वासिङ्टन, 31 जुलाई (हि.स.) अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गाजा पट्टीमा हमास र अन्य आतङ्कवादी समूहहरूले हतियार त्याग्न सहमत भएको दाबी गरेका छन्। यस विषयमा सहमति भएको छ। यो प्रक्रिया अगाडि बढ्दै जाँदा इजरायली सैन्य बलहरू चरणबद्ध रूपमा फिर्ता हुनेछन्। सम्झौता शान्ति निकाय (शान्ति बोर्ड) सँग भएको छ। ट्रम्प यस निकायका अध्यक्ष हुन्। यो सम्झौतालाई गाजा पट्टीको निशस्त्रीकरण र असैन्यीकरणको दिशामा एक प्रमुख कदमका रूपमा हेरिएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले यो सम्झौतामा पुग्न सहयोग गरेकोमा इजिप्ट, कतार र टर्कीप्रति कृतज्ञता व्यक्त गरेका छन्।

अमेरिकी समाचार वेबसाइट एक्सियोसको रिपोर्टका अनुसार, यो सम्झौता ट्रम्पको 20 बिन्दु गाजा शान्ति योजना कार्यान्वयन गर्न एक प्रमुख सफलता हुनेछ। दुई अमेरिकी अधिकारीहरूले हमास सम्झौताका सबै सर्तहरूमा सहमत भएको बताए, तर इजरायली अधिकारीहरू र पश्चिमी कूटनीतिज्ञहरूले अझै पनि आतङ्कवादी समूहले आफ्ना प्रतिज्ञाहरू पूरा गर्ने कुरामा शङ्का व्यक्त गरेका छन्। बिहीबार साँझ आफ्नो ट्रुथ सोसलमा ट्रम्पले भने, आज, शान्ति बोर्डले गाजामा हमास र अन्य सबै सशस्त्र समूहहरूको पूर्ण निशस्त्रीकरणका लागि ऐतिहासिक सम्झौतामा पुगेको छ । यो दिगो शान्ति र सुरक्षाको दिशामा ठूलो कदम हो।

उल्लेखनीय कुरा के छ भने, ट्रम्पको शान्ति निकाय, इजिप्ट, कतार र टर्कीका मध्यस्थकर्ताहरूले गाजा पट्टीलाई असैन्यीकरण गर्न र स्थानीय प्रशासनका लागि राष्ट्रिय समितिलाई अधिकार हस्तान्तरण गर्न हमाससँग महिनौं वार्ता गरेका छन्। इजरायल यो सम्झौताबाट असन्तुष्ट देखिन्छ। उसले कतार र टर्कीमाथि शङ्का गरेको छ। इजरायलले यी दुईलाई हमासलाई आफ्नो राजनीतिक भूमिका कायम राख्न सहयोग गरेको आरोप लगाएको छ। सम्झौताअनुसार, हमासले 6 देखि 8 महिनामा भारी र हल्का हतियार हटाउनुपर्नेछ र आफ्नो टनेल नेटवर्क, हतियार निर्माण स्थल र हतियार गोदामहरूको नक्सा उपलब्ध गराउनुपर्नेछ। हतियार राष्ट्रिय समितिको नियन्त्रणमा राखिने छ।

इजरायलको शिन बेट सुरक्षा सेवाबाट स्वीकृति पाएको नयाँ प्यालेस्टिनी पुलिस बल राष्ट्रिय समितिको नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रमा प्रशिक्षणपछि तैनाथ गरिने उनले बताए। सम्झौताको मुख्य आकर्षण भनेको हमास विरोधी मिलिशिया समूहहरूबाट पनि हतियार फिर्ता लिइनेछ। हमासका लडाकुहरूले माफी पाउनेछन् र उनीहरूलाई गाजामा बस्न अनुमति दिइनेछ। वार्तासँग परिचित दुई स्रोतहरूले भने, कतार, टर्की र विशेष गरी इजिप्टले हमासलाई सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न ठूलो दबाउ दिएको छ। इजिप्टका गुप्तचर प्रमुख हसन रशादले यसमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। उनको हमासको राजनीतिक शाखाका नयाँ नेता खलील अल-हय्यासँग घनिष्ठ सम्बन्ध छ।

इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजिसी) यो सम्झौताबाट निकै प्रभावित भएको छ। एउटा स्रोतका अनुसार, हमासको प्रतिनिधिमण्डलले पूर्व सर्वोच्च नेता अली खामेनेईको अन्त्येष्टिमा इरानको हालैको भ्रमणको क्रममा वरिष्ठ कोर अधिकारीहरूसँग भेट गरेको थियो। यी अधिकारीहरूले हमासलाई हतारमा सम्झौता नगर्न चेताउनी दिएका थिए र थप समय मागेका थिए।

राष्ट्रपति डोनाल्ड जे. ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, यो सम्झौता ऐतिहासिक छ। यो दिगो शान्ति र सुरक्षाको दिशामा ठूलो कदम हो। यो सम्झौता गाजामा शासन गर्ने नयाँ प्यालेस्टिनी सरकारको दिशामा पनि एक महत्वपूर्ण कदम हो। यो सरकारले उनीहरूको शान्ति निकायसँग मिलेर काम गर्नेछ। इजरायलमा पूर्ण सुरक्षा हुनेछ। गाजा पट्टी अब आतङ्कवादी आक्रमणका लागि आधारका रूपमा प्रयोग गरिने छैन।

उनले भने, एउटा अन्तराष्ट्रिय स्थिरता बल गठन गरिनेछ। यो, नयाँ प्यालेस्टिनी पुलिस बलसँगै गाजालाई बासिन्दाहरू र छिमेकीहरूका लागि सुरक्षित राख्नका लागि जिम्मेवार हुनेछ। म मध्यस्थकर्ता इजिप्ट, कतार र टर्कीलाई उनीहरूको महत्त्वपूर्ण प्रयासका लागि धन्यवाद दिन चाहन्छु, र विशेष गरी हाम्रो उत्कृष्ट टोली जसको अथक परिश्रमले यो ऐतिहासिक सफलता सम्भव बनायो।

राष्ट्रपति ट्रम्पले वाचा गर्दै भनेका छन्, अक्टोबर 7 मा गाजाले निम्त्याएको खतरालाई फेरि बढ्न दिइने छैन। यो सम्झौता अन्तर्गत गाजा अन्ततः नयाँ प्यालेस्टिनी सरकारको हातमा हुनेछ जसले आफ्ना जनताको सेवा गर्नेछ। यो अद्भुत उपलब्धिका लागि सबैलाई बधाई, जसलाई सबैले कहिल्यै हासिल गर्न सकिने छैन भनेका थिए।

--------

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल