नयाँ दिल्ली, 14 मई (हि.स.)। विदेशमन्त्री एस जयशंकरले बिहिवार ब्रिक्स देशहरूलाई विश्वव्यापी संघर्षहरू, आर्थिक अस्थिरता र व्यापार अवरोधहरूलाई सम्बोधन गर्न व्यावहारिक समन्वय विकास गर्न आह्वान गरे। उनले भने, वर्तमान विश्वव्यापी परिस्थितिले उदीयमान अर्थव्यवस्थाहरू र विकासशील देशहरूका लागि गम्भीर चुनौतीहरू खड़ा गरेको छ। यस्तो समयमा ब्रिक्स एकता महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

बिहिवार दुई दिने ब्रिक्स विदेशमन्त्रीहरूको बैठकको उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै जयशंकरले भने, विश्व अभूतपूर्व भू-राजनीतिक र आर्थिक अनिश्चितताको अवधिबाट गुज्रिरहेको छ। संघर्षहरू, जलवायु परिवर्तन र कोभिड-19 महामारीले विश्वव्यापी अर्थव्यवस्थामा गहिरो प्रभाव पारेको छ। यसबाहेक विश्वव्यापी प्रणालीमा शक्ति सन्तुलन र लोकतान्त्रिक पुनर्सन्तुलनको प्रक्रिया चलिरहेको छ, जुन सबै देशहरूले सजिलै स्वीकार गर्दैनन्।

उनले भने, यी परिस्थितिहरूले ऊर्जा, खाद्य र मल सुरक्षालाई असर गरेको छ। आपूर्ति शृङ्खला अवरोध, बढ्दो मुद्रास्फीति र सीमित आर्थिक वृद्धि सम्भावनाहरूले विकासशील देशहरूले सामना गरिरहेका कठिनाइहरूलाई अझ् बढ़ाएको छ।

विदेशमन्त्रीले विश्वव्यापी संकटको प्रभावलाई कम गर्न ब्रिक्स देशहरूले भरपर्दो आपूर्ति शृङ्खला र विविध बजारहरूमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताए। छलफल मात्र पर्याप्त छैन; ब्रिक्स देशहरूले पनि समन्वयात्मक र प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्छ।

जयशंकरले शान्ति र सुरक्षाका मुद्दाहरू विश्वव्यापी व्यवस्थाको केन्द्रबिन्दुमा रहेको बताए। हालैका संघर्षहरूको उल्लेख गर्दै उनले भने, यी घटनाहरूले संवाद र कूटनीतिको महत्त्वलाई अझ् जोड दिएका छन्। भारतले संयुक्त राष्ट्र संघ चार्टरका उद्देश्य र सिद्धान्तहरूप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्याकउँछ र सम्प्रभुता र क्षेत्रीय अखण्डताको सम्मान अन्तरराष्ट्रिय सम्बन्धको आधार हुनुपर्छ।

पश्चिम एशियाको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै उनले गाजा संघर्षको गम्भीर मानवीय परिणामहरू रहेको उल्लेख गरे। उनले स्थायी युद्धविराम, मानवीय सहायतामा निर्बाध पहुँच र शान्तिपूर्ण समाधानतर्फ विश्वसनीय प्रयासहरूको आवश्यकतामा जोड दिए। उनले फिलिस्तीन मुद्दाको दुई-राज्य समाधानलाई भारतले समर्थन गर्ने बताए।

जयशंकरले भने, लाल सागर र होर्मुज जलडमरू जस्ता समुद्री मार्गहरू मार्फत सुरक्षित र निर्बाध नेभिगेसन विश्वव्यापी आर्थिक स्थिरताको लागि आवश्यक छ। उनले लेबनान, सीरिया, सुडान, यमन र लिबियाको परिस्थितिहरूप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गर्दै यी संकटहरू समाधान गर्न निरन्तर अन्तरराष्ट्रिय सहयोग र कूटनीतिक प्रयासहरू आवश्यक रहेको बताए।

आतंकवादको मुद्दामा उनले यस विरुद्ध सहयोगलाई सुदृढ़ पार्न सबै देशहरूको साझा रूचि रहेको बताए। कुनै प्रकारको पनि आतंकवादको कुनै औचित्य हुन सक्दैन र सीमापार आतंकवादले अन्तरराष्ट्रिय सम्बन्धको आधारभूत सिद्धान्तहरूको उल्लंघन गर्दछ। आतंकवाद विरुद्ध शून्य सहिष्णुता विश्वव्यापी मापदण्ड हुनुपर्छ।

विदेशमन्त्रीले भने, जलवायु परिवर्तन आज सबैभन्दा ठूलो विश्वव्यापी चुनौतीहरूमध्ये एक हो र जलवायु कार्यलाई जलवायु न्याय, पर्याप्त आर्थिक सहयोग र प्राविधिक सहयोगले समर्थन गर्नुपर्छ।

संयुक्त राष्ट्र प्रणालीको कमजोर अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै उनले बहुपक्षीय संस्थाहरूको सुधार अपरिहार्य रहेको बताए। उनले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को स्थायी र अस्थायी दुवै वर्गहरूको सुधारको आवश्यकता दोहोर्यारए।

जयशंकरले भने, हाम्रो समयको स्पष्ट सन्देश यो हो कि सहयोग आवश्यक छ, संवाद आवश्यक छ र सुधारमा अब ढिलाइ गर्नु हुँदैन।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी