नयाँ दिल्ली, 08 अगस्त (हि.स.)। संसदीय कार्य मन्त्री किरेन रिजिजुले शनिवार लोकसभामा विपक्षका नेता राहुल गान्धीलाई महिला आरक्षणको मुद्दामा उनको बयानमा प्रतिक्रिया दिँदै भने कि लोकसभा र राज्य विधानसभाहरूमा महिलाहरूका लागि सिटहरूको आरक्षण संविधान 106औं संशोधन अधिनियम-2023 (नारी शक्ति वन्दना अधिनियम) मा प्रदान गरिएको छ तर यसको कार्यान्वयनका लागि परिसीमनको प्रक्रिया आवश्यक छ।
रिजिजुले एक्समा पोस्टहरूको श्रृंखलामा भने कि महिला आरक्षणमा संवैधानिक प्रावधान जनगणनाको तथ्याङ्क प्रकाशित भएपछि गरिने परिसीमनको आधारमा प्रभाव पर्नेछ। साल 2023 पछि प्रकाशित हुने जनगणनाको तथ्याङ्कको आधारमा परिसीमन गर्नुपर्नेछ र हालको जनगणना प्रक्रिया जारी छ।
जाति आधारित जनगणनाका कारण सन् 2026 पछि प्रकाशित हुने जनगणनाको तथ्याङ्कलाई अन्तिम रूप दिन लामो समय लाग्नसक्ने उनले बताए। यस्तो अवस्थामा महिला आरक्षणको कार्यान्वयनमा निकै ढिलाइ हुन सक्छ र यो 2034 को आम चुनाउअघि लागू हुनेछैन।
संसदीय कार्य मन्त्रीले साल 2029 को आगामी आम चुनाउमा महिला आरक्षण लागू गर्नु हो भने उपलब्ध पछिल्लो जनगणनाको तथ्याङ्कको आधारमा परिसीमनको प्रक्रिया सकेसम्म चाँड़ो शुरु गर्नुपर्ने बताए।
यसका लागि कार्यान्वयनको पद्धति परिसीमन विधेयक-2026 मा प्रस्तावित गरिएको थियो, जुन संविधान संशोधनका लागि विधेयकसँगै लोकसभामा पेश गरिएको थियो। तर यस उद्देश्यका लागि पेश गरिएको संविधान (131औँ संशोधन) विधेयक-2026 सदनमा पारित हुन सकेन।
यसअघि एक्समा रिजिजूलाई सम्बोधन गर्दै राहुल गान्धीले भनेका थिए कि संसदीय कार्य मन्त्रीका रूपमा उनलाई राम्ररी थाहा छ कि महिला आरक्षण विधेयक साल 2023 मै सर्वसम्मतिले पारित भइसकेको छ र काङ्ग्रेसले यसलाई पूर्ण समर्थन गरेको थियो। तीन वर्षपछि पनि यो किन लागू भएन र अहिले यसलाई किन परिसीमनसँग जोड़िएको छ भनेर राहुलले प्रश्न गरे। राहुलले साल 2023 को कानूनलाई कुनै शर्तबिना लागू गर्नुपर्ने बताए।
यसअघि रिजिजुले काङ्ग्रेसको एक्स ह्यान्डलमा राहुल गान्धीले साझा गरेको भीडियोमा प्रतिक्रिया दिँदै भने कि यो काङ्ग्रेसबाट सकारात्मक सन्देश र महिलाप्रति राहुलको मनोवृत्तिको परिवर्तन जस्तो देखिन्छ। काङ्ग्रेसले महिला आरक्षण विधेयकलाई बिना शर्त समर्थन गर्ने उनले आशा व्यक्त गरे।
रिजिजूको यो प्रतिक्रिया राहुलको उक्त भीडियोमा आएको थियो जसमा उनले भारतका महिलाहरूको ऊर्जालाई दबाएको र उनीहरूलाई आफ्नो ऊर्जालाई अभिव्यक्त गर्न र कल्पना गर्न पूर्ण स्वतन्त्रता नदिइरहेको बताएका थिए। कुनै पनि देश सफल हुन सक्दैन जबसम्म यसका महिलाहरू आफ्नो पूर्ण क्षमताका साथ अगाड़ी बढ्दैनन्।
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
