नयाँ दिल्ली, 24 अगस्त (हि.स.)। काङ्ग्रेसका महासचिव जयराम रमेशले केन्द्र सरकारमाथि भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो) को भावी भूमिकालाई लिएर अन्तरिक्ष कार्यक्रमको आक्रामक निजीकरणतर्फ अघि बढ़ेको आरोप लगाएका छन्। रकेट विकास र निर्माणमा इसरोको भूमिकालाई सीमित गर्ने र यसका स्याटेलाइटसँग सम्बन्धित धेरै स्रोतहरू निजी कम्पनीहरूलाई हस्तान्तरण गर्ने तयारी भइरहेको उनले बताए।

जयराम रमेशले सोशल मीडिया प्लेटफर्म एक्समा सोमवार भने कि देशको अन्तरिक्ष कार्यक्रममा इसरोको भविष्यको भूमिकाबारे पछिल्ला केही दिनहरूमा रिपोर्टहरूले गम्भीर र वैध चिन्ताहरू खड़ा गरेको छ। विगत छह दशकदेखि वैज्ञानिक र प्राविधिकहरूको अथक प्रयासबाट इसरोले आफ्नो क्षमता र विशेषज्ञता विकास गरेको छ।

काङ्ग्रेसका महासचिवले आणविक उर्जा जस्तै मोदी सरकारले अन्तरिक्ष कार्यक्रमको क्षेत्रमा पनि आक्रामक निजीकरणको एजेन्डा पछ्याइरहेको बताए। यस दिशामा पहल प्रधानमन्त्री र प्रधानमन्त्री कार्यालयबाट नै भइरहेको उनले दाबी गरे।

रकेट विकास र निर्माणमा इसरोको उपस्थितिलाई कड़ा रूपमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ र यसका धेरै उपग्रह-सम्बन्धित स्रोतहरू निजी कम्पनीहरूमा हस्तान्तरण गर्न तयार रहेको उनले आरोप लगाए। उनले तमिलनाडुमा बन्ने दोस्रो अन्तरिक्ष केन्द्रको पनि उल्लेख गर्दै यस परियोजनामा इसरोले लगभग एक हजार करोड़ रूपियाँ खर्च गरिरहेको तर यसलाई निजी कम्पनीलाई हस्तान्तरण गर्ने कुरा भइरहेको बताए।

यी परिवर्तनहरूबीच आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटामा रहेको ऐतिहासिक अन्तरिक्ष केन्द्रको भविष्यका बारेमा पनि प्रश्न उठेको काङ्ग्रेस महासचिवले बताए।

जयराम रमेशले भने कि इसरोले देशलाई गौरवान्वित गरेको छ र प्रधानमन्त्री आफैले धेरै अवसरहरूमा यसको उपलब्धिहरूको श्रेय लिइरहेका छन्। अन्तरिक्ष क्षेत्रमा काम गर्ने स्टार्ट-अपहरूलाई प्रोत्साहित र समर्थन गर्नुपर्छ तर लामो समयदेखि निजी क्षेत्रसँग उत्पादक साझेदारी रहेको इसरोलाई किन कमजोर पार्नु आवश्यक छ भन्ने प्रश्न छ।

विगत केही महिनामा इसरोका लगभग 100 देखि 120 जना महत्त्वपूर्ण पेसादारहरूले संगठन छोड़ेको उनले दाबी गरे। शायद यी मानिसहरूलाई आउने परिवर्तनहरूको बारेमा जानकारी छ।

प्रधानमन्त्रीबाट प्रभावित भएर अक्टोबर 2018 मा भाजपामा सामेल भएका एक जना पूर्व ईसरो अध्यक्षले पनि ईसरो संलग्न नयाँ निजीकरण अभियानबारे गम्भीर शङ्का व्यक्त गरेको उनले बताए। किन इसरोका अन्य पाँच जीवित प्रतिष्ठित पूर्व अध्यक्षहरूले पनि यस महत्त्वपूर्ण मुद्दामा आफ्नो भनाइ राख्दैनन्।

काङ्ग्रेसका महासचिव जयराम रमेशले भने कि उनी अन्तरिक्ष कार्यक्रममा निजी क्षेत्रको सहभागिताको विरोध गर्दैनन् तर इसरोको संस्थागत क्षमता, विशेषज्ञता र देशको अन्तरिक्ष कार्यक्रममा यसको केन्द्रिय भूमिकालाई कमजोर गरिनुलाई लिएर प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी