वाशिङ्गटन, १० मार्च (हि.स.)। अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग जारी युद्धको बीचमा सोमबार राति ठूलो घोषणा गरेका छन्। उनले इरानलाई होर्मुज स्ट्रेट बन्द नगर्न चेताउनी दिँदै त्यसो गरेमा ठूलो आक्रमण हुने बताएका छन्। होर्मुज स्ट्रेट विश्वको तेल उद्योगका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हो। युद्धका कारण तेलको आपूर्ति लगभग अवरुद्ध भएको छ, जसका कारण युद्ध शुरु भएदेखि नै तेलको मूल्य बढेको छ।

सीबीएस न्यूजको रिपोर्टअनुसार ट्रम्पले ट्रुथ सोशलमा लेखेका छन्, “यदि इरानका कारण होर्मुज स्ट्रेटबाट तेलको निकासी रोकिन्छ भने अमेरिका अहिलेसम्म भएका आक्रमणभन्दा बीस गुणा शक्तिशाली आक्रमण गर्नेछ। त्यसपछि इरान फेरि देशका रूपमा पुनः निर्माण हुनु लगभग असम्भव हुनेछ। त्यहाँ केवल आगो मात्र हुनेछ। यद्यपि म आशा गर्छु कि यस्तो नहोस्।”

अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण शुरु गरेपछि सोमबार राति मियामी क्षेत्रको गल्फ क्लबमा आयोजित आफ्नो पहिलो आधिकारिक पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पले इरानलाई पटक-पटक चेताउनी दिंदै यदि उसले होर्मुज स्ट्रेट अवरुद्ध गर्छ भने अमेरिकाले आक्रमण अझ बढाउने चेताउनी दिए। उनले सीबीएस न्यूजसँग भने, यो जलमार्गमाथि नियन्त्रण गर्ने विषयमा पनि विचार भइरहेको छ। ट्रम्पले भने, “म केटीहरूको विद्यालयमाथि भएको बमबारीको अन्तिम प्रतिवेदनको प्रतीक्षा गरिरहेको छु।”

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, “मलाई जानकारी दिइएको छ कि यसको अनुसन्धान भइरहेको छ, तर टमाहक मिसाइल अन्य देश र मानिसहरूले पनि प्रयोग गर्छन्। धेरै देशसँग टमाहक छन् र उनीहरूले हामीबाट किन्छन्। अन्तिम अनुसन्धान प्रतिवेदनलाई हामी स्वीकार गर्नेछौं।” यसअघि शनिबार ट्रम्पले भनेका थिए कि केटीहरूको विद्यालयमाथि भएको बमबारी इरानले नै गरेको हुन सक्छ।

उनले इरानको नयाँ नेताका रूपमा मोजतबा खामेनेई चयन भएकोमा आफू निराश भएको बताए, तर यो इरानको आन्तरिक विषय भएको पनि उल्लेख गरे। ट्रम्पका अनुसार, यो युद्ध यसै हप्ता समाप्त हुने छैन, तर “छिट्टै” अन्त्य हुनेछ। उनले भने, अमेरिकाले युद्धका क्रममा इरानका ५,००० भन्दा बढी स्थानमा सटीक आक्रमण गरेको छ। अमेरिकाले चाहेमा इरानका विद्युत उत्पादन केन्द्रहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त पार्न सक्छ। उनले भने, अमेरिकाको हस्तक्षेप बिना इजरायल “समाप्त” भइसक्थ्यो।

ट्रम्पले चेताउनी दिए, यदि इरानी सेनाले तेल बोकेका ट्यांकरहरू रोक्ने प्रयास गर्छ भने त्यसको ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्नेछ। उनले भने, यस युद्धमा अमेरिका उभिएकोमा उनलाई गर्व छ र अमेरिकी सैन्य अभियान आफ्नो लक्ष्य हासिल गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण चरणमा पुगेको छ।

होर्मुज स्ट्रेटको महत्व

होर्मुज स्ट्रेट फारसको खाडी र ओमानको खाडीबीच रहेको अत्यन्त साँघुरो तथा रणनीतिक समुद्री जलडमरूमध्य हो। यसले उत्तरतर्फ इरान र दक्षिणतर्फ ओमान/यूएईलाई अलग गर्छ। यो विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्ग मानिन्छ। यहाँबाट विश्वको समुद्री मार्गबाट हुने तेल आपूर्तिको करिब २०-३० प्रतिशत हरेक दिन आपूर्ति हुन्छ।

यो जलमार्ग ओमानको मुसन्दम प्रायद्वीप र इरानबीच करिब ३९ किलोमिटर (२४ माइल) चौडाइमा फैलिएको छ। साउदी अरब, इरान, कुवेत, इराक र संयुक्त अरब इमिरेट्स जस्ता खाडी राष्ट्रहरूबाट कच्चा तेल र लिक्विफाइड नेचुरल ग्यास (एलएनजी) निर्यात यही मार्गबाट हुन्छ। त्यसैले यो विश्व अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। यहाँ कुनै अवरोध आएमा विश्वभर तेलको मूल्यमा ठूलो उछाल आउन सक्छ।

भारतका लागि पनि महत्वपूर्ण

भारतले आफ्नो ऊर्जा आवश्यकताको ठूलो हिस्सा (झण्डै दुई तिहाइ तेल) यही मार्गबाट आयात गर्छ। त्यसैले होर्मुज स्ट्रेट भारतको ऊर्जा सुरक्षाका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। यो क्षेत्र ऐतिहासिक रूपमा भू-राजनीतिक तनाउको केन्द्र रहँदै आएको छ, जहाँ इरानी र अमेरिकी नौसेनाबीच समय-समयमा आमने-सामने हुने घटनाहरू भइरहन्छन्।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल