भोपाल, २२ अक्टोबर (हि.स.)। मध्य प्रदेशको उज्जैनमा सिंहस्थ-२०२८ अघि नेसनल सेक्युरिटी एजेन्सी (एनएसजी) ले विश्वप्रसिद्ध ज्योतिर्लिङ्ग भगवान् श्री महाकालेश्वर मन्दिरको सुरक्षा व्यवस्थाको परीक्षण गर्न मक ड्रिल सञ्चालन गरेको छ। रातको अँध्यारोमा अत्याधुनिक हतियारले सुसज्जित एनएसजीका ब्ल्याक क्याट कमान्डोहरूले मन्दिर परिसर र महाकाल लोकमा आपत्कालीन परिस्थितिको सामना गर्ने अभ्यास गरेका छन्।
महाकाल मन्दिरमा बिहीबार राति ११ बजी शुरु भएको यो सुरक्षा अभ्यास राति २ बजीसम्म चलेको थियो। करिब तीन घण्टासम्म चलेको यस मक ड्रिलमा काल्पनिक आतङ्कवादी हमलाको परिदृश्य बनाएर सुरक्षा तयारीको परीक्षण गरिएको थियो। यस क्रममा १०० भन्दा बढी एनएसजी कमान्डोका साथै एटीएस, स्थानीय प्रहरी र प्रशासनका टोलीहरू पनि सहभागी थिए।
राति करिब ११ बजी महाकाल मन्दिरको नीलकण्ठ द्वार र नन्दी द्वार आसपास गतिविधि तीव्र भएको थियो। सुरक्षा अभ्यासअन्तर्गत उक्त क्षेत्र खाली गराएर बत्तीहरू निभाइएको थियो। त्यसपछि अत्याधुनिक हतियार र सुरक्षा उपकरणले सुसज्जित एनएसजीका कमान्डोहरू मोर्चामा अघि बढेका थिए। राति करिब २ बजीसम्म चलेको यस अभियानमा आपत्कालीन परिस्थितिको सामना गर्ने तयारीको परीक्षण गरिएको थियो।
मोक ड्रिलका क्रममा महाकाल लोकको मानसरोवर क्षेत्रदेखि त्रिनेत्र कन्ट्रोल रुमसम्मको सुरक्षा व्यवस्थाको निरीक्षण गरिएको थियो। सम्भावित हमलाको अवस्थामा तत्काल कारबाही गर्ने, खतरालाई निष्क्रिय पार्ने, श्रद्धालुहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने तथा विभिन्न सुरक्षा निकायबीच समन्वय कायम गर्ने प्रक्रियाको अभ्यास गरिएको थियो। साथै, मन्दिरका प्रवेश तथा निकास मार्ग र आपत्कालीन बाटोहरूको व्यवस्थासमेत परीक्षण गरिएको थियो।
यस संयुक्त अभ्यासमा १०० भन्दा बढी एनएसजी कमान्डोका साथै एटीएस, महाकाल थाना, महाकाल लोक थाना प्रहरी, जिल्ला प्रशासन र मन्दिर प्रशासनका अधिकारी तथा कर्मचारीहरू पनि सहभागी थिए। सबै निकायले काल्पनिक खतराको परिस्थितिमा आ-आफ्नो जिम्मेवारीअनुसार कारबाही गर्ने अभ्यास गरेका थिए।
सिंहस्थ-२०२८ का क्रममा उज्जैनमा ठूलो सङ्ख्यामा श्रद्धालुहरू आउने सम्भावना छ। यस्तो अवस्थामा महाकाल मन्दिर र महाकाल लोकको सुरक्षा व्यवस्था सुदृढ बनाउनु महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। मक ड्रिलका क्रममा मन्दिर परिसरका प्रवेश तथा निकास मार्ग, आपत्कालीन बाटो र रणनीतिक स्थानहरूको सुरक्षा व्यवस्थासमेत परीक्षण गरिएको थियो। आपतकालीन अवस्थामा श्रद्धालुहरूलाई कमभन्दा कम समयमा सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने तयारीको पनि मूल्याङ्कन गरिएको थियो।
अतिरिक्त पुलिस अधीक्षक आलोक शर्माले महाकालेश्वर मन्दिर देशको प्रमुख धार्मिक स्थल भएको र यहाँ लाखौँ-करोडौँ श्रद्धालुहरूको आस्था जोडिएको बताए। मन्दिरको सुरक्षा व्यवस्थालाई अझ सुदृढ बनाउन राष्ट्रिय तथा स्थानीय सुरक्षा निकायहरूसँग संयुक्त अभ्यास भइरहेको उनले जानकारी दिए। यस क्रममा कुनै खतरा उत्पन्न भएमा विभिन्न एकाइहरूले कति छिटो प्रतिक्रिया जनाउँछन् र उनीहरूबीच कति प्रभावकारी समन्वय हुन्छ भन्ने कुराको परीक्षण गरिरहेको उनले बताए।
/ बिशाल
