कोइम्बटुर, 13 अगस्त (हि.स.)। विश्व हात्ती दिवसको अवसरमा तमिलनाडु-केरलम सीमामा रेलको चपेटामा परेपछि एउटा हात्ती (मादा हात्ती) र एउटा बच्चाको मृत्यु भएको छ। के यो रेलको उच्च गतिको कारणले हो? वन विभागका अधिकारीहरूले यस विषयमा जाँच गरिरहेका छन्। केरलमको पलक्कड जिल्लाको वालायर क्षेत्रमा बुधबार (12 अगस्त) दिउँसो करिब 12ः45 बजी दुर्घटना भएको हो।
जानकारी अनुसार, चार हात्तीको झुण्ड रेल ट्रयाक पार गरिरहेको थियो। यसैबिच, त्यस ठाउँबाट गइरहेको मङ्गलोर एक्सप्रेस हात्तीको झुण्डसंग ठोक्कियो। इन्जिनको चक्कामा फसेर हात्ती र बच्चाको मृत्यु भयो। कसैले वन विभागलाई यसको जानकारी दिए। यसपछि वालायर वन विभागका अधिकारी र पलक्कड रेलवेका अधिकारीहरू आए। पोकलेन मेसिनको सहयोगमा शवहरू निकालिएको थियो। दुर्घटनाका कारण तमिलनाडु र केरलमबिचको महत्त्वपूर्ण रेल सेवा एक घण्टाभन्दा बढी समयसम्म प्रभावित भएको थियो।
साथै, 'बी' ट्र्याकमा केरलमबाट कोइम्बटुर आउने रेलहरू अस्थायी रूपमा रोकियो र त्यस मार्गबाट जाने रेलहरू 'ए' ट्र्याकबाट पठाइयो। यसअघि नोभेम्बर 2021 मा त्यही क्षेत्रमा मङ्गलुरू एक्सप्रेस ट्रेनले ठोक्किएपछि गर्भवती हात्तीसहित तीन हात्तीको मृत्यु भएको थियो। वन्यजन्तु प्रेमीहरूले दुर्घटनाप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गरेका थिए।
वन्यजन्तु कार्यकर्ताहरूले भने, जङ्गलबाट बाहिर निस्कने हात्तीहरूलाई तमिलनाडुको जङ्गल क्षेत्रमा एआई क्यामेराहरूमार्फत निगरानी गरिन्छ र फेरि जङ्गलमा पठाइन्छ। जब हात्तीहरू रेलवे ट्र्याक पार गर्छन्, चेताउनी जारी गरिन्छ र हात्तीहरूलाई रेलको चपेटामा आउनबाट रोकिन्छ। केरलमको वन क्षेत्रमा पनि यस्तै प्रणाली लागू गर्नुपर्छ।
तमिलनाडु सीमा दुर्घटनास्थलबाट करिब 300 मिटर टाडा छ। तमिलनाडुको वन क्षेत्रको कुरा गर्दा मदुक्कराई वन दायरामा रेलवे ट्र्याकको दुवै छेउमा 16 करोड रुपियाँ लागतमा एआई क्यामेरा र ड्रोन क्यामेराका माध्यमबाट हात्तीको गतिविधिको निगरानी भइरहेको छ। यसले तमिलनाडुको जङ्गली क्षेत्रमा रेल टक्करका कारण हात्तीको मृत्युको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय कमी आएको छ।
कोइम्बटुरबाट पोथनुर र वालायर क्षेत्र हुँदै केरलम जाने रेलहरू मदुक्कराई वन क्षेत्र हुँदै जान्छन्। यस मार्गमा रेलको आवागमनलाई सहज बनाउन ए र बी नामका दुईवटा रेल ट्रयाक निर्माण गरिएको छ। तीमध्ये एउटा रेलवे ट्र्याक 2.9 किमी र बी रेलवे ट्र्याक 4.15 किमी वन क्षेत्रभित्र अवस्थित छन्। त्यसैगरी, केरलमअन्तर्गत वालायरदेखि कान्जिकोडसम्मको रेलमार्ग पनि वन क्षेत्र हुँदै चल्छ।
मदुक्कराईदेखि कान्जिकोडसम्मको क्षेत्रमा विगत 20 वर्षमा 35 वटा जङ्गली हात्ती रेलको चपेटामा परेर मरेका छन्। पलक्कड रेलवे प्रशासन र वन विभागले यसलाई रोक्न विभिन्न कदम चालेको छ। मदुक्कराई बी रेलवे ट्र्याकमा वालायर-एट्टीमडईबिच दुई ठाउँमा अन्डरपास निर्माण गरिएको छ, जहाँ जङ्गली हात्तीको आवागमन बढी छ। यसबाहेक 12 वटा वाच टावर र 24 वटा एआई क्यामेरा जडान गरिएको छ। यीमार्फत 7.05 किलोमिटर क्षेत्रको निगरानी भइरहेको छ।
-------
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
