- गुरुदर्शनको सुनौलो अवसर, सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो ग्रह अझ ठूलो र उज्यालो देखिने
भोपाल, १० जनवरी (हि.स.)। खगोल विज्ञानमा रुचि राख्नेहरूका लागि आजको दिन अत्यन्त विशेष छ। शनिबार, १० जनवरीका दिन एक महत्वपूर्ण खगोलीय घटना घट्न गइरहेको छ, जब सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो ग्रह बृहस्पति (जुपिटर), पृथ्वी र सूर्य एउटै सरल रेखामा आउनेछन्। यस खगोलीय अवस्थाका कारण बृहस्पति पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक रहनेछ र असाधारण चमकका साथ तुलनात्मक रूपमा ठूलो देखिनेछ।
नेशनल अवार्ड प्राप्त विज्ञान प्रसारक सारिका घारूले जानकारी दिँदै भनिन्, आज दिउँसो २ बजेर ४ मिनेटमा पृथ्वी, बृहस्पति र सूर्य एकै सीध (रेखा) मा हुनेछन्। सो समयमा बृहस्पति र पृथ्वीबीचको दूरी करिब ६३ करोड़ ३० लाख ७६ हजार किलोमिटर रहनेछ, जुन यसको न्यूनतम दूरी हो। दूरी कम भएकाले गुरुदर्शनको यो सबैभन्दा उत्कृष्ट अवसर हुनेछ र बृहस्पति अत्यन्त उज्यालो देखिनेछ।
उनका अनुसार, बृहस्पतिलाई साँझको समयमा पूर्व दिशामा बिना टेलिस्कोप पनि सजिलै देख्न सकिन्छ। तर टेलिस्कोप प्रयोग गरेमा यसको वायुमण्डलीय धाराहरू (डिस्कका पट्टिकाहरू) र यसका चार प्रसिद्ध ग्यालिलियन चन्द्रमाहरू पनि स्पष्ट रूपमा अवलोकन गर्न सकिन्छ। यस समयमा बृहस्पति माइनस २.६८ म्याग्निच्युडको तीव्र चमकका साथ देखिनेछ।
सारिका घारूले बताइन्, ‘गुरु’ नामले पनि चिनिने बृहस्पति हाल आकाशमा मिथुन तारामण्डलमा अवस्थित छ। यो साँझ उदाएर रातभरि आकाशमा देखिनेछ, मध्यरातमा ठीक टाउकोमाथि हुनेछ र बिहान पश्चिम दिशामा अस्त हुनेछ। खगोलप्रेमीहरूका लागि यो दुर्लभ र सुनौलो अवसर हो।
उनले थप जानकारी दिँदै भनिन्, बृहस्पतिको व्यास पृथ्वीभन्दा करिब ११ गुणा ठूलो छ। यदि पृथ्वीलाई अंगुरको आकारसँग तुलना गरियो भने बृहस्पतिको आकार बास्केटबलजत्तिकै हुनेछ। सूर्यबाट अत्यन्त टाड़ा भएकाले सूर्यको प्रकाश बृहस्पतिसम्म पुग्न करिब ४३ मिनेट लाग्छ। अहिलेसम्म बृहस्पतिका ९५ वटा चन्द्रमा पत्ता लगाइसकिएको छ।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
