नयाँ दिल्ली, 0७ अक्टोबर (हि.स.)। इन्डिया मोबाइल कंग्रेस (आईएमसी)को १०औँ संस्करण बुधवार नयाँ दिल्ली स्थित यशोभूमि सम्मेलन केन्द्रमा शुरु भएको छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बिहिवार यसको औपचारिक उद्घाटन गर्नेछन्। १० अक्टोबरसम्म चल्ने यस आयोजनामा ६जी, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), उपग्रह सञ्चार, साइबर सुरक्षा तथा डिजिटल प्रविधिको क्षेत्रमा भइरहेका नयाँ प्रयोग र नवाचारबारे छलफल हुनेछ।
यस वर्ष आईएमसीको मूल विषय ‘स्केल विदाउट बाउन्ड्रीज’ राखिएको छ। आयोजनामा १०० भन्दा बढ़ी देशका प्रतिनिधिमण्डल, १ लाख ५० हजारभन्दा बढ़ी सहभागी, ३०० भन्दा बढ़ी प्रदर्शक तथा साझेदार र लगभग ५०० स्टार्टअपको सहभागिता रहनेछ। ४०० भन्दा बढ़ी कम्पनीले आफ्ना उत्पादन तथा प्राविधिक नवाचार प्रदर्शन गर्नेछन्। दूरसञ्चार विभाग र भारतीय सेलुलर सञ्चालक संघले संयुक्त रूपमा यसको आयोजना गरिरहेका छन्।
आईएमसी २०२६ का चार प्रमुख स्तम्भ सृष्टि, संवर्धन, सशक्तीकरण र सुरक्षा रहेका छन्। सृष्टि अन्तर्गत ६जी, एआईमा आधारित दूरसञ्चार सञ्जाल, किनारा तथा क्लाउड कम्प्युटिङ, क्वान्टम सञ्चार तथा सेमीकन्डक्टर जस्ता आगामी पुस्ताका प्रविधिमा ध्यान दिइँदैछ। संवर्धन अन्तर्गत ५जीको व्यावसायिक प्रयोग, उपग्रह सञ्चार, उपकरणमा प्रत्यक्ष जड़ान, दूरसञ्चार उत्पादन तथा रोबोटिक्सबारे छलफल हुनेछ।
सशक्तीकरण अन्तर्गत डिजिटल पूर्वाधारको दिगो विस्तार, हरित दूरसञ्चार, ऊर्जा दक्षता तथा विद्युतीय फोहोर व्यवस्थापन जस्ता विषय राखिएका छन्। सुरक्षा स्तम्भ अन्तर्गत साइबर सुरक्षा, डिजिटल विश्वास, तथ्याङ्क गोपनीयता, जिम्मेवार एआई, अनावश्यक सन्देश तथा साइबर ठगीको रोकथाम र समुद्रमुनि बिछ्याइएका इन्टरनेट केबलको सुरक्षाबारे मन्थन हुनेछ।
आईएमसीअघि प्रधानमन्त्रीले मोबाइल सञ्चारका लागि विश्वव्यापी प्रणाली संघ (जीएसएमए) को सञ्चालक समितिका सदस्यहरूसँग भेट गरे। उनले साइबर ठगीबाट मानिसहरूलाई जोगाउन नियमित चेतावनी सन्देश पठाउने तथा डीपफेक र एआईबाट तयार सामग्रीको वास्तविक स्रोत पहिचान गर्न प्रभावकारी व्यवस्था विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए। प्रधानमन्त्रीले नयाँ प्रविधिका लागि विश्वव्यापी रूपमा समान नियम बनाउनु आवश्यक रहेको पनि बताए। जीएसएमएका सदस्यहरूले भारतमा ४जी र ५जीको तीव्र विस्तार तथा बलियो डिजिटल पूर्वाधारको प्रशंसा गर्दै ५जी, ६जी, एआई र उपग्रह इन्टरनेटका क्षेत्रमा सहकार्य गर्ने इच्छा व्यक्त गरे।
आईएमसीमा ६जीमाथि विशेष सम्मेलन पनि आयोजना भइरहेको छ। यसमा ६जीका मापदण्ड तथा स्पेक्ट्रम सम्बन्धी आवश्यकताबारे छलफल हुनेछ। भारतमा ५जीको तीव्र विस्तारपछि अब आगामी पुस्ताको मोबाइल प्रविधिको विकास तथा विश्वव्यापी मापदण्ड निर्माणमा भारतको सहभागितामा जोड दिइँदैछ।
उपग्रह सञ्चार पनि सम्मेलनको प्रमुख विषय रहेको छ। उपकरणमा प्रत्यक्ष जड़ान प्रविधि मार्फत मोबाइल फोनसम्म उपग्रह जड़ान पुर्याउने तथा भारतमा उपग्रह इन्टरनेट सेवाको सम्भावनाबारे छलफल हुनेछ।
/ बिशाल
