-प्रधानमन्त्री मोदी र मन्त्री जितेन्द्र सिंहले बधाई दिए

नयाँ दिल्ली, १८ जुलाई (हि.स.)। भारतको पहिलो निजी कक्षीय रकेट, विक्रम-१, शनिवार आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटा स्थित सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरियो।

प्रक्षेपणलाई 'मिशन आगमन' नाम दिइएको छ।

यो अभियान शुरुमा बिहान ११:३० बजी प्रक्षेपण गरिनुथियो तर प्राविधिक कारणले गर्दा दिउँसो १२:०६ बजीसम्म स्थगित गरियो। हैदराबाद स्थित कम्पनी स्काइरूट एयरोस्पेसद्वारा निर्मित विक्रम-१, तीन ठोस-इन्धन चरणहरू र तरल कक्षीय समायोजन मोड्युलद्वारा संचालित छ। विक्रम-१ को प्रक्षेपणसँगै,भारत विश्वव्यापी निजी कक्षीय प्रक्षेपण बजारमा प्रवेश गरेको छ। यो भारतको व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षमताहरूलाई सुदृढ़ पार्ने दिशामा एक महत्त्वपूर्ण कदम हो।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र केन्द्रिय विज्ञान तथा प्रविधि राज्यमन्त्री (स्वतन्त्र प्रभार) डा. जितेन्द्र सिंहले स्काइरूट एयरोस्पेस र यसका वैज्ञानिकहरूलाई सफल प्रक्षेपणमा बधाई दिएका छन्। कम्पनीका सह-संस्थापकहरू पवन कुमार चन्दना र नागा भरत डाकासँग कुरा गर्दै प्रधानमन्त्रीले स्काइरूटले आकाशमा आफ्नो जरा गाड़ेको र जमीनमा ती जराहरूलाई बलियो बनाएको बताए, जसले देशका युवाहरूलाई प्रेरणा दिनेछ।

इसरो कार्यालयबाट कम्पनीका सह-संस्थापक पवन कुमार चन्दनासँग कुरा गर्दै प्रधानमन्त्रीले यसलाई आत्मनिर्भर भारततर्फको एक प्रमुख कदम बताए। प्रधानमन्त्रीले भने, यो सफलताले निजी क्षेत्रको सहभागितामा पनि भारत अन्तरिक्ष क्षेत्रमा आत्मनिर्भर बन्न सक्षम छ भन्ने देखाउँछ। स्काइरूटको युवा टोलीले आफ्नो प्रतिबद्धता र कड़ा परिश्रमबाट भारत माताको गरिमालाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ। उनले यसलाई 'वन्दे मातरम मिसन' सँग तुलना गरे र भने कि यसले नयाँ पुस्तालाई प्रविधिको फाइदा प्रदान गर्न र भावी पुस्तालाई प्रेरित गर्न काम गर्नेछ। उनले स्काइरूट टोलीलाई चाँड़ै भेट्न आमन्त्रित पनि गरे।

प्रधानमन्त्रीले भने, एक समय थियो जब मानिसहरूले आत्मनिर्भर भारतको बारेमा कुरा गर्दा मलाई मूर्खतापूर्वक खिल्ली उड़ाउनेगर्थे। आज तपाईले प्रमाणित गरेका छन् कि हामी यस क्षेत्रमा पनि आत्मनिर्भर बन्न सक्षम छौं। तपाईले त्यो क्षमता प्रदर्शन गरेका छन्।

विज्ञान एवं प्रविधि राज्यमन्त्री (स्वतन्त्र प्रभार) डा. जितेन्द्र सिंहले आईसीएमआरबाट देशको पहिलो निजी रूपमा विकसित कक्षीय-वर्ग रकेट, विक्रम-१ को प्रक्षेपणको प्रत्यक्ष प्रसारण हेरे। उनले यसको सफल प्रक्षेपणलाई ऐतिहासिक उपलब्धि बताए। यस अवसरमा उनले सबै वैज्ञानिकहरूलाई मिठाई बाँड़े। उनले भारतको पहिलो निजी रूपमा विकसित कक्षीय प्रक्षेपण यान, विक्रम-१ को सफल प्रक्षेपणमा स्काइरूट एयरोस्पेसको सम्पूर्ण टोलीलाई बधाई दिए।

डा. सिंहले विक्रम-१ को सफल प्रक्षेपणमा स्काइरूट एयरोस्पेसलाई हार्दिक बधाई व्यक्त गरे। भारतको पहिलो निजी रूपमा विकसित कक्षीय प्रक्षेपण यानको यो अभियान देशको द्रुत गतिमा उदीयमान निजी अन्तरिक्ष क्षेत्रको लागि ऐतिहासिक उपलब्धि हो। यो भारतको बढ्दो अन्तरिक्ष प्रविधि क्षमता र विकासशील अन्तरिक्ष अर्थतन्त्रको प्रमाण हो। यो उपलब्धि विश्वव्यापी अन्तरिक्ष शक्तिको रूपमा भारतको स्थितिलाई अझ् बलियो बनाउनको लागि एक महत्त्वपूर्ण कदम हो।

विक्रम-१ का विशेष विशेषताहरू -

विक्रम-१ चार-चरणको कक्षीय रकेट हो, लगभग २० मिटर अग्लो र १.७ मिटर व्यासको। यसको पहिलो तीन चरणहरू ठोस प्रणोदनमा सञ्चालन हुन्छन्, जबकि चौथो चरणले कक्षीय प्रवेश र सटीक चालको लागि तरल इन्जिन प्रयोग गर्दछ। यो पूर्णतया कार्बन कम्पोजिट संरचनाबाट निर्मित छ।

विक्रम-१ मा थ्रीडी-प्रिन्टेड इन्जिनहरू र उच्च-थ्रस्ट ठोस-इन्धन बूस्टरहरू छन्। यो ३५० किलोग्रामसम्मको तौल भएका साना उपग्रहहरूलाई कम-पृथ्वी कक्षमा प्रक्षेपण गर्न डिजाइन गरिएको हो।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी