खण्डवा, 19 जून (हि.स.)। सिकल सेल एनिमियाको बारेमा जागरूकता, समयमै परीक्षण र उपचारलाई बढ़ावा दिने आवश्यकतामा जोड दिँदै राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मुले मध्य प्रदेशमा 1 करोड़ 32 लाख मानिसहरूको स्क्रिनिङ गर्ने लक्ष्य निर्धारित समयभन्दा अगाड़ी नै हासिल भएको बताइन्। सिकल सेल एनिमिया विरुद्ध लड़ाईमा यो बहुआयामिक उपलब्धिको लागि म राज्य सरकारको प्रशंसा गर्छु, उनले भनिन्।

राष्ट्रपति मुर्मुले शुक्रवर मध्य प्रदेशको खण्डवा जिल्लाको पवित्र तीर्थस्थल ओंकारेश्वरमा विश्व सिकल सेल दिवसको अवसरमा आयोजित राज्यस्तरीय समारोहलाई सम्बोधन गरिरहेकी थिइन्। यसअघि राष्ट्रपतिले दीप प्रज्वलन गरेर कार्यक्रमको उद्घाटन गरिन्। उनले सिकल सेलसँग सम्बन्धित प्रदर्शनीको पनि भ्रमण गरिन्। कार्यक्रममा राज्यपाल मंगुभाई पटेल र मुख्यमन्त्री डा. मोहन यादव पनि उपस्थित थिए।

राष्ट्रपतिले भारत सरकारले सिकल सेलको चुनौतीलाई धेरै गम्भीरताका साथ लिएको र विगत केही वर्षदेखि सरकारको व्यापक प्रयासहरू अत्यन्तै प्रशंसनीय रहेको बताइन्। मिसन-मोजमा भएको स्क्रिनिङको परिणामस्वरूप लगभग ढाई लाख मानिसहरूमा सिकल सेल रोगको निदान गरिएको छ र 20 लाखभन्दा बढ़ी वाहकहरू पनि पहिचान गरिएको छ।

उनले भनिन्, गत वर्ष 17 सेप्टेम्बरदेखि 02 अक्टोबरसम्म चलेको स्वस्थ महिला, सशक्त परिवार अभियान अभियान अन्तर्गत मध्य प्रदेशले 4 लाखभन्दा बढ़ी महिलाहरूको सिकल सेल स्क्रिनिङको रेकर्ड स्थापित गरेर यो समस्यालाई सम्बोधन गर्न अमूल्य योगदान पुर्यारएको छ। सबै राज्यहरूको संयुक्त शक्ति र सक्रियताका साथ हामी 2047 भन्दा पहिले नै देशबाट सिकल सेल सम्बन्धी रोगहरू उन्मूलन गर्ने हाम्रो राष्ट्रिय लक्ष्य हासिल गर्न निश्चित रूपमा सफल हुनेछौं।

उनले भनिन्, मध्य प्रदेश सरकारले सिकल सेल एनीमिया विरुद्ध लड़ाईमा बहुआयामिक उपलब्धिहरू हासिल गरेको छ। सन्तुष्टिको कुरा के छ भने 2023 को लागि राष्ट्रिय मिसनमा देशको लागि निर्धारित लक्ष्यहरू प्राप्त भएका छन्। स्क्रिनिङ लक्ष्य निर्धारित समयभन्दा अगाड़ी नै हासिल भएको छ। उनले भनिन्, उनको जानकारी अनुसार, 1 करोड़ 32 लाखभन्दा बढ़ी मानिसहरूको स्क्रिनिङ गरिएको छ। यीमध्ये धेरैजसो व्यक्तिहरूलाई जेनेटिक काउन्सलिङ कार्ड पनि जारी गरिएको छ। भारत सरकारले सिकल सेलको चुनौतीलाई धेरै गम्भीरताका साथ लिएको छ। विगत केही वर्षहरूमा गरिएका व्यापक प्रयासहरू अत्यन्तै प्रशंसनीय छन्।

उनले भनिन्, लगभग तीन वर्षअघि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मध्य प्रदेशको शहडोलबाट एनीमिया सिकल सेल मिसन शुरु गरेका थिए। उनलाई जानकारी गराइएको थियो कि यो मिशन केन्द्रिय स्वास्थ्य मन्त्रालय र केन्द्रिय आदिवासी मन्त्रालय बीचको संयुक्त मोडेल अन्तर्गत देशको पहिलो यस्तो मिशन हो। उनले भनिन्, यो केवल स्वास्थ्य समस्याको रूपमा मात्र हेरिएको छैन; यसलाई आदिवासी स्वास्थ्य समस्या, आनुवंशिक जागरूकता र निवारक स्वास्थ्य सेवासँग सम्बन्धित चुनौती र सामाजिक आचरणमा परिवर्तनको रूपमा पनि हेरिएको छ।

उनलाई जानकारी गराइएको थियो कि यो मिशन विभिन्न स्तरहरूमा गरिएको वैज्ञानिक र सामाजिक अध्ययनमा आधारित रहेको छ। आईसीएमआर, ट्राइबल हेल्थ रिसर्च इन्स्टीट्यूट, एम्स, एनएएचएम र विभिन्न राज्य सरकारहरूले यस विषयमा विभिन्न आयामहरूमा काम गरेका छन्। आज यो थाहा पाउँदा म खुशी छु किनकि म केही स्टलहरूको भ्रमण गरिरहेको थिएँ। एलोपेथ मात्र होइन, आयुर्वेदले पनि यस विषयमा अनुसन्धान गरेको छ।

मुख्यमन्त्री डा. मोहन यादवले ओंकार महाराज र माता नर्मदाको पवित्र भूमिमा राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मुको नेतृत्वमा आज विश्व सिकल सेल दिवस मनाइँदैछ भने। उनले भने, यस अभियानको जग प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी गुजरातका मुख्यमन्त्री हुँदा र राज्यपाल मंगुभाई पटेलले सरकारमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दा बसालिएको थियो।

उनले भने, सिकल सेल उन्मूलन अभियान 2.0, 2023 मा शहडोलमा शुरु भएको थियो। पछिल्ला तीन वर्षमा मध्य प्रदेशमा 1 करोड़ 32 लाख मानिसहरूको सिकल सेलको लागि स्क्रिनिङ गरिएको छ। 2027 अघि 1 करोड़ 60 लाख स्क्रिनिङ गर्ने लक्ष्य हासिल गरिनेछ। मुख्यमन्त्रीले राज्यपाल पटेलप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दै भने कि उनले अभियानको निरन्तर निगरानी गरे र प्रत्येक दुई महिनामा समीक्षा बैठकहरू गरेर यसको सफलतामा प्रमुख भूमिका खेले।

कार्यक्रममा सिकल सेलका बिरामी, नियमित रक्तदाता र समुदायमा जागरूकता फैलाउनेहरूलाई सम्मान गरियो। कार्यक्रम स्थलमा राखिएको प्रदर्शनी मार्फत सिकल सेल एनीमियाको पहिचान, स्क्रिनिङ र उपचार प्रक्रियाहरूको बारेमा विस्तृत जानकारी प्रदान गरियो।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी