मुम्बई, 0९ अक्टोबर (हि.स.)। विश्वभरिका हिन्दू नेतृत्वको प्रमुख विश्वव्यापी सम्मेलन ‘विश्व हिन्दू कांग्रेस’ (डब्ल्यूएचसी) यस पटक मुम्बईमा आयोजना हुने भएको छ। तीन दिने सम्मेलन 18 देखि 20 दिसम्बरसम्म बान्द्रा–कुर्ला कम्प्लेक्स स्थित जियो वर्ल्ड कन्भेन्सन सेन्टरमा सञ्चालन हुनेछ। सम्मेलनको उद्घाटन सत्रलाई राष्ट्रिय स्वयंसेवक सङ्घका सरसङ्घचालक डा. मोहन भागवतले सम्बोधन गर्नेछन्। आयोजकहरू अनुसार, सम्मेलनमा ६० भन्दा बढ़ी देशका चार हजारभन्दा बढ़ी प्रतिनिधि सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ।

सम्मेलनमा हिन्दू नेता, विचारक, उद्यमी, शिक्षाविद्, सञ्चार माध्यमका प्रतिनिधि, विभिन्न पेशामा संलग्न व्यक्ति तथा विभिन्न क्षेत्रका प्रतिष्ठित व्यक्तित्वहरू एउटै मञ्चमा भेला हुनेछन्। तीन दिनसम्म ४५ भन्दा बढ़ी सत्र सञ्चालन गरिनेछन्। ती सत्रमा १५० भन्दा बढ़ी वक्ताले अर्थव्यवस्था, शिक्षा, सञ्चार माध्यम, राजनीति, महिला सशक्तीकरण, युवा तथा हिन्दू सङ्गठन लगायत विभिन्न विषयमा आफ्ना विचार प्रस्तुत गर्नेछन्।

विश्व हिन्दू कांग्रेस २०२६ को मूल विषय ‘समानं व्रतं सह चित्तम्– साझा प्रतिबद्धता, सामूहिक सङ्कल्प’ तय गरिएको छ। सम्मेलनको उद्देश्य विश्वव्यापी स्तरमा हिन्दू समुदायका विभिन्न सङ्गठन, संस्था तथा व्यक्तिहरूबीच संवाद, सहकार्य र समन्वयलाई प्रोत्साहन गर्नु हो।

विश्व हिन्दू कांग्रेसका प्रवर्तक स्वामी विज्ञानानन्दले विश्वभरि हिन्दू समाजको दृश्यता र प्रतिष्ठा बढ़ेको भए पनि यो रोकिने समय नभएको बताए। अर्थव्यवस्था, शिक्षा, शैक्षिक जगत, सञ्चार माध्यम र राजनीति जस्ता प्रभावशाली क्षेत्रमा हिन्दूहरूको सहभागिता बलियो बनाउन विश्व हिन्दू कांग्रेसले रणनीतिक तथा सङ्गठित मञ्च उपलब्ध गराउने उनले बताए। विभिन्न सङ्गठन र व्यक्तिहरूलाई साझा प्रतिबद्धता तथा सामूहिक सङ्कल्पका साथ जोड्नु यसको उद्देश्य रहेको उनले उल्लेख गरे।

यस वर्षको विश्व हिन्दू कांग्रेसमा भाषा, समाज, विश्वकर्मा र धर्म विषयमा चारवटा विशेष पूर्ण सत्र आयोजना गरिनेछन्।

धर्म सम्बन्धी पूर्ण सत्रमा हिन्दू, बौद्ध, ताओ, शिन्टो लगायत विभिन्न धार्मिक तथा दार्शनिक परम्पराका आध्यात्मिक प्रतिनिधिहरू सहभागी हुनेछन्। यस सत्रमा धर्मका विविध परम्परा, तिनको समकालीन सान्दर्भिकता तथा विभिन्न दृष्टिकोणबीचको संवादबारे छलफल गरिनेछ।

समाज सम्बन्धी सत्रमा सामाजिक सद्भाव, सामुदायिक विकास तथा हिन्दू समाजसामू रहेका चुनौतीहरूबारे विचारविमर्श गरिनेछ। यसमा विभिन्न समुदाय, परम्परा तथा सामाजिक संस्थाका प्रतिनिधिहरू सहभागी हुनेछन्।

भाषासम्बन्धी सत्रको उद्देश्य हिन्दू समाजको भाषिक विविधता, साहित्य, सभ्यतागत ज्ञान तथा सांस्कृतिक पहिचानको संरक्षणमा विभिन्न भाषाहरूको भूमिकालाई उजागर गर्नु हो।

विश्वकर्मा सम्बन्धी सत्रमा सीप विकास, उद्यमशीलता, नवाचार तथा आर्थिक–सामाजिक विकासमा कारीगर, शिल्पकार र पेशाकर्मीहरूको योगदानबारे छलफल गरिनेछ। यसका माध्यमबाट सीपयुक्त श्रमको गरिमा बढ़ाउने तथा युवाहरूका लागि नयाँ अवसर सिर्जना गर्ने उपायबारे पनि विचारमन्थन गरिनेछ।

यस वर्ष विश्व हिन्दू कांग्रेससँगै पहिलो पटक विश्व हिन्दू प्रदर्शनी समेत आयोजना गरिनेछ। स्वामी विज्ञानानन्द अनुसार, प्रदर्शनीको उद्देश्य व्यापार तथा वाणिज्यलाई प्रोत्साहन गर्नु र हिन्दू समाजमा समृद्धि तथा आर्थिक विकासका नयाँ अवसरहरूलाई बढ़ावा दिनु हो।

आयोजकहरू अनुसार, सरकार, उद्योग, प्रविधि, सञ्चार माध्यम र सांस्कृतिक क्षेत्रका धेरै प्रमुख व्यक्तित्वहरूले सम्मेलनमा सहभागी हुने पुष्टि गरेका छन्। सहभागी हुनेमा महाराष्ट्रका मुख्यमन्त्री देवेन्द्र फडणवीस, असमका मुख्यमन्त्री हिमन्त विश्व शर्मा र मध्य प्रदेशका मुख्यमन्त्री मोहन यादव रहेका छन्।

यस बाहेक लेखक तथा निर्देशक विशाल चतुर्वेदी, गीतकार तथा पटकथा लेखक मनोज मुन्तशिर, नेसनल स्टक एक्सचेन्जका प्रबन्ध निदेशक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत आशीष कुमार चौहान, बृहन्मुम्बई महानगरपालिका आयुक्त तथा मुम्बई मेट्रो रेल कर्पोरेसनकी प्रबन्ध निदेशक अश्विनी भिड़े, केन्द्रिय विद्युत् प्राधिकरणका अध्यक्ष घनश्याम प्रसाद र नीति आयोगका सदस्य प्रा. अभय करंदीकर पनि सहभागी हुने प्रमुख व्यक्तित्वमा छन्।

उद्योग तथा आर्थिक क्षेत्रबाट प्रधानमन्त्रीको आर्थिक सल्लाहकार परिषद्का सदस्य सञ्जीव सान्याल, एल एन्ड टी प्रेसिजन इन्जिनियरिङ एन्ड सिस्टम्सका सञ्जय चक्रवर्ती, अग्निकुल कसमसका सहसंस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत श्रीनाथ रविचन्द्रन, रिन्युका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुमन्त सिन्हा, सर्वम एआईका सहसंस्थापक डा. विवेक राघवन, आरपी–सञ्जीव गोयन्का समूहका उपाध्यक्ष शाश्वत गोयन्का, युलु बाइकका सहसंस्थापक आर.के. मिश्रा तथा इन्डियन ओभरसिज ब्याङ्कका प्रबन्ध निदेशक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अजय कुमार श्रीवास्तव पनि सहभागी हुने जानकारी दिइएको छ।

आयोजकहरूले आगामी दिनमा अन्य प्रमुख सहभागीहरूको नाम पनि घोषणा गरिने बताएका छन्।

विश्व हिन्दू कांग्रेस प्रत्येक चार वर्षमा एक पटक आयोजना गरिन्छ। यस अघि साल २०१४ मा नयाँ दिल्ली, साल २०१८ मा शिकागो र साल २०२३ मा बैंककमा सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो। आयोजकहरू अनुसार, यस मञ्चले विश्वका विभिन्न देशमा बसोबास गर्ने हिन्दू नेता, विचारक, कार्यकर्ता तथा संस्थाहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याएर साझा मुद्दामा विचार-विमर्श र सहकार्यका अवसर उपलब्ध गराउँछ।

मुम्बईमा हुने यस सम्मेलनको आयोजक समितिका अध्यक्ष अजय पीरामल हुन् भने विशद मफतलाल र महेश भागचन्दका उपाध्यक्ष रहेका छन्। यस आयोजनाले विश्वव्यापी हिन्दू समुदायबीच संवाद र सहकार्यलाई बलियो बनाउनुका साथै सामाजिक, आर्थिक तथा सांस्कृतिक क्षेत्रमा भविष्यको दिशा तय गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने आयोजकहरूको अपेक्षा छ।

/ बिशाल