निस (फ्रान्स), 14 जून (हि.स.)। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी फ्रान्सको निसमा छन्। उनले आज दिउँसो फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्मानुएल म्याक्रोनसँग द्विपक्षीय बैठक गर्नेछन्। प्रधानमन्त्री मोदीले आज नै 'भारत इनोभेट्स' कार्यक्रमको उद्घाटन गर्नेछन्। यो एक प्राविधिक पहल हो। यस पहलको उद्देश्य उच्च शिक्षा संस्थानहरू र केन्द्रिय वित्त पोषित प्राविधिक संस्थानहरूबाट भारतको सबैभन्दा आशाजनक प्रविधि उद्यमहरूको पहिचान, मार्गदर्शन र उजागर गर्नु हो। साथै, चयन गरिएका स्टार्टअपहरू लगानीकर्ताहरू, उद्योगका नेतृत्वहरू, नीति निर्माताहरू, अनुसन्धान संस्थाहरू र प्रविधि साझेदारहरूको विश्वव्यापी सञ्जालसँग जोडिने छन्। प्रधानमन्त्री मोदीको फ्रान्स र स्लोभाकियाको आधिकारिक भ्रमणको प्रेस विज्ञप्तीमा उक्त जानकारी दिइएको छ।
विज्ञप्ति अनुसार राष्ट्रपति इम्मानुएल म्याक्रोनको निमन्त्रणामा निस आइपुगेका प्रधानमन्त्री मोदीले भ्रमणको पहिलो चरणमा आज निसमा राष्ट्रपति म्याक्रोनसँग द्विपक्षीय बैठक गर्नेछन्। दुई नेताले भारत-फ्रान्स द्विपक्षीय सम्बन्धका सबै पक्षहरूको समीक्षा गर्नेछन्। यसलाई यस वर्षको शुरुमा 'विशेष वैश्विक रणनीतिक साझेदारी' को स्तरमा बढाइएको थियो।
विज्ञप्ति अनुसार, यी दुई नेताले संयुक्त रूपमा निसमा 'इन्डिया इनोभेट्स' कार्यक्रमको उद्घाटन पनि गर्नेछन्। यसले भारत, फ्रान्स र अन्य देशहरूबाट अग्रणी इनोभेसन स्टार्टअपहरू र भेन्चर क्यापिटल कोषहरू एकसाथ ल्याउनेछ। भारत-फ्रान्स नवप्रवर्तन वर्षको अवसरमा आयोजित यस प्रमुख कार्यक्रमले दुई देशबिचको बलियो नवप्रवर्तन साझेदारीलाई अझ बलियो बनाउँछ।
प्रधानमन्त्री मोदीको भ्रमणको अर्को चरण आज स्लोभाकियाका प्रधानमन्त्री रोबर्ट फिकोको निमन्त्रणामा शुरु हुनेछ। उनले 14 देखि 16 जूनसम्म स्लोभाक गणतन्त्रको राजकीय भ्रमण गर्नेछन्। सन् 1993 मा स्लोभाकिया स्वतन्त्र भएपछि कुनै भारतीय प्रधानमन्त्रीको यो पहिलो भ्रमण हुनेछ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र प्रधानमन्त्री फिकोले वार्ताको क्रममा सहयोगका नयाँ क्षेत्रहरूका सम्भावनाहरूबारे छलफल गर्नेछन्। प्रधानमन्त्री मोदीले राष्ट्रपति पेलेग्रिनीलाई पनि भेट्नेछन्। यो भ्रमणले व्यापार, लगानी, अटोमोबाइल र रेलवे निर्माण लगायत विभिन्न क्षेत्रमा स्लोभाकियासँग भारतको द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ सुदृढ़ पार्ने भारतको प्रतिबद्धतालाई पुनः पुष्टि गर्नेछ।
भ्रमणको तेस्रो चरणमा प्रधानमन्त्री मोदीले फ्रान्सको इभियनमा 16 देखि 17 जूनसम्म जी-7 शिखर सम्मेलनमा भाग लिनेछन्। सम्मेलनमा उनले जी-7 देशका नेताहरू र आमन्त्रित साझेदार देशहरू तथा अन्तरराष्ट्रिय संस्थाहरूका प्रतिनिधिहरूसँग अन्तरक्रिया गर्नेछन्। शिखर सम्मेलनबाहेक प्रधानमन्त्री मोदीले विश्वका धेरै नेताहरूसँग द्विपक्षीय बैठक पनि गर्नेछन्। भ्रमणको अन्तिम चरणमा, प्रधानमन्त्री मोदीले थप द्विपक्षीय वार्ताका लागि 18 जूनमा पेरिसको यात्रा गर्नेछन् र युरोपको सबैभन्दा ठूलो प्रविधि र स्टार्टअप कार्यक्रम भिभा टेक शिखर सम्मेलनमा भाग लिनेछन्। प्रधानमन्त्री मोदीले पेरिसमा भारतीय समुदायका सदस्यहरूलाई पनि सम्बोधन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यसबाहेक भारत र फ्रान्सबीच प्रविधि, नवप्रवर्तन, स्वास्थ्य प्रविधि, चिकित्सा प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, अर्धचालक र अन्तरिक्ष प्रविधि सम्बन्धी 12 वटा सम्झौता हुन सक्छन्। भारत र फ्रान्सबिच 114 वटा राफेल लडाकु विमानको सम्झौता पनि प्रमुख रूपमा छलफल हुनेछ। यी विमानहरू आफ्नै हतियारले सुसज्जित होस् भन्ने भारत चाहन्छ। यसका लागि सोर्स कोडको मुद्दा पनि उठाउनेछ। भारत इनोभेट्स' ले फ्रान्सका राष्ट्रपतिलाई उद्धृत गर्दै भन्यो, अब प्रश्न भारतले नवप्रवर्तन गर्नेछ कि भन्ने होइन, तर भारतसँग कसले नवप्रवर्तन गर्नेछ भन्ने हो। प्रधानमन्त्री मोदी फ्रान्स र स्लोभाकियाको पाँच दिने आधिकारिक भ्रमणको पहिलो चरणमा निस आइपुगेका छन्।
फ्रान्सका शिक्षा मन्त्री एडवर्ड गेफ्रे, उच्च शिक्षा, अनुसन्धान तथा अन्तरिक्ष मन्त्री फिलिप ब्याप्टिस्ट, भारतका लागि फ्रान्सेली राजदूत थिएरी माथू, निसका मेयर एरिक सिओटी र अन्य गण्यमान्य व्यक्तिहरूले नाइस कोटे दा आजुर विमानस्थलमा प्रधानमन्त्री मोदीको स्वागत गरेका थिए। प्रधानमन्त्रीले एक्समा लेखेका छन्, निस पुगेँ। निसका अतिरिक्त फ्रान्सको भ्रमणमा इभियन र पेरिसमा हुने कार्यक्रमहरू समावेश हुनेछन्। यसले प्रमुख विकास साझेदारहरूसँग भारतको मित्रतालाई अझ सुदृढ़ पार्ने उद्देश्यले द्विपक्षीय र बहुपक्षीय बैठकहरू प्रस्तुत गर्नेछ।
आफ्नो भ्रमणको पहिलो चरणमा, प्रधानमन्त्रीले आज म्याक्रोनसँग द्विपक्षीय बैठक गरेपछि 'भारत इनोभेट्स' को उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम छ। यसको उद्घाटन दुवै नेताले संयुक्त रूपमा गर्नेछन्। यस कार्यक्रमले भारत, फ्रान्स र अन्य देशहरूबाट शीर्ष इनोभेसन स्टार्टअपहरू र भेन्चर क्यापिटल कोषहरू एकसाथ ल्याउनेछ।
--------
