वाशिङ्टन, ३० सेप्टेम्बर (हि.स.)। संयुक्त राज्य अमेरिकामा अब आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) अर्थात् कृत्रिम बुद्धिमत्तालाई ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ का रूपमा सम्बोधन गरिने भएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलबार ह्वाइट हाउसमा आयोजित एक कार्यक्रममा यस्तो घोषणा गर्दै आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको नाम परिवर्तनसम्बन्धी दस्तावेजमा हस्ताक्षर गरेका छन्। टेक उद्योगका प्रमुख व्यक्तिहरूसँग दिवाभोजसहितको उच्चस्तरीय बैठकपछि राष्ट्रपतिले कार्यकारी आदेश जारी गरेका हुन्। बैठकमा स्पेसएक्स तथा टेस्लाका एलन मस्क, मेटाका मार्क जुकरबर्ग, गुगलका सुन्दर पिचाई र एनभिडियाका जेन्सेन हुआङसहित प्रमुख कम्पनीका धेरै प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सहभागी थिए।

ह्वाइट हाउसको वेबसाइटमा उपलब्ध विवरणअनुसार, कार्यकारी आदेशमा यो परिवर्तन कानुनले अधिकतम अनुमति दिएको सीमासम्म लागू हुने उल्लेख छ। विद्यमान नियम, सम्झौता तथा पुराना दस्तावेजमा भने कुनै परिवर्तन गरिने छैन। यस प्रविधिसम्बन्धी नीति निर्माणकर्ताहरूले संघीय सरकारद्वारा प्रयोग गरिने नयाँ शब्दावली अपनाएर यसको परिवर्तनकारी क्षमता तथा अमेरिकी जनताका लागि उपलब्ध हुने असीमित अवसरलाई अघि बढाउनुपर्ने आदेशमा उल्लेख गरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनले अब एआईको सट्टा एसआई अर्थात् सुपर इन्टेलिजेन्स शब्द प्रयोग गर्ने बताए। सम्बन्धित सन्दर्भमा एआई शब्दको प्रयोग स्वीकार नगरिने उनको भनाइ थियो। उनले अमेरिकी जनताका लागि यसबाट प्राप्त हुन सक्ने असीमित लाभलाई सरकारले पहिचान गर्नुपर्ने बताए।

उल्लेखनीय छ, कार्यकारी आदेशले विज्ञान तथा प्रविधिका लागि राष्ट्रपतिका सहायक (एपीएसटी) लाई सुपर इन्टेलिजेन्सको संघीय परिभाषा प्रस्ताव गर्न निर्देशन दिएको छ।

ट्रम्पले संयुक्त राज्य अमेरिका आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको जन्मभूमि भएको दाबी गर्दै अमेरिकाले यस नयाँ प्रविधिलाई अगाडि बढाइरहेको बताए। अनुसन्धानको क्षेत्रका रूपमा यसको शुरुवात भएको ७० वर्षभन्दा बढी समयदेखि अमेरिका यसको विकास तथा प्रयोगमा विश्वको नेतृत्व गर्दै आएको उनको भनाइ थियो। उनका अनुसार, ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ नामले अहिले विकास भइरहेको प्रविधिको वास्तविक क्षमतालाई प्रतिबिम्बित गर्छ। यसले मानवीय सिर्जनशीलताको नयाँ स्वरूपलाई अघि ल्याउने तथा अमेरिकी नागरिकलाई पहिले असम्भव मानिएका उपलब्धि हासिल गर्न सक्षम बनाउने उनले बताए।

यसै क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले बाइडेन प्रशासनको अत्यधिक हस्तक्षेपकारी तथा हानिकारक एसआई नीतिलाई अन्त्य गरेको बताए। ट्रम्पको नेतृत्वमा संघीय सरकारले जेनेसिस मिसनका लागि ५ अरब डलरभन्दा बढी रकम घोषणा गरेको छ। विज्ञान, चिकित्सा, ऊर्जा तथा उत्पादन क्षेत्रका ठूला उपलब्धि तीव्र रूपमा हासिल गर्न सुपर इन्टेलिजेन्सको क्षमता प्रयोग गर्ने यो राष्ट्रिय पहल हो।

जुलाई २०२५ मा ह्वाइट हाउसले अमेरिकाको ‘एआई एक्सन प्लान’ सार्वजनिक गरेको थियो। उक्त योजनामा एसआई नवप्रवर्तनलाई तीव्र बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको थियो। मार्च २०२६ मा ह्वाइट हाउसले व्यावहारिक तथा व्यापक ‘नेसनल सुपर इन्टेलिजेन्स पोलिसी फ्रेमवर्क’ प्रस्तुत गरेको थियो। यसमा प्राविधिक क्रान्तिबाट प्रत्येक अमेरिकी नागरिकले लाभ लिन सक्ने सुनिश्चितताका लागि कानुनी सुझाउहरू समावेश गरिएको थियो।