नयाँ दिल्ली, 23 जून (हि.स.)। छत्तीसगढ़को महासमुन्ड जिल्लाको सराइपाली क्षेत्रको बलौदा बेलमुन्डी हीरा खण्डमा गरिएको वैज्ञानिक अन्वेषणले लगभग 1.22 क्यारेट तौलका पाँच उच्च-गुणस्तरका हीराहरू फेला पारेको छ।

राष्ट्रिय खनिज विकास निगम (एनएमडीसी) र छत्तीसगढ़ खनिज विकास निगम (सीएमडीसी) बीचको संयुक्त कम्पनी एनएमडीसी-सीएमडीसी लिमिटेड सोमवार साँझ आधिकारिक रूपमा खोजको पुष्टि गर्योए।

कम्पनीले बलौदा बेलमुन्डी हीरा खण्डमा 200 टन खनिज पदार्थको प्रशोधनबाट जम्मा 1.22 क्यारेट तौलका पाँच हीराहरू प्राप्त गरिएको बताएको छ। विज्ञहरूले यसलाई महत्त्वपूर्ण उपलब्धि मान्छन् किनभने यसले क्षेत्रमा ठूला हीरा भण्डारहरू फेला पार्ने सम्भावनालाई अझ् बलियो बनाउँछ।

कम्पनी अनुसार, स्ट्रीम सेडिमेन्ट नमूना, भूभौतिकीय सर्वेक्षण र 500-मिटर गहिरो अन्वेषण ड्रिलिंगपछि सम्भावित हीरा क्षेत्र पहिचान गरिएको थियो। यसैको आधारमा 200 टन सामग्री मध्य प्रदेशको पन्नामा रहेको हीरा प्रशोधन प्लान्टमा पठाइएको थियो, जहाँ परीक्षणको क्रममा पाँच हीरा फेला परेका थिए। कम्पनीले 22 जूनमा जारी गरेको आधिकारिक पत्रमा यो कुरा पुष्टि गरेको छ।

पत्रमा यो पनि भनिएको छ कि एनएमडीसी-सीएमडीसी लिमिटेडसँग हीराको लागि सुरक्षित राख्ने प्रणाली छैन, त्यसैले सबै पाँच हीराहरू पन्ना स्थित एनएमडीसीको स्ट्रङ्ग रुममा सुरक्षित रूपमा भण्डारण गरिएको छ।

कम्पनी अनुसार, यी पाँच हीराहरूमा 0.19 र 0.06 क्यारेट तौलका दुई रत्न-गुणस्तरका सेतो हीराहरू सामेल छन्, जुन सामान्य हीराहरूभन्दा उल्लेखनीय रूपमा उत्कृष्ट छन्। यस बाहेक 0.32 क्यारेट तौलको पहेँलो हीरा र 0.59 र 0.06 क्यारेट तौलका दुई खैरो हीराहरू फेला परेका छन्। खनिज विज्ञहरू भन्छन् कि यस प्रारम्भिक चरणमा रत्न-गुणस्तरका हीराहरूको खोज एकदमै सकारात्मक संकेत हो र यसले क्षेत्रमा ठूलो हीरा भण्डारको सम्भावनातिर संकेत गर्दछ। विज्ञहरू भन्छन् कि यो खोजले छत्तीसगढ़लाई आगामी वर्षहरूमा देशको अग्रणी हीरा उत्पादक राज्यहरूको श्रेणीमा पुर्याआउनसक्छ।

रत्न-गुणस्तरका हीराहरू उच्चतम गुणस्तरका हुन्छन्। तिनीहरू गहना बनाउन प्रयोग गरिन्छ र उच्च मूल्यहरू प्राप्त गर्छन्। तिनीहरूसँग राम्रो चमक, पारदर्शिता र उत्कृष्ट रंग हुन्छ। गैर-रत्न हीराहरू औद्योगिक उद्देश्यका लागि हुन् (जस्तै काट्ने उपकरणहरू)।

विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि कुनै पनि नयाँ हीरा निक्षेपको पहिचान साना नमूनाहरूबाटै शुरु हुन्छ। त्यसकारण पाँच हीराहरूको खोज, संख्यामा सानो भए पनि विशाल भौगोलिक महत्त्व राख्छ। यसले भविष्यमा थप विस्तृत सर्वेक्षण र सम्भावित व्यावसायिक खानीको लागि मार्ग प्रशस्त गर्नसक्छ।

भारत विश्वको सबैभन्दा ठूलो हीरा काट्ने र पालिस गर्ने केन्द्र हो तर अझै पनि नराम्रा हीराहरूको आयातमा धेरै निर्भर छ। छत्तीसगढ़मा यस्तो खोजले आत्मनिर्भर भारतको लक्ष्यमा नयाँ प्रेरणा प्रदान गर्नसक्छ। सफल व्यावसायिक खानीले राज्यमा लगानी, रोजगारी र राजस्वमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।

मुख्यमन्त्री विष्णु देव साईले यस उपलब्धिमा भने, महासमुन्डमा हीराको खोज छत्तीसगढ़को लागि एक महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो। यो खोजले राज्यको समृद्ध खनिज सम्पदालाई रेखांकित गर्दछ र विकास, लगानी र रोजगारीको लागि नयाँ सम्भावनाहरू खोल्छ।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी