नयाँ दिल्ली, 14 जून (हि.स.)। विश्वव्यापी चुनौती र संसाधन संकटको यस युगमा दिगो विकासलाई बढ़ावा दिने उद्देश्यले भारतले 'विश्व चक्रीय अर्थव्यवस्था मंच' को 10औं संस्करणको मेजबानी गर्नेछ। यो भारतमा पहिलो पटक आयोजना गरिँदैछ।
सेप्टेम्बर 15 देखि 18 सम्म गुजरातको गान्धीनगरमा आयोजना हुने वैश्वव्यापी कार्यक्रमको उद्घाटन प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गर्ने सम्भावना छ। धेरै वैश्विक नेताहरू विशेषगरी ग्लोबल साउथका नेताहरू उपस्थित हुने अपेक्षा गरिएको छ। यस महत्त्वपूर्ण वैश्विक कार्यक्रमको प्राथमिक उद्देश्य यी अशान्त र चुनौतीपूर्ण समयमा कल्याण, समृद्धि र लचिलोपन सुरक्षित गर्न नवीन समाधानहरू प्रदर्शन गर्नु हो।
डब्ल्यूसीईएफ-2026 फिनल्याण्डको इनोवेशन फण्ड 'सिट्रा' र भारतको केन्द्रिय प्रदूषण नियन्त्रण बोर्डले संयुक्त रूपमा आयोजना गरिरहेको छ। यसलाई केन्द्रिय पर्यावरण, वन तथा जलवायु परिवर्तन मन्त्रालयले समर्थन गरेको छ र यसलाई गुजरात सरकारसँगको समन्वयमा साथै विश्वव्यापी तथा भारतीय साझेदारहरूसँगको सहकार्यमा कार्यान्वयन गरिनेछ।
सिट्राको वैश्विक चक्रीय अर्थव्यवस्था कार्यक्रमका निदेशक कारी हर्लेवीले वर्तमान अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै भने, संसाधनहरूको पर्याप्तता पश्चिमी देशहरू र ग्लोबल साउथ (विकासशील देशहरू) दुवैका नीति निर्माताहरूका लागि प्रमुख चिन्ताको विषय बनेको छ। विश्वव्यापी संघर्षहरूबीच विश्वका धेरै भागहरूमा जीवनयापनको लागत (मुद्रास्फीति) बढ़िरहेको छ। अर्कोतर्फ, हाम्रो हालको 'लीनियर इकोनोमी' अर्थात् 'बनाउनुहोस्, प्रयोग गर्नुहोस् र फ्याँक्नुहोस्' ले ठूलो मात्रामा संसाधनहरू खेर फालिरहेको छ।
डब्ल्यूसीईएफको साझेदार संस्था डच फाउन्डेसन 'सर्किल इकोनोमी' को हालैको आंकड़ाहरू अनुसार, यो रेखीय (लीनियर) अर्थव्यवस्था जहाँ संसाधनहरू एक पटक मात्र प्रयोग गरिन्छ र त्यसपछि नष्ट गरिन्छ, यसले विश्वलाई वार्षिक रूपमा लगभग 30 ट्रिलियन डलरको नोकसान भइरहेको छ। मुख्य विषयवस्तु चक्रीय अर्थव्यवस्था: मानिसहरू र समृद्धिको निम्ति परिवर्तन राखिएको छ। यसको उद्देश्य सफल भविष्य निर्माण गर्न विश्वभरिका समुदाय र व्यवसायहरूलाई एकसाथ ल्याउनु हो।
भारतले आफ्नो मिशन लाइफ अभियान मार्फत पहिले नै यस दिशामा विश्वलाई नेतृत्व गरिरहेको छ। यो अभियान पर्यावरण संरक्षण गर्न व्यक्तिगत र सामुदायिक स्तरमा परिवर्तन ल्याउने विश्वव्यापी जनआन्दोलन हो।
यसका साथै भारतले 3आर (रिड्युस, रियुज, रिसाइकल) र स्वच्छ भारत अभियान जस्ता पहलहरू मार्फत सर्कुलर अर्थव्यवस्थाका सिद्धान्तहरूलाई बढ़ावा दिइरहेको छ। चार दिनसम्म चल्ने यस फोरमको पहिलो दुई दिन मुख्य मंचको सत्रहरूको नाम हुनेछ, जुन सह-आयोजकहरू र साझेदारहरूद्वारा संयुक्त रूपमा क्युरेट गरिनेछ। अन्तिम दुई दिन एक्सेलेरेटर सत्रहरू मा समर्पित हुनेछन् साथै भारत र विश्वभरिका उत्कृष्ट सर्कुलर समाधानहरू प्रदर्शन गर्ने ठूलो प्रदर्शनी पनि हुनेछ।
यस वर्ष पहिलो पटक एक्सेलेरेटर सत्रहरू र एक्स्पो क्षेत्र दुवैको लागि ओपन कल प्रस्तुत गरिएको छ। एक्सेलेरेटर सत्रहरूको लागि आवेदन प्रक्रिया पहिले नै शुरु भइसकेको छ, जबकि एक्स्पो आयोजना गर्न आवेदनहरू जूनको अन्त्यमा खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ। यो प्लेटफर्मले भारतलाई सर्कुलर अर्थव्यवस्थामा विश्वव्यापी नेताको रूपमा स्थापित गर्न काम गर्नेछ।
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
