पटना, २७ अगस्त (हि.स.)। नेपालको माथिल्लो जलग्रहण क्षेत्र (तिब्बत खण्ड) मा आएको आकस्मिक बाढीका कारण रसुवा जिल्लाको त्रिशूली नदी हुँदै देवघाट र गण्डक नदीमा अचानक पानीको बहाव बढ्न सक्ने आशंकाबीच बिहार सरकारले सम्बन्धित जिल्लाहरूमा विशेष सतर्कता अपनाएको छ। वाल्मीकिनगरस्थित गण्डक ब्यारेजका सबै ३६ वटा गेट खोलिएका छन् र उद्धार तथा राहत तयारीलाई तीव्र बनाइएको छ।
जलस्रोत विभागले बिहीबार बिहान दिएको जानकारीअनुसार, नेपालबाट आएको बाढीको पानी बिहान ८:३० बजी वाल्मीकिनगरस्थित गण्डक ब्यारेजमा पुगेको छ। जलस्तर करिब २० हजार क्युसेकले बढेको छ। राति ११ बजीसम्म पानीको बहाव उच्चतम बिन्दुमा पुग्ने र त्यसपछि घट्न शुरु हुने अनुमान गरिएको छ। अधिकतम जलप्रवाह २ लाख क्युसेकसम्म पुग्न सक्ने सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ।
विभागका अनुसार, १४ जुलाई २०२६ मा यस वर्षको अधिकतम जलप्रवाह २ लाख २४ हजार क्युसेक थियो। २०२४ को २८ सेप्टेम्बरमा जलप्रवाह ५ लाख ६२ हजार ५०० क्युसेक पुगेको थियो। त्यसैले हालको अवस्था सामान्य रहने अपेक्षा गरिएको छ। तथापि ब्यारेज, तटबन्ध र नियन्त्रण कक्षमा सबैलाई सतर्क अवस्थामा राखिएको छ। विभागले नागरिकहरूलाई नआत्तिन तर सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।
उपमुख्यमन्त्री तथा जलस्रोत मन्त्री विजय कुमार चौधरीले नेपालबाट आउने जलप्रवाहको अवस्थाबारे निरन्तर जानकारी प्राप्त भइरहेको र सम्भावित परिस्थितिको सामना गर्न सरकार पूर्ण रूपमा तयार रहेको बताए। उनले तिब्बतसँग जोडिएको नेपाल क्षेत्रको हिमनदी (ग्लेसियर) फुटेको सूचना प्राप्त भएको र त्यसको पानी त्रिशूली नदी हुँदै नारायणी नदीमा प्रवेश गरिरहेको बताए। यही नदी बिहारमा गण्डक नदीका रूपमा चिनिन्छ। नेपाल सरकारको आकलनअनुसार, देवघाट क्षेत्रमा जलस्तर करिब तीन मिटरले बढ्न सक्छ।
विजय चौधरीका अनुसार, देवघाट गण्डक नदीको सम्भावित जलप्रवाहको मूल्याङ्कन गर्ने प्रमुख बिन्दु हो। त्यहाँ हाल करिब ४.७ मिटर पानी रहेको छ। यदि जलस्तर तीन मिटरले बढ्यो भने यो करिब ७.७५ मिटर पुग्न सक्छ।
उनले अवस्था चुनौतीपूर्ण भए पनि उपलब्ध आकलनका आधारमा परिस्थिति नियन्त्रण बाहिर जाने सम्भावना नरहेको बताए। हाल बिहारतर्फ गण्डक नदीमा जलप्रवाह १ लाख क्युसेकभन्दा कम रहेको छ। थप आउने पानीको अनुमान १.५ लाखदेखि २ लाख क्युसेकसम्म गरिएको छ। यसरी कुल जलप्रवाह करिब २.५ लाखदेखि २.७५ लाख क्युसेकभन्दा बढी नहुने सम्भावना रहेको उनले बताए।
उपमुख्यमन्त्री चौधरीले बाढीसम्बन्धी कुनै पनि आपत्कालीन अवस्था तथा उद्धार कार्यका लागि आवश्यक सबै सामग्री तयारी अवस्थामा राखिएको जानकारी दिए। उनले सर्वसाधारणलाई अहिले आत्तिन वा हतारिन आवश्यक नरहेको, केवल सतर्क रहनुपर्ने बताए। साथै सरकारले समय–समयमा अवस्थाबारे जानकारी सार्वजनिक गरिरहने पनि उनले बताए।
हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी
