नयाँ दिल्ली, 16 जून (हि.स.)। 21 जूनमा हुने राष्ट्रिय पात्रता-सह-प्रवेश परीक्षा-स्नातक (नीट-यूजी) पुन: परीक्षाको सुरक्षित र निष्पक्ष सञ्चालन सुनिश्चित गर्न केन्द्र सरकारले 22 जूनसम्म भारतमा टेलीग्राम प्लेटफर्म अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ। उम्मेदवारहरूलाई ठगी गर्ने र पेपर लीक गर्ने संगठित ठगी र साइबर ठगी गिरोहहरूको गतिविधिलाई रोक्न यो कदम चालिएको हो।

राष्ट्रिय परीक्षा एजेन्सी (एनटीए) ले भारतमा टेलिग्राम प्लेटफर्मलाई सीमित अवधिको लागि प्रतिबन्ध लगाउने र यसको सन्देश सम्पादन सुविधालाई रोक्ने निर्णय गरेको बताएको छ। मंगलवार एक विज्ञप्तिमा एनटीएले भन्यो कि सूचना प्रौद्योगिकी अधिनियम, 2000 को धारा 69ए अन्तर्गत जारी निर्देशहरू अनुसार भारतमा टेलिग्राममा पहुँच 22 जूनसम्म प्रतिबन्धित हुनेछ। यस बाहेक प्लेटफर्मलाई 30 जूनसम्म भारतमा पहिले नै पोस्ट गरिएका सन्देशहरूको लागि सम्पादन सुविधा निष्क्रिय गर्न निर्देश दिइएको छ।

एजेन्सीले भन्यो, भारतीय साइबर अपराध समन्वय केन्द्र (आई4सी), गृह मन्त्रालय, विभिन्न राज्य पुलिस बलहरू र इलेक्ट्रोनिक्स एवं सूचना प्रौद्योगिकी मन्त्रालय (एमईआईटीवाई) ले विगत केही हप्तादेखि टेलिग्राममा सञ्चालन हुने नक्कली च्यानलहरू, समूहहरू र बट्सहरू विरुद्ध कारबाही गरिरहेका छन्। एनटीए अनुसार, नीट प्रश्नपत्रहरू प्रदान गर्ने नाममा उम्मेदवारहरू र उनीहरूका परिवारहरूबाट हजारौंदेखि लाखौं रुपियाँ माग गर्ने धेरै च्यानलहरू हटाइएका छन्।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ कि पेपर लीक नीट, री-नीट 2026, प्राइवेट माफिया, र री नीट माफिया जस्ता नामले सञ्चालित च्यानलहरूले पुन: परीक्षा प्रश्नपत्र प्रदान गर्ने दाबी गरिरहेका थिए जबकि प्रश्नपत्र सुरक्षित परीक्षण शृङ्खला बाहिर उपलब्ध छैन र त्यस्ता सबै दाबीहरू पूर्ण रूपमा धोखाधड़ीपूर्ण छन्।

एनटीएले यो पनि भन्यो कि केही मामिलाहरूमा टेलीग्रामको सन्देश सम्पादन फीचरको दुरूपयोग गरी परीक्षा सम्पन्न भएपछि वास्तविक प्रश्नपत्रलाई पुराना सन्देशहरूमा जोड़ेर त्यसलाई पहिलेदेखि उपलब्ध भएको झूटो प्रमाण प्रस्तुत गरियो।

यस्तो नक्कली सामग्री सिर्जना गर्ने सम्भावनालाई रोक्न मन्त्रालयको निर्देश जारी गरिएको छ।

एजेन्सीले बिहार पुलिसको आर्थिक अपराध एकाइद्वारा जारी गरिएको सार्वजनिक चेतावनी र अहमदाबाद साइबर अपराध शाखाद्वारा गरिएको कारबाहीलाई पनि उद्धृत गर्योम। एनटीए अनुसार, आठ टेलिग्राम च्यानलहरू सञ्चालन गर्ने अन्तरराज्यिय साइबर ठगी गिरोहका सदस्यहरूलाई अहमदाबादमा पक्राउ गरिएको थियो। अनुसन्धानले लगभग 1.5 करोड़ रूपियाँ बराबरको कारोबार र एक महिनामा लगभग 1 हजार मोबाइल नम्बरहरूसँग सम्पर्क भएको प्रमाण प्रकट गरेको छ।

एनटीएले लाखौं वैध टेलिग्राम प्रयोगकर्ताहरूलाई पर्न गएको असुविधाप्रति दुःख व्यक्त गरेको छ तर यो कदम परीक्षा अवधिमा सीमित छ र परीक्षाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नको लागि हो। एजेन्सीले स्पष्ट पारेको छ कि नीट(यूजी) 2026 को पुन: परीक्षा 21 जूनमा निर्धारित समय अनुसार हुनेछ। उम्मेदवारहरू र अभिभावकहरूलाई कुनै पनि अप्रमाणित जानकारीमा भर नपर्न र एनटीएको आधिकारिक वेबसाइट र प्रमाणित सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूबाट प्राप्त जानकारीमा मात्र विश्वास गर्न आग्रह गरिएको छ।

एनटीएले यो पनि भन्यो कि कुनै प्रकारको पनि अनलाइन वा अफलाइन ठगीको सूचना राष्ट्रिय साइबर अपराध हेल्पलाइन 1930 वा राष्ट्रिय साइबर अपराध रिपोर्टिङ पोर्टलमा रिपोर्ट गर्न सकिन्छ।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी