नयाँ दिल्ली, १२ सेप्टेम्बर (हि.स.)। ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको शनिबार भारत मण्डपममा औपचारिक शुभारम्भ भएको छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले शिखर सम्मेलनको औपचारिक उद्घाटन गरेका छन्। भारतका लागि महत्वपूर्ण कूटनीतिक सफलताका रूपमा ब्रिक्स सदस्य राष्ट्रहरू लामो छलफलपछि संयुक्त वक्तव्य जारी गर्न सहमत भएका छन्।
आधिकारिक सूत्रका अनुसार, छलफलका क्रममा विभिन्न विवादित विषयमा सदस्य राष्ट्रहरूबीच मतभेद देखिएको थियो। तर भारतले सदस्य राष्ट्रहरूका फरक-फरक धारणा मिलाउँदै सहमति निर्माण गर्न निरन्तर वार्ता गरेको थियो। अन्ततः ब्रिक्स राष्ट्रहरू संयुक्त वक्तव्य जारी गर्न सहमत भएका छन्।
भारतले सदस्य राष्ट्रहरूबीच रहेका फरक धारणालाई एकीकृत गर्दै सहमति कायम गर्न निरन्तर प्रयास गरेको थियो। यो सफलता अझ महत्वपूर्ण मानिएको छ, किनभने इरान, साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) एउटै मञ्चका सदस्य छन्, जबकि विभिन्न क्षेत्रीय तथा भू-राजनीतिक विषयमा उनीहरूबीच गम्भीर मतभेद र फरक धारणा छन्।
पश्चिम एसियामा जारी संकट र बढ्दो तनाउका बीच इरान, साउदी अरब र यूएईजस्ता राष्ट्रबीच सहमति कायम गर्नु भारतका लागि कठिन कूटनीतिक चुनौती थियो। यद्यपि, भारतको कूटनीतिक दक्षताका कारण यी मतभेदले ब्रिक्सको प्रक्रियालाई प्रभावित गर्न पाएनन्। सदस्य राष्ट्रहरूबीच भू-राजनीतिक विषयमा ठूलो मतभेद हुँदाहुँदै पनि संयुक्त वक्तव्य जारी गर्न सहमति जुटाउने बाटो भारतले खुला गरेको हो।
ब्रिक्समा ब्राजिल, चीन, इजिप्ट, इथियोपिया, भारत, इन्डोनेसिया, इरान, रूस, साउदी अरब, दक्षिण अफ्रिका र संयुक्त अरब इमिरेट्स गरी ११ राष्ट्र सदस्य छन्। यी राष्ट्रहरूले संयुक्त रूपमा विश्वको ४९.५ प्रतिशत जनसंख्या, विश्वव्यापी कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४० प्रतिशत तथा विश्व व्यापारको २६ प्रतिशत हिस्सा प्रतिनिधित्व गर्छन्।
उल्लेखनीय छ, दिल्लीस्थित भारत मण्डपममा १२ र १३ सेप्टेम्बरमा आयोजना भइरहेको १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा ११ पूर्ण सदस्य राष्ट्र र १० साझेदार राष्ट्र गरी कुल २१ देशका नेताहरू सहभागी छन्।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
