- विधानमण्डलमा संशोधनको माग गर्दै निवेदन दर्ता

- स्वतन्त्रता संग्रामलाई ‘उठाव’ भनिएकाेमा आपत्ति दर्ता

नागपुर, 28 फरवरी (हि.स.)। महाराष्ट्र सरकारको मराठी विश्वकोश मण्डलद्वारा प्रकाशित मराठी विश्वकोशमा १८५७ को स्वतन्त्रता संग्रामलाई ‘उठाव’ (विद्रोह) का रूपमा उल्लेख गरिएको विषयलाई लिएर राज्यमा विवाद गहिरिँदै गएको छ। स्वतन्त्रता सेनानीहरूको योगदानको अपमान गरिएको आरोप लगाउँदै पत्रकारिता, साहित्य, सांस्कृतिक तथा सामाजिक क्षेत्रसँग सम्बन्धित धेरै व्यक्तिहरूले राज्य विधानमण्डलका पीठासीन अधिकारीसमक्ष संशोधनको माग गर्दै निवेदन दर्ता गरेका छन्।

याचिकामा भनिएको छ कि १८५७ को संघर्ष केवल ‘उठाव’ वा ‘विद्रोह’ मात्र नभई भारतको स्वतन्त्रताका लागि लडिएको पहिलो सशस्त्र स्वतन्त्रता संग्राम थियो। यस सन्दर्भमा क्रान्तिकारी विचारक विनायक दामोदर सावरकरद्वारा लिखित पुस्तक ‘१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर’ को उल्लेख गरिएको छ, जसमा उक्त संघर्षलाई स्पष्ट रूपमा स्वतन्त्रता संग्राम भनिएको छ।

याचिकाकर्ताहरूका अनुसार, मराठी विश्वकोशको खण्ड-१ र खण्ड-१८ मा यस ऐतिहासिक घटनालाई ‘अठराशे सत्तावनचा उठाव’ का रूपमा दर्ता गरिएको छ, जबकि केही स्थानमा यसलाई ‘विद्रोह’ र अन्यत्र ‘स्वाधीनता संग्राम’ भनिएको छ। यस्तो असंगत उल्लेखलाई इतिहासमाथिको अन्याय भनिएको छ।

स्वतन्त्रता सेनानीहरूको उल्लेखमा पनि आपत्ति

याचिकामा विशेष गरी महान् स्वतन्त्रता सेनानी रानी लक्ष्मीबाई, नाना साहेब र तात्या टोपे को एकवचनमा उल्लेख गरिएको विषयमा गम्भीर आपत्ति जनाइएको छ। याचिकाकर्ताहरूको भनाइअनुसार, देशका लागि सर्वोच्च बलिदान दिने यी वीरहरूको सम्मानजनक र उपयुक्त सन्दर्भमा उल्लेख गरिनु आवश्यक छ।

झाँसीकी रानीको शौर्य, तात्या टोपेको बलिदान तथा १८५७ को संघर्षको वीरगाथाको विस्तृत वर्णन वसन्त वरखेडकरको कृति ‘सत्तावनचा सेनानी’ मा पनि गरिएको उल्लेख याचिकामा गरिएको छ।

विधानसभा अध्यक्ष र परिषद् सभापतिलाई ज्ञापन बुझाइयो

नागपुरका वरिष्ठ पत्रकार अविनाश पाठकको नेतृत्वमा उक्त याचिका महाराष्ट्र विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर तथा विधान परिषद्का सभापति राम शिंदेलाई बुझाइएको छ। याचिकामा धेरै पत्रकार, साहित्यकार तथा प्रतिष्ठित नागरिकहरूको हस्ताक्षर रहेको बताइएको छ।

प्रकरणको गम्भीरतालाई ध्यानमा राख्दै याचिकाको प्रतिलिपि मुख्यमन्त्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमन्त्री सुनेत्रा पवार, उपमुख्यमन्त्री एकनाथ शिंदे तथा मराठी भाषा मन्त्री उदय सामन्तलाई पनि पठाइएको छ। सम्बन्धित विश्वकोशका पृष्ठहरूको प्रतिलिपि पनि निवेदनसँग संलग्न गरिएको छ।

इतिहास र राष्ट्रिय स्वाभिमानको संरक्षणको माग

याचिकाकर्ताहरूले ऐतिहासिक घटनाको नाम र सन्दर्भ परिवर्तन गर्नु राष्ट्रिय स्वाभिमानमा ठेस पुर्याउनु सरह भएको बताएका छन्। उनीहरूले मराठी विश्वकोशको आगामी संस्करण तथा आधिकारिक वेबसाइटमा तत्काल संशोधन गरी १८५७ को संघर्षलाई स्पष्ट रूपमा ‘स्वाधीनता संग्राम’ का रूपमा दर्ता गर्न तथा स्वतन्त्रता सेनानीहरूको सम्मानजनक उल्लेख सुनिश्चित गर्न माग गरेका छन्।

अब यस संवेदनशील विषयमा राज्य सरकार र विधानमण्डलले कस्तो निर्णय लिन्छन् भन्ने विषयमा सबैको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी