अमेरिका-इरानका आक्रमणले होर्मुज तनाउग्रस्त, भारतीय नागरिकको मृत्यु
जंग का मैदान बना होर्मुज जलडमरूमध्य। फोटो - इंटरनेट मीडिया


तेहरान/वाशिङ्टन, १४ जुलाई (हि.स.)। अमेरिकाले लगातार तेस्रो रात पनि इरानका बन्दरगाह शहरहरू तथा अन्य स्थानहरूमा भीषण आक्रमण गरेको छ। अमेरिकी केन्द्रिय कमान्ड (सेन्टकम) का अनुसार, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आदेशमा अमेरिकी सेनाले एकैसाथ इरानका विभिन्न शहरहरूलाई निशाना बनाएको हो। अमेरिकी आक्रमणको जवाफस्वरूप इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै गइरहेका संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) का दुई ट्याङ्करमाथि मिसाइल आक्रमण गरेको छ। उक्त आक्रमणमा एक भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको छ। यूएई रक्षा मन्त्रालयले इरानी मिसाइल आक्रमणमा भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ।

सीएनएन र अल जजीराका अनुसार, सेन्टकमले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आदेशमा गरिएको पछिल्लो आक्रमणका क्रममा इरानको बन्दर अब्बास बन्दरगाह शहर, किश, केशम तथा अबु मुसा द्वीपमा शक्तिशाली विस्फोटका आवाज सुनिएको जनाएको छ। इरानले पनि यसको पुष्टि गरेको छ। यूएई रक्षा मन्त्रालयले इरानी मिसाइलले होर्मुज जलडमरूमध्यस्थित ओमानको समुद्री क्षेत्रमा रहेका आफ्ना दुई ट्याङ्करलाई निशाना बनाएको जनाएको छ। यस आक्रमणमा एक क्रु सदस्यको मृत्यु भएको छ, जो भारतीय नागरिक थिए।

मन्त्रालयका अनुसार, उक्त आक्रमणमा अन्य आठ जना घाइते भएका छन्। घाइतेमध्ये छ जना भारतीय र दुई जना युक्रेनी नागरिक रहेका छन्। घाइतेमध्ये चार जनाको अवस्था गम्भीर रहेको बताइएको छ। यूएई रक्षा मन्त्रालयले यस आक्रमणको जवाफ दिने अधिकार आफूलाई रहेको जनाएको छ।

सेन्टकमले मंगलबार साँझ ४ बजी (अमेरिकी पूर्वी समय) देखि इरानी बन्दरगाहतर्फ आउने-जाने जहाजहरूमाथि पुनः नौसैनिक नाकाबन्दी शुरु गर्ने घोषणा गरेको छ। यस घोषणापछि विश्वभर काँचो तेलको मूल्य ९ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ। अमेरिका र इरानबीचको पछिल्लो सैन्य तनाउले क्षेत्रीय अस्थिरता झनै बढाएको छ। साउदी अरब र इरान समर्थित यमनका हुती विद्रोहीबीच फेरि आक्रमण शुरु भएको छ, जसले अनौपचारिक युद्धविराम समाप्त भएको संकेत दिएको छ। साउदी अरबले हुतीहरूको ब्यालिस्टिक मिसाइललाई अवरोध गरेको जनाएको छ भने हुतीहरूले साउदी हवाई आक्रमणमा सना अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थललाई निशाना बनाइएको दाबी गरेका छन्।

फ्लाइट ट्र्याकिङ तथ्यांकअनुसार, मंगलबार बिहान कम्तीमा एक दर्जन अमेरिकी सैन्य विमान यूएईको तट नजिक फारसको खाडी, ओमानको खाडी तथा साउदी अरबको आकाशमा गस्ती गरिरहेको देखिएको थियो। यही क्रममा सेन्टकमले लगातार तेस्रो रात इरानमाथि थप आक्रमणको घोषणा गर्यो। अमेरिकी पूर्वी समयअनुसार राति ८ बजीसम्म (इरानी समयअनुसार बिहान ३:३० बजी) आकाशमा रहेका विमानमध्ये नौ केसी-१३५आर र दुई केसी-४६ए इन्धन आपूर्ति (रिफ्युलिङ) ट्याङ्कर विमान थिए। साथै, एउटा ई३-बी सेन्ट्री एयरबोर्न वार्निङ एन्ड कन्ट्रोल सिस्टम विमान तथा अमेरिकी नौसेनाको पी-८ पोसाइडन समुद्री निगरानी विमानसहित अन्य गुप्तचर तथा निगरानी विमान पनि परिचालन गरिएको देखियो।

ई-३बी सेन्ट्री विमान १ लाख २० हजार वर्ग माइल क्षेत्रको हवाई निगरानी गर्न सक्षम छ र एकैपटक करिब ६०० लक्ष्य पहिचान तथा निगरानी गर्न सक्छ। रिफ्युलिङ विमानले लामो समयसम्म सञ्चालन हुने सैन्य अभियानका क्रममा लडाकु तथा आक्रमणकारी विमानलाई आकाशमै इन्धन भर्न सहयोग पुर्‍याउँछ, जसका कारण ती विमानहरूलाई अवतरण नगरी निरन्तर सञ्चालन गर्न सकिन्छ।

यसैबीच राष्ट्रपति ट्रम्पले कन्जर्भेटिभ रेडियोसँगको अन्तर्वार्तामा भने, “हामी आज राति पनि उनीहरूमाथि कडा आक्रमण गर्नेछौं र भोलि पनि गर्नेछौं।” उनले इरानले सम्झौताको पालना नगरेको आरोप लगाउँदै अन्ततः होर्मुज जलडमरूमध्यमाथि अमेरिकाको नियन्त्रण हुने दाबी गरे।

ट्रम्पले इरानसँगको संघर्षमा अमेरिकाले सहयोग गरिरहेका देशहरूले त्यसको खर्च बेहोर्नुपर्ने पनि बताए। उनले इजरायल, साउदी अरब, कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्सलगायत सहयोगी राष्ट्रहरूको नाम उल्लेख गरे।

इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार, मंगलबार बिहान (स्थानीय समय) बन्दर अब्बास, किश, केश्म तथा अबु मुसा द्वीपमा पनि विस्फोटका आवाज सुनिएका थिए। इरानी सेनाले अमेरिकाले ड्रोनमार्फत आक्रमण गरेको जनाएको छ।


 rajesh pande