति र मानवीय सहयोगमा भारतको अमिट योगदानको चर्चा गरे। उनले भने, दुई देशको साझा इतिहास र बलिदान भारत-कोरिया विशेष रणनीतिक साझेदारीको बलियो जग बनेको छ।

दक्षिण कोरियाको भेटेरान मामिला मन्त्री क्वोन ओ-योल भारतीय युद्ध स्मारकको उद्घाटनमा रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहसँग सामेल भए। कोरियाली युद्धको 75औं वर्षगाठको उपलक्ष्यमा स्मारक निर्माण गरिएको छ ताकि युद्धको समय भारतीय सेनाको 60 प्यारा फिल्ड एम्बुलेन्स र भारतको संरक्षक बल (सीएफआई) को साहस, बलिदान र मानवीय सेवालाई श्रद्धांजलि अर्पण गर्नसकियोस्। दुवै मन्त्रीहरूले स्मारकमा माल्यार्पण गरेर वीर भारतीय सैनिकहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गरे, जसको सेवालाई कोरिया गणराज्यका जनताले अझै पनि गहिरो सम्मान र कृतज्ञताका साथ सम्झन्छन्।

राजनाथ सिंहले भारतीय सैनिकहरूको भूमिकालाई सम्झना गर्नाले जनता बीचको पारस्परिक समझदारीलाई बलियो बनाउँछ र दुई देशहरू बीचको ऐतिहासिक सम्बन्धमा नयाँ ध्यान केन्द्रित गर्छ भनी बताए। उनले स्मारक स्थापना गर्न बहुमूल्य सहयोगको लागि कोरिया गणराज्य सरकार, विशेष गरी भेटेरान मामिला मन्त्रालयप्रति गहिरो कृतज्ञता व्यक्त गरे। दक्षिण कोरियाली भेटेरान मामिला मन्त्रीले कोरियाली युद्धको समय भारतको भूमिकाको प्रशंसा गरे। दुवै मन्त्रीहरूले कोरियाली युद्धमा भाग लिने सैनिकहरूलाई सम्मान गर्न र उनीहरू बीचको आदान-प्रदानलाई बलियो बनाउने उद्देश्यले एक समझौता ज्ञापनमा हस्ताक्षर गरे। सैनिकहरूको निःस्वार्थ बलिदानको सम्झनामा स्मारक पनि जारी गरियो।

कोरियाली युद्धको समय लेफ्टिनेन्ट कर्नल (डा.) एजी रंगराज (महावीर चक्र विजेता) को नेतृत्वमा 60 प्यारा फिल्ड एम्बुलेन्सले हजारौं घाइते सैनिकहरू र नागरिकहरूको उत्कृष्ट चिकित्सा सेवा र उपचार गरी व्यापक प्रशंसा कमायो। उनीहरूको अतुलनीय साहस र मानवीय दृष्टिकोणको लागि घाइते सैनिक र नागरिकहरूले उनीहरूलाई मरुन एन्जल्स उपनाम दिए। 1953 मा कोरियाली युद्धविराम सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि तटस्थ राष्ट्र प्रत्यावर्तन आयोग (एनएनआरसी) अन्तर्गत जिम्मेवारी सुम्पिएको सीएफआई मार्फत युद्धविरामपछि पनि भारतले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।

सेप्टेम्बर 1954 सीएफआईले हिन्द नगर स्थापना गरेको क्षेत्रमा भारतीय युद्ध स्मारक निर्माण गरिएको छ, जहाँ लगभग 22 हजार युद्धबन्दीहरूलाई उनीहरूको शान्तिपूर्ण स्वदेश फिर्ता नभएसम्म आवास दिइएको थियो। यो परियोजना भारत सरकारको रक्षा मन्त्रालयको आर्थिक सहयोगमा गरिएको छ। दुवै देशका वरिष्ठ अधिकारीहरू, सैन्य प्रतिनिधिहरू, भेटेरानहरू, कूटनीतिक समुदायका सदस्यहरू र विशिष्ट अतिथिहरूले समारोहमा भाग लिएका थिए। रक्षामन्त्रीले भारतीय युद्ध स्मारकको उद्घाटनसँगै वियतनाम र दक्षिण कोरियाको आफ्नो चार दिने भ्रमणको समापन गरे।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी