पेरिस, २६ जून (हि.स.)। विकासको एजेन्डामा ऊर्जा क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकता दिइए पनि विश्वभर अझै ६५ करोड़ ५० लाख मानिस विद्युत् सेवाबाट वञ्चित छन्। साथै करिब दुई अरब मानिस खाना पकाउन प्रदूषण फैलाउने इन्धन र प्रविधिमा निर्भर छन्, जसले उनीहरूको स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम सिर्जना गरिरहेको छ। यो तथ्य संयुक्त राष्ट्रसंघको नयाँ प्रतिवेदनमा सार्वजनिक गरिएको हो।

गल्फ न्यूजका अनुसार, विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले यसको सबैभन्दा बढी असर उप-सहारा अफ्रिकामा परेको जनाएको छ। त्यहाँ ५६ करोड़भन्दा बढी मानिस विद्युत् सुविधाविहीन छन् भने ९७ करोड़ मानिस स्वच्छ खाना पकाउने इन्धनको पहुँचबाट बाहिर छन्।

‘ट्र्याकिङ एसडीजी-७: द एनर्जी प्रोग्रेस रिपोर्ट’ को नयाँ संस्करणमा उपलब्ध विवरण चिनताजनक छ। यसमा २०२३ र २०२४ का अध्ययनलाई उद्धृत गर्दै अधिकांश क्षेत्रहरू सबैका लागि विद्युत् पहुँच (युनिभर्सल एक्सेस) तर्फ अघि बढिरहेका भए पनि उप-सहारा अफ्रिकामा प्रगति अत्यन्तै सुस्त रहेको उल्लेख गरिएको छ। सन् २०३० सम्म सबैलाई विद्युत् सुविधा उपलब्ध गराउने लक्ष्य हासिल गर्न हालको प्रगतिलाई तीन गुणा बढाउनुपर्ने प्रतिवेदनले औंल्याएको छ।

संयुक्त राष्ट्रको प्रतिवेदनअनुसार, चुनौतीहरूका बाबजुद दिगो ऊर्जा (सस्टेनेबल एनर्जी) का धेरै क्षेत्रमा उत्साहजनक प्रगति भएको छ। विश्वव्यापी विद्युत् खपतमा नवीकरणीय ऊर्जाको हिस्सा ३० प्रतिशतभन्दा बढी पुगेको छ। साथै, नवीकरणीय ऊर्जा उत्पादन क्षमता प्रति व्यक्ति ५४४ वाटको विश्वव्यापी कीर्तिमानी स्तरमा पुगेको छ।

विकासशील देशहरूमा स्वच्छ ऊर्जा प्रवर्द्धनका लागि अन्तरराष्ट्रिय सार्वजनिक वित्तीय प्रवाहमा सामान्य वृद्धि हुँदै २४.६ बिलियन डलर पुगेको छ।

यद्यपि प्रतिवेदनले तत्काल र व्यापक कदम नचालिए सन् २०३० सम्म सबैका लागि सस्तो, भरपर्दो, दिगो र आधुनिक ऊर्जा उपलब्ध गराउने एसडीजी-७ को लक्ष्य हासिल गर्न विश्व पछि पर्ने चेताउनी दिएको छ। अहिलेको विश्वव्यापी ऊर्जा संकट अझै कायम रहेको र सबैभन्दा गरिब राष्ट्रहरूमा उपलब्ध वित्तीय स्रोत लक्ष्य पूरा गर्न अपर्याप्त वा निरन्तर घट्दो अवस्थामा रहेको उल्लेख गरिएको छ।

सबैभन्दा कम विकसित राष्ट्रहरूका लागि स्वच्छ ऊर्जामा अन्तरराष्ट्रिय वित्तीय सहयोग उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। सन् २०२४ मा यस्तो सहयोग ३.७ अरब अमेरिकी डलर मात्र रहेको, जुन सन् २०२३ को तुलनामा ११ प्रतिशत कम हो।