नागपुर, २० अक्टोबर (हि.स.)। समाजका समस्याहरू विरुद्ध आन्दोलन हुनु स्वाभाविक हो, तर आन्दोलनको उद्देश्य समस्याहरूको समाधान खोज्नु हुनुपर्छ। यदि आन्दोलन राजनीतिको औजार बन्यो वा कुनै व्यक्ति, समूह वा विचारप्रतिको शत्रुताको भावनाले चलाइयो भने यसले समाजमा विभाजन सिर्जना गर्न सक्छ-यो स्पष्ट सन्देश राष्ट्रिय स्वयंसेवक सङ्घका सरसंघचालक डा. मोहन भागवतले दिए। उनले आन्दोलनकारी, प्रशासन र राजनीतिक नेताहरूलाई उनीहरूको कार्यले समाजमा वैमनस्य, कटुता र विभाजन पैदा नगर्न अपील गरे।
राष्ट्रिय स्वयंसेवक सङ्घको शताब्दी वर्ष सम्पन्न भएको अवसरमा नागपुरको रेसिमबाग मैदानमा आयोजित विजयादशमी र शस्त्रपूजन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै डा भागवतले समाजमा समस्या र प्रणालीमा कमजोरीहरू हुनु स्वाभाविक रहेको बताए। यस्ता परिस्थितिमा आन्दोलन उत्पन्न हुन सक्छ, तर आन्दोलनकारीहरूको आचरण भावनाहरूको प्रवाह भए तापनि संविधान र कानूनको दायरामा रहनुपर्छ। बोल्ने, व्यवहार गर्ने र एकअर्कासँग कुराकानी गर्ने क्रममा शिष्टाचारको पालना गर्नु आवश्यक छ।
उनले राजनीतिक लाभ, सस्तो लोकप्रियता वा स्वार्थका लागि विवेक र सद्भावलाई पछाडि पार्न नहुने बताए। उनले भने, यस आन्दोलनको पछाडि एउटा भावना हुनुपर्छ कि देश र समाज हाम्रो आफ्नै हो र व्यवस्थाप्रति पनि हाम्रो जिम्मेवारी छ। यदि व्यवस्थामा अविश्वास सिर्जना गर्न अन्यायको भावनालाई निरन्तर बढावा दिइयो भने यसले देशलाई कमजोर बनाइरहेका शक्तिहरूलाई फाइदा पुऱ्याउन सक्छ।
वार्ताका माध्यमबाट समस्याको समाधान
समाजका सबै समस्याहरूको समाधान सरकार वा आन्दोलनबाट मात्र सम्भव नहुने डा भागवतले बताए। समाजको सक्रिय सहभागिता र अन्तरक्रियाद्वारा पनि धेरै समस्याहरू समाधान गर्न सकिन्छ। समाजमा एकअर्काप्रति शङ्का र कटुता बढाउनुको सट्टा संवादमार्फत पुराना मतभेदहरू हटाउन आवश्यक छ। साना घटनाका आधारमा मानिसहरूलाई भड्काएर द्वन्द्व भड्काउने प्रवृत्तिबाट जोगिनुपर्छ।
लागुऔषधको लत एउटा गम्भीर राष्ट्रिय समस्या
सरसंघचालकले बढ्दो लागुऔषधको लत र युवाहरूमा लागुऔषधको बढ्दो प्रभावप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गरे। विवेक र नैतिक मूल्यमान्यताको कमीका कारण युवा पुस्ता लागुऔषधको सिकार भइरहेको उनले बताए। यो समस्या एउटै परिवारमा सीमित छैन, यो एउटा गम्भीर राष्ट्रिय चुनौती हो। यसको सामना गर्न सरकार, प्रशासन र समाज मिलेर निर्णायक प्रयास गर्नुपर्छ। उनले नयाँ पुस्तामा नैतिक मूल्य र अन्तस्करण जागृत राख्नु समाजको सामूहिक दायित्व रहेको बताए। सङ्घका स्वयंसेवकहरूले लागुऔषधविरुद्ध राष्ट्रव्यापी जनचेतना र रोकथाम अभियान सञ्चालन गर्ने प्रयास पनि गर्नेछन्।
दैनिक जीवनमा पञ्च परिवर्तन अपनाउन जोड
सङ्घको शताब्दी वर्षमा गरिएका कार्यहरूको उल्लेख गर्दै डा भागवतले सामाजिक सद्भाव, पारिवारिक ज्ञान, पर्यावरणीय संरक्षण, आत्म-चेतना र स्वदेशी तथा नागरिक कर्तव्यका पाँच सूत्रहरूमा जोड दिए। पञ्च परिवर्तन एक वर्ष लामो अभियान मात्र होइन, यसलाई दैनिक जीवनको अङ्ग बनाउनुपर्ने उनले बताए। विज्ञान, प्रविधि र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको बढ्दो प्रयोगमा यसका साथै नैतिक अनुशासन र विवेक पनि आवश्यक रहेको उनले बताए। टेक्नोलोजीलाई असत्य फैलाउन वा मानिसहरूलाई बहकाउन प्रयोग गर्नु हुँदैन। समाजले यस विषयमा सचेत हुन आवश्यक छ।
सन्त रविदासको योगदानको उल्लेख
डा भागवतले सन्त रविदासको योगदानलाई पनि स्मरण गरे। विदेशी आक्रमण र अत्याचारको अवधिमा सन्त रविदासले धर्मनिष्ठा, सामाजिक सद्भाव र भक्तिको भावनालाई जीवित राखेको उनले बताए। उनले डराएको समाजलाई शक्ति दिँदै जनताको मनोबल बढाउने काम गरे।
धेरै प्रतिष्ठित व्यक्तित्वहरू भए उपस्थित
वरिष्ठ सम्पादक सञ्जय गुप्ता समारोहमा मुख्य अतिथि थिए। पूर्व उपराष्ट्रपति जगदीप धनखड र मध्यपश्चिम भारतमा इजरायली महाव्यवस्थापक यानिव रेवाच, आरएसएसका विदर्भ प्रदेश सङ्घचालक दीपक तमशेट्टीवार, विदर्भ प्रदेश सह सङ्घचालक श्रीधर गाड्गे र नागपुर महानगर सङ्घचालक राजेश लोया पनि उपस्थित थिए। समारोहमा महाराष्ट्रका मुख्यमन्त्री देवेन्द्र फडणवीस, केन्द्रिय मन्त्री नितिन गड़करी, राज्यका राजस्व मन्त्री चन्द्रशेखर बावनकुले, राष्ट्र सेविका समितिका प्रमुख सञ्चालक शान्तक्का, पूर्व सांसद अजय संचेती र विधायक परिणय फुके लगायत धेरै जना सार्वजनिक प्रतिनिधिहरू उपस्थित थिए। मुख्यमन्त्री फडणवीस, केन्द्रिय मन्त्रीहरू गड़करी, बावनकुले र विधायक फुकेले सङ्घको वर्दीमा समारोहमा भाग लिएका थिए।
-------------
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
