अयोध्या, २१ अगस्त (हि.स.)। श्रीराम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टका पूर्व महासचिव चम्पत रायले बिहीबार बयानका रूपमा नौ पृष्ठको पत्र सार्वजनिक गरेका छन्। यसमा उनले ३३ वटा बुँदामा चर्चा गरेका छन्। उनले मन्दिर निर्माण समितिका अध्यक्ष नृपेन्द्र मिश्रलाई लिएर कैयौँ महत्वपूर्ण दाबी गरेका छन्। रायले मन्दिर निर्माणसँग सम्बन्धित कैयौँ महत्वपूर्ण निर्णय नृपेन्द्र मिश्रले लिएको बताएका छन्। साथै, निर्णय लिने क्रममा उनले अन्य कसैको निर्णयलाई महत्व नदिएको पनि बताएका छन्।
चम्पत रायले मन्दिर निर्माणसम्बन्धी निर्णयहरूमा नृपेन्द्र मिश्रका निर्णय प्रमुख रहेको दाबी गरेका छन्।
रायले पत्रमा उच्चतम अदालतले राम मन्दिर निर्माणका लागि गठन गरेको ट्रस्टमा १५ जना ट्रस्टी रहेको र त्यसका अध्यक्ष नृपेन्द्र मिश्रलाई बनाइएको उल्लेख गरेका छन्। उनले नृपेन्द्र मिश्रकै सुझाउका आधारमा एल एन्ड टीलाई मन्दिर निर्माणका लागि छनोट गरिएको बताए। भवन निर्माणका लागि नोएडाको फर्म डिजाइन एसोसिएट (फर्म प्रमुख जय काकतीकर) लाई पनि नृपेन्द्र मिश्रले नै छनोट गरेको उनले जानकारी दिएका छन्।
उनले पत्रमा लेखेका छन्, “यो पनि सत्य हो कि नृपेन्द्र मिश्रका कारण ढुङ्गाबाट बनेको यति विशाल मन्दिरको निर्माण जून २०२० मा कोरोनाकालमा शुरु भएर जून २०२६ सम्ममा पूर्ण रूपमा समाजलाई समर्पित भयो। यो केवल नृपेन्द्र मिश्रको प्रयासको परिणाम हो। जब कहिल्यै कुनै बाधा आयो, तत्काल सम्बन्धित विषयका देशका योग्यतम व्यक्तिहरूलाई अनुरोध गरेर उनले अयोध्या बोलाए र उनीहरूको परामर्शका आधारमा उक्त बाधा हटाइयो। यो पनि सत्य हो कि अधिकांश विद्वानहरूले यहाँ सेवाभावले सुझाउ दिए, अर्थात् श्रीराम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्रबाट कुनै पारिश्रमिक लिएनन्।”
रायले अनूप मित्तल, जो पहिले एनबीसीसीका अध्यक्ष रहिसकेका छन्, उनी मन्दिर निर्माण समितिका सदस्यसमेत रहेको बताए। उनी सिभिल इन्जिनियर हुन् र सधैँ इन्जिनियरिङसम्बन्धी विषयमा नृपेन्द्र मिश्रका सल्लाहकारका रूपमा काम गरेको रायले उल्लेख गरेका छन्। नृपेन्द्रका सबै लिखित काम अनूपले नै गर्ने गरेको उनले बताए। उदाहरणका रूपमा निर्माण समिति बैठकको विवरण तयार गर्ने तथा सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई पठाउने काम उनले गर्ने गरेको रायले बताए। अनूपसँगै युवा सिभिल इन्जिनियर यश मित्तल पनि सधैँ आउने र उनले तत्काल आफ्नो ल्यापटपमा हरेक विषय टाइप गर्ने गरेको रायले बताए। त्यसैका आधारमा सबै काम हुने गरेको उल्लेख गर्दै उनले यसलाई प्रशंसनीय काम भएको बताए।
उनले अन्तररराष्ट्रिय रामकथा संग्रहालय उत्तर प्रदेश सरकारको सम्पत्ति रहेको बताए। नृपेन्द्र मिश्रले तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टले पनि एउटा संग्रहालय बनाउनुपर्ने सोचेको र सानो शहरमा दुईवटा संग्रहालय व्यावहारिक नहुने भएकाले उत्तर प्रदेश सरकारका सम्बन्धित अधिकारीहरूसँग वार्ता गरेको रायले बताए। अधिकारीहरूले यसलाई स्वीकार गरेपछि उत्तर प्रदेश सरकार र श्रीराम जन्मभूमि तीर्थ क्षेत्रबीच लिखित सम्झौता भएको उनले जानकारी दिए। त्यसपछि ३० वर्षका लागि संग्रहालय भवन तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टले लिजमा प्राप्त गरेको उनले बताए।
संग्रहालयको निरीक्षण गरेपछि यसको पूर्ण जीर्णोद्धार आवश्यक रहेको सबैले अनुभव गरेको रायले उल्लेख गरेका छन्। नृपेन्द्र मिश्रले संग्रहालयको सम्पूर्ण कामको रेखदेखका लागि राष्ट्रिय संग्रहालयबाट अवकाशप्राप्त सञ्जीव सिंहलाई छनोट गरेको उनले बताए। सञ्जीव सिंह अयोध्या आएर सबै कामको जिम्मेवारी सम्हालेको रायले जानकारी दिए।
रायका अनुसार, वास्तुकार जय काकतीकरले ड्रइङ तयार गरेका थिए। उत्तर प्रदेश राजकीय निर्माण निगमलाई जीर्णोद्धारको काम सुम्पिएको थियो भने इन्जिनियर्स इन्डिया लिमिटेड (ईआईएल) लाई जीर्णोद्धार कार्यको रेखदेखको जिम्मेवारी दिइएको थियो। सञ्जीव सिंहले संग्रहालयमा २० वटा ग्यालरीको रूपरेखा तयार गरेका थिए।
ट्रस्टका अध्यक्ष मिश्रले केही सामग्री विकास गरी संग्रहालयमा राख्ने जिम्मेवारी आईआईटी मद्रासलाई दिएका थिए। आईआईटी मद्रासको टोली अयोध्या आएर निरीक्षण गरी काम स
शुरु गरेको रायले बताए। मन्दिर निर्माण समितिको मासिक बैठकसँगै संग्रहालयसम्बन्धी कामका लागि नृपेन्द्र मिश्रले सम्बन्धित सबै व्यक्तिसँग दुई-तीन चरणमा बैठक गर्न थालेको उनले बताए। काम क्रमशः अगाडि बढिरहेको र सम्भवतः सन् २०२७ को दिसम्बरसम्म संग्रहालय सर्वसाधारणका लागि खोलिने सम्भावना रहेको रायले बताएका छन्।
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
