नयाँ दिल्ली, २३ अगस्त (हि.स.)। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले राष्ट्रिय अन्तरिक्ष दिवसको अवसरमा भारतको तीव्र गतिमा विकास भइरहेको निजी अन्तरिक्ष क्षेत्र विश्वभरका लगानीकर्ताको आकर्षणको केन्द्र बनेको बताएका छन्। यसै अवसरमा भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इसरो) का अध्यक्ष डा. वी. नारायणनले चन्द्रयान ३ ले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव नजिक गरेको सफल सफ्ट ल्यान्डिङ, त्यसबाट प्राप्त वैज्ञानिक तथ्यांक तथा १४० करोड भारतीयलाई प्रेरित गर्नु ठूलो उपलब्धि भएको बताएका छन्।

प्रधानमन्त्री मोदीले ‘एक्स’ मार्फत राष्ट्रिय अन्तरिक्ष दिवसको शुभकामना दिँदै अन्तरिक्ष क्षेत्रमा भारतको बढ्दो विश्वव्यापी प्रभाव र विशेषगरी निजी अन्तरिक्ष क्षेत्रको तीव्र विस्तारले देशलाई विश्वभरका लगानीकर्ताका लागि आकर्षणको केन्द्र बनाएको बताए। भारतले अन्तरिक्ष क्षेत्रमा विश्वव्यापी रूपमा आफ्नो उपस्थिति निरन्तर बलियो बनाइरहेको र यसको स्पष्ट प्रतिबिम्ब देशको बढ्दो अन्तरिक्ष क्षमतामा देखिएको उनले बताए। उनले नयाँ प्रविधि विकास गरिरहेको ‘जेनेरेसन जेड’ को पनि प्रशंसा गरे।

आफ्नो भाषणको भिडियो साझा गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले भारतको अन्तरिक्ष उपस्थिति विश्वव्यवस्थामा निरन्तर विस्तार भइरहेको बताएका छन्। उनले २०४७ सम्म भारतलाई विकसित राष्ट्र बनाउने संकल्प पूरा गर्न अन्तरिक्ष क्षेत्रको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गरे। अन्तरिक्ष विज्ञान तथा प्रविधिमा भारतको बढ्दो क्षमता देशको समग्र विकास यात्राको महत्वपूर्ण हिस्सा बन्दै गएको उनको भनाइ छ।

प्रधानमन्त्री मोदीले भारतको निजी अन्तरिक्ष क्षेत्रका उपलब्धिको पनि प्रशंसा गरे। उनले भारतीय निजी अन्तरिक्ष प्रतिभाले विश्वमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाइरहेको र देशको अन्तरिक्ष क्षेत्र विश्वव्यापी लगानीकर्ताका लागि आकर्षणको केन्द्र बनेको बताए। निजी कम्पनी तथा स्टार्टअपको बढ्दो सहभागिताले भारतको अन्तरिक्ष पारिस्थितिक प्रणालीलाई नयाँ गति दिएको र अन्तरिक्षसँग सम्बन्धित प्रविधि, नवप्रवर्तन तथा लगानीका लागि नयाँ अवसर सिर्जना भएको उनले बताए।

प्रधानमन्त्रीले इसरोको सफलताले भारतका नयाँ पुस्ताका वैज्ञानिकलाई प्रेरित गरिरहेको उल्लेख गरे। इसरोका उपलब्धि देखेर देशका धेरै बालबालिकाले भविष्यमा वैज्ञानिक बन्ने सपना देख्न थालेको र अन्तरिक्ष अभियानको सफलताले बालबालिका तथा युवामा विज्ञान, प्रविधि र अनुसन्धानप्रतिको रुचि बढाएको उनले बताए।

यस अवसरमा इसरो अध्यक्ष तथा अन्तरिक्ष विभागका सचिव डा. वी. नारायणनले भारतलाई अन्तरिक्ष क्षेत्रमा विश्वव्यापी नेतृत्वतर्फ अघि बढाउन नवप्रवर्तन, सहकार्य तथा महत्वाकांक्षी लक्ष्य निर्धारणमा जोड दिए। अहमदाबादमा आयोजित तेस्रो राष्ट्रिय अन्तरिक्ष दिवस समारोहमा उनले भारतको अन्तरिक्ष कार्यक्रमको सामान्य शुरुवातदेखि आजको उपलब्धिसम्मको यात्रालाई स्मरण गरे।

डा. नारायणनले भारतले अन्तरिक्ष कार्यक्रम शुरु गर्दा रकेटका पार्टपुर्जा पुराना साइकलमा बोकेर लैजानुपर्ने अवस्था रहेको स्मरण गर्दै त्यस्तो सामान्य शुरुवातबाट अघि बढेर भारत आज नौ क्षेत्रमा विश्वमै पहिलो स्थानमा पुग्न सफल भएको बताए।

चन्द्रयान ३ को ऐतिहासिक उपलब्धिको चर्चा गर्दै उनले उक्त अभियानले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव नजिक सफल सफ्ट ल्यान्डिङ गरेको बताए। उनका अनुसार, चन्द्रयान ३ को उपलब्धि चन्द्रमाको सतहमा सुरक्षित अवतरणमा मात्र सीमित छैन। अभियानका क्रममा ठूलो मात्रामा महत्वपूर्ण वैज्ञानिक तथ्यांक प्राप्त भएको छ।

इसरो अध्यक्षले चन्द्रयान ३ बाट प्राप्त सम्पूर्ण तथ्यांक विश्वभरका वैज्ञानिक समुदायका लागि उपलब्ध गराइएको जानकारी दिए। यसबाट वैज्ञानिकहरूले चन्द्रमासम्बन्धी अनुसन्धान तथा नयाँ खोजका लागि तथ्यांक प्रयोग गर्न सक्नेछन्। उनले चन्द्रयान ३ को प्रमुख उपलब्धिमध्ये विश्वभर रहेका १४० करोड भारतीयलाई प्रेरित गर्नु पनि महत्वपूर्ण रहेको बताए।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी