काठमाडौं, २३ सेप्टेम्बर (हि.स.)। संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले तीन वर्षअघि नेपालका सगरमाथा क्षेत्रमा पुगेर जलवायु परिवर्तनको खतराबारे दिएको चेताउनी नेपालमा हालै भएका घटनाले वास्तविक रूपमा देखाएको बताएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई मंगलबार बिहान सम्बोधन गर्दै गुटेरेसले तीन वर्षअघि नेपालको हिमालयबाट विश्वलाई ‘विश्वको छाना’ खतरामा रहेको र हिउँ अत्यन्त तीव्र गतिमा पग्लिरहेको चेताउनी दिएको स्मरण गरे।
उनले भने, “तीन वर्षअघि नेपालको हिमालयबाट मैले चेताउनी दिएको थिएँ कि विश्वको छाना खस्दैछ। मैले हिउँ अत्यन्त तीव्र गतिमा पग्लिरहेको विषयमा खतराको घण्टी बजाएको थिएँ। केही मानिसले यसलाई खतरालाई बढाइचढाइ गरेर प्रस्तुत गरिएको भन्दै अस्वीकार गरेका थिए। तर नेपालमा हाल देखिएका दुःखद घटनाले गम्भीर प्रभाव हाम्रो सोचभन्दा धेरै चाँडै देखिन थालेको र यसको दायरा पनि निरन्तर विस्तार भइरहेको देखाएको छ।”
गुटेरेसले जलवायु परिवर्तनको खतरा अब वास्तविकतामा परिणत भइसकेको र विश्वले यसलाई आफ्नै आँखाअगाडि देखिरहेको बताए। उनले जलवायु परिवर्तनको सबैभन्दा ठूलो मूल्य कमजोर देशहरूले चुकाइरहेको भए पनि उनीहरूले न्याय नपाइरहेको उल्लेख गरे।
महासभालाई सम्बोधन गर्दै उनले जलवायु परिवर्तनको मूल्य प्रदूषण फैलाउनेहरूले चुकाउनुपर्ने र यसको प्रभावबाट पीडित कमजोर देशहरूले न्याय पाउनुपर्ने बताए। जलवायु न्यायको आवश्यकतामा जोड दिँदै उनले विकसित तथा समृद्ध देशहरूले यसको मूल्य चुकाउनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे।
गुटेरेसले जलवायु परिवर्तनका प्रभावसँग जुध्न उपलब्ध वित्तीय स्रोत अत्यन्त न्यून रहेको बताए। उनले ‘हानि तथा क्षति कोष’ मा रहेको रकमलाई लज्जास्पद रूपमा न्यून भन्दै पर्याप्त रकम उपलब्ध गराउनुपर्ने बताए। उनले भने, “यसमा अत्यन्त कम पैसा छ। यसमा पर्याप्त धनराशि हुनुपर्छ। अब थप लुट र शोषण हुनु हुँदैन।”
संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिवले विकसित देशहरूलाई जलवायु वित्तसम्बन्धी आफ्ना प्रतिबद्धता पूरा गर्न आग्रह गरे। उनले विकसित देशहरूले अनुकूलनका लागि उपलब्ध गराउने वित्तीय सहायता तीन गुणा बढाउनुपर्ने तथा ‘हानि तथा क्षति कोष’ लाई ठूलो स्तरमा प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न सक्षम बनाउनुपर्ने बताए।
गुटेरेसले जलवायु परिवर्तनको खतरा सबैभन्दा बढी कमजोर मानिसहरूका लागि रहेको बताए। उनले आज एउटा पुस्ताले अर्को पुस्ताको भविष्यको उपयोग गरिरहेको र एउटा समूहले यसबाट लाभ कमाइरहेको, जबकि जलवायु परिवर्तनका लागि सबैभन्दा कम जिम्मेवार मानिसहरूले नै यसको पहिलो र सबैभन्दा गम्भीर प्रभाव सामना गरिरहेको बताए।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
