कोलकाता, २६ सेप्टेम्बर (हि.स.)। राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (आरएसएस) का सरकार्यवाह दत्तात्रेय होसबालेले स्वयंसेवकको पहिलो र सर्वोच्च कर्तव्य आफ्नो मातृभूमि र भारतवासीका लागि बाँच्नु तथा आवश्यकता परे उनीहरूका लागि आफ्नो सर्वस्व समर्पण गर्नु रहेको बताएका छन्। स्वयंसेवकको जीवन कुनै प्रदर्शन वा व्यक्तिगत प्रतिष्ठाका लागि नभई समाजलाई भित्रैदेखि सुदृढ़ बनाउन र राष्ट्र सेवामा समर्पित हुने उनले बताए।

होसबालेले शुक्रवार कोलकातामा आरएसएसको नवनिर्मित कार्यालय ‘केशव स्मृति भवन’को उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै संघका मूल आदर्श, निःस्वार्थ समर्पण र राष्ट्र सेवाको भावनाबारे प्रकाश पारे। समारोहमा संघका कार्यकर्ता, शुभेच्छुक तथा समाजका विभिन्न वर्गसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूको उपस्थिति रह्यो।

सरकार्यवाहले संघ समाजका लागि कुनै अपरिचित संस्था नभएको, बरु यो एउटा विशाल परिवार भएको बताए। समाजका हरेक वर्ग कुनै न कुनै रूपमा संघसँग जोड़िएको उल्लेख गर्दै उनले संघको कार्य केवल संगठन विस्तारमा सीमित नरहेको बताए। समाजका विभिन्न वर्गलाई जोड़ेर राष्ट्रजीवनलाई सुदृढ़ बनाउनु संघको प्रमुख उद्देश्य रहेको उनको भनाइ थियो।

होसबालेले संघका दुई वरिष्ठ दिवंगत प्रचारक केशव राव दीक्षित र श्यामलालजीप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उनीहरूको जीवन तथा योगदानको स्मरण गरे। महाराष्ट्रको जलगाउँमा जन्मिएका केशव रावले बंगाललाई आफ्नो कर्मभूमि बनाएको र सम्पूर्ण जीवन राष्ट्र सेवामा समर्पित गरेको उनले बताए।

सरकार्यवाहले यस्ता प्रचारकहरूले कहिल्यै पद, प्रतिष्ठा वा सम्मानको अपेक्षा नगरेको बताए। उनीहरू आफूलाई ‘ठेगाना नभएको कार्ड’ जस्तै राष्ट्र सेवाका लागि समर्पित गर्ने गरेको उल्लेख गर्दै उनले उनीहरूको जीवन आज पनि हजारौं स्वयंसेवकका लागि प्रेरणाको स्रोत रहेको बताए।

दत्तात्रेय होसबालेले संघको स्थापना र यसको सय वर्षको यात्राको उल्लेख गर्दै २७ सेप्टेम्बर १९२५ मा विजयादशमीका दिन राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघको स्थापना भएको बताए। एक शताब्दी लामो यात्रामा संघका कार्यकर्ता र प्रचारकहरूले विभिन्न परिस्थितिको सामना गरेको उनले बताए।

सरकार्यवाहले भने, स्वयंसेवकको जीवनमा सुख–दुःख, मान–सम्मान तथा अपमान जस्ता सबै परिस्थिति आउने भए पनि त्यसबाट विचलित नभई संगठन र समाजप्रतिको आफ्नो दायित्व निर्वाह गर्नु नै संघको कार्यपद्धतिको हिस्सा रहिआएको छ।

सुदूर त्रिपुरामा आतंकवादीहरूले चार कार्यकर्ताको हत्या गरेको घटना जस्ता प्रसंग उल्लेख गर्दै होसबालेले प्रतिकूल परिस्थितिमा पनि संघका कार्यकर्ताले धैर्य र साहसका साथ आफ्नो कार्य जारी राखेको बताए। उनले भने, कठिन परिस्थितिले स्वयंसेवकहरूको राष्ट्र सेवा गर्ने भावनालाई कमजोर बनाउन सकेको छैन।

होसबालेले संघमा दायित्वबाट मुक्त भएपछि पनि वरिष्ठ प्रचारकहरू कार्यकर्ताबाट अलग नहुने बताए। उनीहरू परिवारका ज्येष्ठ सदस्य तथा अभिभावकझैं नयाँ कार्यकर्तालाई मार्गदर्शन गरिरहने र उनीहरूको अनुभव तथा जीवनबाट नयाँ पुस्ताले दिशा प्राप्त गर्ने उनले बताए।

संघ संगठन केवल कार्यालय र भवनबाट नचल्ने उल्लेख गर्दै उनले यसको पछाड़ी वर्षौंदेखि आफ्नो जीवन समर्पित गर्ने कार्यकर्ता र प्रचारकहरूको तपस्या रहेको बताए। नवनिर्मित भवन पनि यही परम्परा र समर्पणको प्रतीक भएको उनको भनाइ थियो।

सरकार्यवाहले समाजको सहयोगमा निर्मित केशव स्मृति भवन समर्पित कार्यकर्ता र प्रचारकहरूको स्मृति तथा उनीहरूको उत्कृष्ट कार्यको मूर्त रूप भएको बताए। भवन निर्माण आफैमा अन्तिम उपलब्धि नभएको उल्लेख गर्दै उनले यहाँबाट त्यस्तै समर्पित तथा राष्ट्र सेवाप्रति प्रतिबद्ध स्वयंसेवक निर्माण हुनु नै सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हुने बताए।

सरकार्यवाहले कार्यकर्ताहरूलाई संघका मूल आदर्शलाई जीवनमा आत्मसात् गर्दै समाजका हरेक वर्गसँग सम्पर्क र सहकार्य बढ़ाउन तथा राष्ट्रप्रतिको आफ्नो दायित्वलाई सर्वोच्च प्राथमिकता दिन आह्वान गरे।

/ बिशाल