हरिद्वारलाई पवित्र सनातन तीर्थ नगरी घोषणा गरिनुपर्छ : साध्वी प्राची

र श्र

हरिद्वार, ०६ जनवरी (हि.स.)। हरिद्वार कुम्भ क्षेत्रमा का गंगा घाटहरूमा गैर–हिन्दूको प्रवेशमाथि सय वर्ष पुरानो प्रतिबन्ध फेरि चर्चामा आएको छ। हरिद्वार नगरपालिकाका बाइलजमा हरकी पौडीसहित अन्य पवित्र घाटहरूमा गैर–हिन्दूको प्रवेश निषेध गरिएको स्पष्ट रूपमा उल्लेख छ। अब सन् २०२७ मा आयोजना हुने अर्धकुम्भ मेलाअघि श्री गंगा सभाले सम्पूर्ण मेला क्षेत्रमा गैर–हिन्दूको प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाउन माग गरेपछि साध्वी प्राचीसहित विभिन्न साधु–सन्तहरूले यसको समर्थन गरेका छन्।

वास्तवमा, आगामी वर्ष हुने अर्धकुम्भ मेलाको तयारी सुरु हुनुअघि श्री गंगा सभाले हरिद्वारको कुम्भ क्षेत्रमा रहेका सबै १०५ घाटमा बाइलजका प्रावधान कडाइका साथ लागू गरी गैर–हिन्दूको प्रवेश रोक्नुपर्ने माग उठाएको हो। यस मागलाई सन्त समाज, अखाडा परिषद् र पण्डा समुदायले पनि समर्थन जनाएका छन्।

यस सन्दर्भमा हिन्दुस्थान समाचारले मंगलबार विभिन्न व्यक्तिहरूसँग कुराकानी गरेको थियो। श्री गंगा सभाका अध्यक्ष नितिन गौतमले आफ्नो माग दोहोर्‍याउँदै गंगाप्रति सनातनीहरूको आस्था र परम्पराको रक्षा गर्न गैर–हिन्दूको प्रवेश स्थायी रूपमा प्रतिबन्धित गरिनुपर्ने बताए। उनले हरिद्वार र ऋषिकेशलाई “पवित्र तीर्थ नगरी” घोषणा गर्न पनि माग गरेका छन्।

अवधूत मण्डल आश्रमका पीठाधीश्वर महामण्डलेश्वर रूपेन्द्र प्रकाश महाराजले गंगा घाटहरूको पवित्रता जोगाउन यो प्रतिबन्ध कुम्भसम्म मात्र सीमित नराखी स्थायी रूपमा लागू गर्नुपर्ने बताए। उनले हरिद्वारको कुम्भ क्षेत्रबाट मासु र मदिराका पसल हटाउनुपर्ने सुझाउ पनि दिए, ताकि सनातन आस्थाको मर्यादा कायम रहोस्। निरञ्जनी अखाडाका आचार्य महामण्डलेश्वर कैलाशानन्द गिरी महाराजले कुम्भ क्षेत्रलाई “पवित्र सनातन क्षेत्र” घोषणा गरिए आस्था र भक्ति अझ सुदृढ हुने बताए। ठूलो अखाडाका महामण्डलेश्वर स्वामी हरिचेतनानन्द महाराजले पनि यस पहललाई गंगा र सनातन परम्पराप्रतिको आस्थाको स्वागतयोग्य कदम भनेका छन्।

साध्वी प्राचीले हरिद्वार र ऋषिकेशलाई सनातनको राजधानी मानिने भएकाले यी पवित्र घाटहरूको परम्परा सय वर्षअघि तय गरिएको स्वरूपमै कायम राख्न आवश्यक रहेको बताइन्। उनले हरिद्वार र ऋषिकेशलाई पवित्र सनातन तीर्थ नगरी घोषणा गर्नुपर्ने माग दोहोर्‍याइन्।

यद्यपि, मुख्यमन्त्री पुष्कर सिंह धामीले यसअघि नै हरिद्वार र ऋषिकेश आस्थाका प्रमुख गंगा तीर्थस्थल भएको र राज्य सरकार तिनको पवित्रता जोगाउन प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्। कुम्भअघि गंगा घाटका लागि ठूलो योजना तयार भइरहेको र श्री गंगा सभाको मागको अध्ययन गरी उचित निर्णय लिइने उनले बताएका छन्।

उल्लेखनीय छ, ब्रिटिश कालमै सन् १९१६ देखि हरिद्वारका गंगा घाटहरूमा गैर–हिन्दूको प्रवेश प्रतिबन्धित गर्ने नियम लागू गरिएको थियो, जसलाई स्वतन्त्रतापछि सन् १९५३ मा पनि यथावत् राखिएको थियो। त्यतिबेला नियम उल्लङ्घन गरे १० रुपियाँ जरिवानाको प्रावधान थियो, जुन आज पनि बाइलजमा उल्लेख छ। यति लामो समयदेखि नियम भए पनि यसको शतप्रतिशत पालना कहिल्यै हुन सकेन। बेला–बेला गैर–हिन्दू हरकी पौडी क्षेत्रमा देखिने गरेका छन्। अब धार्मिक संस्थाहरूले यस विषयमा पुनः आवाज उठाएका छन्।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी