दिल्ली मेट्रोले समयबद्धता र विश्वसनीयतामा विश्वको अग्रणी मेट्रो प्रणालीलाई उछिन्यो
डीएमआरसी का लोगो (फाइल फोटो)


नयाँ दिल्ली, 09 अगस्त (हि.स.)। दिल्ली मेट्रो रेल कर्पोरेशन (डिएमआरसि) ले समयबद्धता र रेल सञ्चालनको विश्वसनीयतामा हङकङ मेट्रो, पेरिस मेट्रो र न्यूयोर्क सबवे जस्ता विश्वको अग्रणी मेट्रो प्रणालीलाई पछाड़ी पारेको छ। धेरै मेट्रो प्रणालीहरूले धेरै मिनेट पछि मात्र ढिलाइ रिपोर्ट गर्छन्, जबकि दिल्ली मेट्रोले 59 सेकेन्डभन्दा बढ़ीको ढिलाइ रेकर्ड गर्दछ।

डीएमआरसीले आइतवार जारी गरेको जानकारी अनुसार, साल 2026 मा दिल्ली मेट्रोको समयपालन 99.95% रहेको छ। दिल्ली मेट्रोको शुरूमा 2003 मा 98.27 प्रतिशतबाट बढ़ेर साल 2005 मा 99.64 प्रतिशत भयो। यसरी डीएमआरसीले आफ्नो स्थापनाको दुई वर्षभित्र 99 प्रतिशतभन्दा बढ़ी समयबद्धता हासिल गर्दै एलिट मेट्रो प्रणाली श्रेणीमा स्थान बनाएको छ। त्यसपछि डीएमआरसीले लगातार हरेक वर्ष 99.9 प्रतिशत समयबद्धता हासिल गऱ्यो।

दिल्ली मेट्रोले प्रारम्भिक वर्षहरूमा व्यस्त कोरिडोरमा रेलहरूको अन्तराल 7 मिनेटबाट घटाएर केवल 2 मिनेट र 18 सेकेन्डमा झारेको छ। सामान्यतया नेटवर्क र फ्लीटको आकार बढ्दै जाँदा र मर्मत सम्भारका समस्याहरू समयसँगै देखा पर्दा, मेट्रो प्रणालीको समयबद्धता र विश्वसनीयतामा प्रतिकूल असर पर्छ। डीएमआरसीले 23 वर्षको सञ्चालनमा यो मापदण्डको उल्लंघन गरेको छ। औसतमा एउटा डीएमआरसी रेलले 27.2 लाख किलोमिटर यात्रा गर्छ र एक पटक मात्र गल्ती हुन्छ जसले सेवालाई असर गर्छ।

45 वटा प्रमुख मेट्रो प्रणालीहरूको समूह कम्युनिटी अफ मेट्रो (कमेट) द्वारा अन्तरराष्ट्रिय मापदण्ड अनुसार विश्वसनीयताको हिसाबले दिल्ली मेट्रो लगातार विश्वको शीर्ष 5 मेट्रो प्रणालीहरूमध्ये एक रहेको छ। यो श्रेणीकरण 2 मिनेटको ढिलाइ मापदण्डमा आधारित छ। यस बाहेक डिएमआरसीले भारतको सबैभन्दा ठूलो चालकविहीन मेट्रो नेटवर्क पनि सञ्चालन गर्दछ, जसको लगभग 29 प्रतिशत नेटवर्क चालकविहीन ट्रेन सञ्चालन (यु. टि. ओ.) अन्तर्गत चल्छ। 71.55 किलोमिटर लामो र 45 वटा स्टेसनहरूको साथ, लाइन 7 विश्वको सबैभन्दा लामो चालकविहीन मेट्रो लाइन हो र विश्वको सबैभन्दा लामो गोलाकार मेट्रो लाइनहरूमध्ये एक हो। यो ग्रे लाइनको छोटो खण्ड बाहेक दिल्ली मेट्रोको हरेक कोरिडोरसँग जोडिन्छ। यस लाइनले शहरको केन्द्रमा इन्टरचेञ्जको भीड़लाई उल्लेखनीय रूपमा कम गरेको छ।

विज्ञप्ति अनुसार, 25 दिसम्बर 2002 मा शाहदरादेखि तीस हजारी बीचको केवल 8.4 किलोमिटर र 6 स्टेशनहरूको सामान्य शुरूआतबाट दिल्ली मेट्रो आज 12 लाइनहरूमा 303 स्टेशनहरूको साथ 416.5 किलोमिटर फैलिएको भारतको सबैभन्दा ठूलो मेट्रो रेल नेटवर्कको रूपमा सञ्चालन गर्दछ। यसमा दिल्ली र राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्रलाई जोड्ने 31 वटा इन्टरचेन्ज स्टेशनहरू छन्। दैनिक सवारी संख्या पहिलो वर्षमा लगभग 82,000 यात्रुहरूबाट बढ़ेर 8 अगस्त 2025 मा एक दिनमा रेकर्ड 1.1 लाख यात्रुहरू पुगेको छ। औसत दैनिक सवारी संख्या 64.06 लाख यात्रा हो।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी


 rajesh pande