तिरूनेलवेली, 28 जून (हि.स.)। तमिलनाडुको ऐतिहासिक नेल्लैयप्पर-कान्तिमति अम्मन मन्दिरमा 520औं आणि महोत्सव अन्तर्गत भव्य रथ महोत्सव आइतवार भक्ति, विश्वास र आनन्दको माहोलमा सम्पन्न भयो। एशियाको सबैभन्दा प्रमुख र प्राचीन शिव मन्दिरहरूमध्ये एक, यस मन्दिरमा वार्षिक रथ महोत्सवमा भाग लिन तमिलनाडुका विभिन्न जिल्लाहरूबाट लाखौं भक्तजन तिरुनेलवेलीमा आइपुगे। चारै रथ मार्गहरू भक्तहरूले भरिएका थिए र शहर ओम नमः शिवाय र हर हर महादेव को नाराले गुन्जियो।

रथ महोत्सव आइतवार बिहान परम्परागत वैदिक मंत्रोच्चार र धार्मिक अनुष्ठानहरूबीच शुरू भयो। हिन्दू धार्मिक तथा धर्मार्थ दान विभागका मन्त्री रमेश, मन्त्री मदन र तिरुनेलवेली जिल्ला कलेक्टरले धार्मिक पूजा गरे र यात्राको शुरुआतको लागि रथको डोरी तान्दै यात्राको शुरूआत गरे। यसपछि हजारौं भक्तहरूले लामो डोरी समातेर उत्साह र श्रद्धापूर्वक भगवान नेल्लैअप्पाको विशाल रथलाई शहर वरिपरि डोऱ्याए।

लगभग 85 फीट अग्लो र लगभग 450 टन तौल भएको यो विशाल रथ देशको सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा भारी मन्दिर रथहरूमध्ये एक मानिन्छ। यसको अद्वितीय संरचनाले भक्तहरूलाई चार रथ मार्गहरूको कुनै पनि कुनाबाट यसलाई हेर्न अनुमति दिन्छ। रथ अगाड़ी बढ्दै जाँदा भक्तहरू भगवान शिवको जयघोष गर्दै भक्तिमा डुबेको देखियो। रथमा सजिएका भगवान नेल्लैयप्पा र देवी कान्तिमती अम्मनको दिव्य रूपहरू हेर्न भक्तहरूको ठूलो भीड़ जम्मा भयो।

नेल्लैअप्पा मन्दिरमा आणि महोत्सव तमिलनाडुको सबैभन्दा लामो र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण धार्मिक कार्यक्रमहरूमध्ये एक हो। सहायक मन्दिरहरूमा हुने चाड़पर्वहरू सहित यो चाड़ लगभग 40 दिनसम्म चल्छ। मुख्य चाड़ 20 जूनमा झण्डा फहराउने समारोहबाट शुरु भयो। यसपछि दैनिक विशेष पूजा, अभिषेक, अराधना, सांस्कृतिक कार्यक्रम र जूलुसहरू आयोजना गरिन्थ्यो। महोत्सवको नवौं दिन आयोजना हुने रथोत्सवलाई सम्पूर्ण कार्यक्रमको सबैभन्दा प्रमुख र केन्द्रबिन्दु मानिन्छ।

परम्परागत रूपमा यो विशाल रथलाई चार रथ मार्गहरूको परिक्रमा गर्न र यसको मूल गन्तव्यमा फर्कन 10 देखि 15 दिन लाग्थ्यो। यद्यपि, आधुनिक प्रविधि, सुधारिएको व्यवस्थापन र प्रशासनिक प्रणालीका कारण रथ अब रथोत्सवकै दिनमा नै सम्पन्न हुन्छ र सुरक्षित रूपमा यसको तोकिएको गन्तव्यमा पुर्याइन्छ।

रथोत्सवको समय जिल्ला प्रशासनले भक्तहरूको सुरक्षा र सुविधाको लागि व्यापक व्यवस्था गऱ्यो। ठूलो पुलिस बल तैनाथ गरिएको थियो। यसका साथै भक्तहरूको लागि पिउने पानी, चिकित्सा सहायता, एम्बुलेन्स, प्राथमिक उपचार केन्द्रहरू र अन्य आवश्यक सुविधाहरूको व्यवस्था गरियो। प्रशासनको सम्पूर्ण ध्यान सुरक्षित र व्यवस्थित रथयात्रा सुनिश्चित गर्नमा थियो।

यो उल्लेखनीय छ कि शताब्दी पुरानो इतिहास भएको नेल्लैयप्पर-कान्तिमति अम्मन मन्दिर, तिरुनेलवेलीको सांस्कृतिक र धार्मिक पहिचानको एक प्रमुख केन्द्र हो। यसको द्रविड़ वास्तुकला शैली, भव्य रथोत्सव, प्राचीन धार्मिक परम्परा र आध्यात्मिक महत्वले यसलाई देशभरिका भक्तजन र पर्यटकहरूको लागि आस्थाको विशेष केन्द्र बनाउँछ। हरेक वर्ष आयोजना हुने यो भव्य रथोत्सवले लाखौं भक्तहरूलाई आकर्षित गर्छ, जुन तमिलनाडुको समृद्ध धार्मिक सम्पदा र सांस्कृतिक परम्पराको जीवन्त प्रतीक बन्दै गएको छ।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी