काठमाडौँ, ०४ नोभेम्बर (हि.स.)। नेपालले भारतसँग करिब दुई अरब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको सहुलियतपूर्ण ऋण तथा अनुदान माग्ने तयारी गरेको छ। भारतका विदेश सचिव विक्रम मिस्रीको दुईदिने नेपाल भ्रमणका क्रममा यो प्रस्ताव प्रस्तुत गरिनेछ। आगामी २३ र २४ नोभेम्बरमा हुने प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको भारत भ्रमणका क्रममा नेपालले आर्थिक सहायता प्याकेजको माग गर्ने तयारी गरेको हो। प्रधानमन्त्रीको भ्रमणको कार्यसूचीलाई अन्तिम रूप दिन विदेश सचिव मिस्री आजदेखि दुईदिने नेपाल भ्रमणमा आएका छन्।

नेपालको विदेश मन्त्रालयले भारतसँग एक अरब अमेरिकी डलरको सहुलियतपूर्ण ऋण, ५० करोड डलर अनुदान तथा भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिको पुनर्निर्माणका लागि ५० करोड डलरसहित दुई अरब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको आर्थिक सहायता माग गर्ने तयारी गरेको छ। विदेश तथा अर्थ मन्त्रालयका दुई वरिष्ठ अधिकारीले यस विषयमा प्रारम्भिक छलफल हुने जानकारी दिएका छन्। प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणको तयारीकै क्रममा भारतका नवनियुक्त राजदूत सुधाकर दलेला मंगलबार काठमाडौँ आइपुगेका छन्।

अर्थमन्त्री स्वर्णिम वागलेले अक्टोबरमा गरेको भारत भ्रमणका क्रममा सहायता प्याकेजसम्बन्धी प्रारम्भिक प्रस्ताव प्रस्तुत गरिएको थियो। यद्यपि, भारतीय सहायताका लागि प्रस्तावित परियोजना र तिनका लागि आवश्यक रकमको विस्तृत विवरण विदेश सचिव मिस्रीको भ्रमणका क्रममा भारतलाई बुझाउने तयारी गरिएको छ। अर्थ मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार, प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणका क्रममा सहायता प्याकेजसम्बन्धी वार्ता टुङ्गिने र त्यसको घोषणा हुने सम्भावना छ।

नेपालका विदेश सचिव अमृत राईले भने, “विभिन्न सरकारी निकायहरूसँग परामर्श गरेपछि नेपालले तयार पारेको प्रस्तावअनुसार नयाँ दिल्लीसँग एक अरब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको सहुलियतपूर्ण ऋण माग गरिनेछ। उक्त रकम मुख्य रूपमा देशभित्र विभिन्न विद्युत् प्रसारण लाइन निर्माण तथा अन्य पूर्वाधार परियोजना कार्यान्वयनमा खर्च गर्ने योजना छ।”

विदेशमन्त्री शिशिर खनालले मंगलबार विभिन्न मन्त्रालयका सचिवहरूको बैठक बोलाएर विदेश सचिव मिस्रीको भ्रमणका क्रममा भारतसमक्ष प्रस्तुत गरिने परियोजनाहरूको सूचीबारे छलफल गरेका थिए। मन्त्रालयका अनुसार, बैठकमा विभिन्न मन्त्रालयका कार्यसूचीलाई एकीकृत गर्नुका साथै भारतको सहयोगमा नेपालमा सञ्चालन भइरहेका परियोजनाहरूको अवस्थासमेत समीक्षा गरिएको छ।

यसका अतिरिक्त, सहुलियतपूर्ण ऋण तथा अनुदानमार्फत भारतसँग सहयोग माग गरिने नयाँ परियोजना, विदेशमन्त्री खनालको गत जूनमा भएको भारत भ्रमण, अर्थमन्त्री वागलेको गत अक्टोबरमा भएको भारत भ्रमण तथा त्यसपछि दुई देशबीच भएका बैठकमा उठाइएका विषयहरूबारे पनि छलफल भएको थियो।

विदेश सचिव मिस्रीले आफ्ना नेपाली समकक्षी तथा विदेश सचिव अमृतबहादुर राईसँग प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय वार्तासमेत गर्नेछन्। उक्त वार्ताका क्रममा राईले भारतको विचारार्थ नेपालका प्राथमिकताप्राप्त परियोजनाहरूको सूची औपचारिक रूपमा मिस्रीलाई हस्तान्तरण गर्नेछन्।

सहुलियतपूर्ण ऋणबाहेक नेपालले सिद्धार्थ राजमार्गको स्तरोन्नतिका लागि भारतसँग थप ५० करोड अमेरिकी डलर अनुदान माग्ने तयारी गरेको छ। भारतको सुनौली सीमा नाकालाई पोखरासँग जोड्ने यस राजमार्गको स्तरोन्नतिका लागि परराष्ट्रमन्त्री खनालले गत जेठमा भारत भ्रमणका क्रममा पनि सोही रकम अनुदानस्वरूप उपलब्ध गराउन आग्रह गरेका थिए।

त्यसैगरी, गत २६ अगस्तमा भोटेकोशीमा आएको बाढीबाट क्षतिग्रस्त पूर्वाधारको पुनर्निर्माण तथा पुनःस्थापनाका लागि पनि थप ५० करोड अमेरिकी डलर सहायता माग गरिनेछ। उक्त रकमलाई समेत प्रस्तावित आर्थिक सहायता प्याकेजमा समावेश गरिएको छ।

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल