नयाँ दिल्ली, 21 मई (हि.स.)। विश्व स्वास्थ्य सभाको क्रममा एक कार्यक्रममा बोल्दै केन्द्रिय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्री जगत प्रकाश नड्डाले समयमै स्क्रिनिङ, प्रारम्भिक निदान र उपचारमा समान पहुँच बलियो र जनकेन्द्रित स्वास्थ्य प्रणालीको जग भएको बताएका छन्। उनले भने, फोक्सोको स्क्रिनिङ केवल तकनीक वा उपकरणसम्म सीमित छैन; यो जीवन बचाउने, पीड़ा कम गर्ने र स्वास्थ्य प्रणालीलाई बलियो बनाउनसित जोड़िएको छ।
केन्द्रिय स्वास्थ्य मन्त्री जेपी नड्डाले यहाँ विश्व स्वास्थ्य सभाको 79औं सत्रको क्रममा आयोजित मन्त्रीय दृष्टिकोण: फोक्सो स्वास्थ्य जाँच कार्यक्रममा भाग लिए। यो कार्यक्रम स्टप टीबी पार्टनरशिपद्वारा आयोजना गरिएको थियो र भारत, जापान, फिलिपिन्स र जाम्बियाद्वारा सह-आयोजन गरिएको छ।
नड्डाले भने, भारतले राष्ट्रिय क्षयरोग उन्मूलन कार्यक्रम र क्षयरोगमुक्त भारतको दृष्टिकोण अन्तर्गत विश्वको सबैभन्दा ठूलो स्क्रिनिङ र शीघ्र पहिचान अभियान लागू गरेको छ। घर-घरमा परीक्षण, मोबाइल परीक्षण टोली, सामुदायिक अभियान र उच्च जोखिम भएका क्षेत्रहरूमा विशेष अभियानहरू सञ्चालन भइरहेका छन्। जेपी नड्डाले भने, भारतले आधुनिक जाँच तकनीकहरूको व्यापक स्तरमा विस्तार गरेको छ। यसमा मोलिक्यूलर टेस्टिङ प्लेटफर्महरू, डिजिटल छाती एक्स-रे सेवाहरू, एआई-आधारित व्याख्या उपकरणहरू, ह्यान्डहेल्ड स्क्रिनिङ उपकरणहरू र विकेन्द्रिकृत परीक्षण प्रणालीहरू सामेल छन्। यी विशेष गरी दुर्गम र सेवाबाट वञ्चित क्षेत्रहरूमा निदानमा ढिलाइ कम गर्ने उद्देश्यले गरिएको हो।
उनले जोड दिएर भने कि निदान मात्र पर्याप्त छैन; पोषण समर्थन, उपचार अनुपालन, सामाजिक सुरक्षा र सामुदायिक समर्थन पनि आवश्यक छ। क्षयरोग मुक्त भारत अभियान मार्फत नागरिक, संस्था, कोर्पोरेटहरू र समुदायहरू क्षयरोगका बिरामीहरू र उनीहरूका परिवारहरूलाई सहयोग गर्न संलग्न भएका छन्। उनले भने, क्षयरोग मुक्त भारत एपमा खुशी नामक एआई-आधारित बहुभाषी च्याटबोट सामेल छ, जसले लक्षण, अधिकार र नजिकको परीक्षण केन्द्रहरूको बारेमा वास्तविक-समय जानकारी प्रदान गर्दछ।
विश्वव्यापी सहयोगको लागि आह्वान गर्दै केन्द्रिय मन्त्रीले भने कि कुनै पनि देशले फोक्सोको स्क्रीनिंग र टीबी उन्मूलनको चुनौतीहरू एक्लै सामना गर्न सक्दैन। उनले अन्तरराष्ट्रिय प्राथमिकताहरूमा फोक्सोको जाँचलाई सार्वभौमिक स्वास्थ्य कभरेज ढाँचामा सामेल गर्ने, किफायती निदान प्रविधिहरूमा पहुँच बढ़ाउने, प्राथमिक स्वास्थ्य प्रणालीलाई बलियो बनाउने, नवाचार र घरेलु उत्पादनलाई बढ़ावा दिने र दिगो वित्तपोषण सुनिश्चित गर्ने आवश्यकतामा पनि जोड दिए।
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
23 May 2026
