
काठमाडौँ, २८ अगस्त (हि.स.)। नेपालको रसुवा जिल्लास्थित भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण विनाशकारी अवस्था सिर्जना भएको छ। बुधबार बिहान तिब्बतबाट आएको पानीको भेलले भोटेकोशी नदी उग्र बनेपछि ठूलो जनधनको क्षति भएको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट अहिलेसम्म ३८९ जनाको शव फेला परेको छ भने ९७७ जना अझै बेपत्ता रहेका छन्।
राष्ट्रिय आपदा जोखिम न्यूनीकरण तथा प्रबन्धन प्राधिकरण (एनडीआरआरएमए) ले बिहीबार राति एक्समार्फत सार्वजनिक गरेको छैटौँ प्रतिवेदनमा यो जानकारी दिएको हो।
प्राधिकरणका अनुसार, उक्त तथ्याङ्क जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरू र राष्ट्रिय आपतकालीन सञ्चालन केन्द्रहरूबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा तयार गरिएको हो। प्रतिवेदनअनुसार, बेपत्ता भएका ९७७ जनामध्ये २८ जना नेपाल पुलिस, ४५ जना नेपाली सेना, १३ जना सशस्त्र पुलिस बल नेपाल, १५ जना भन्सार कार्यालयका कर्मचारी तथा ४ जना अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारी रहेका छन्।
बेपत्ता हुनेहरूमा ५१७ जना विदेशी नागरिक तथा विदेशमा बसोबास गर्ने १२७ जना नेपाली नागरिक पनि समावेश छन्, जो नेपाल भ्रमणका लागि आएका थिए। प्रतिवेदनमा ७३ जना घाइते भएको जानकारी पनि दिइएको छ। यसैबीच, तिब्बतमा पनि यस आपदाका कारण ३ जनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ।
नेपाल पुलिसले यसअघि दिएको विवरणअनुसार, सबैभन्दा धेरै १०८ शव चितवनमा फेला परेका छन्। त्यस्तै पूर्वी नवलपरासीमा ६२, पश्चिमी नवलपरासीमा १५, धादिङमा २७, गोरखामा २०, नुवाकोटमा १२, तनहुँमा ९ तथा रसुवामा १७ जनाको शव फेला परेको छ।
हाल विभिन्न अस्पतालहरूमा ५२ जनाको उपचार भइरहेको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालमा २६, ट्रमा सेन्टरमा २०, वीर अस्पतालमा २, नर्भिक अस्पतालमा २, मनमोहन अस्पतालमा १ तथा वीरेन्द्र सैनिक अस्पतालमा १ जना उपचाररत छन्।
एनडीआरआरएमएका अनुसार, खोज, उद्धार तथा राहत कार्यका लागि कुल १३,२९५ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। यसमा ७,२५० नेपाल पुलिस, ४,२०० नेपाली सेना तथा १,८४५ सशस्त्र पुलिस बलका जवान रहेका छन्। उद्धार अभियानमा १५ वटा हेलिकप्टर प्रयोग गरिएका छन्, जसमध्ये ६ नेपाली सेनाका र ९ निजी क्षेत्रका हेलिकप्टर हुन्।
हेलिकप्टरमार्फत अहिलेसम्म १,९७६ जनाको उद्धार गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ। खोज तथा उद्धार, आपतकालीन स्वास्थ्य सेवा, सञ्चार, विद्युत् पुनःस्थापना, सडक सञ्चालन, राहत वितरण, अन्तरराष्ट्रिय सहयोग तथा सूचना व्यवस्थापनका लागि १२ वटा आपतकालीन समन्वय टोली परिचालन गरिएको छ।
सडक मर्मत तथा पुनः सञ्चालनको काम पनि जारी छ। देवीघाट क्षेत्रमा सडक सञ्चालनमा आइसकेको छ भने गल्छी-बिदुर-त्रिशूली र बैरेनी-मुग्लिन सडकखण्डमा भारी उपकरणमार्फत मार्ग खुलाउने प्रयास भइरहेको छ।
बाढीको प्रभावबाट प्रभावित क्षेत्रको निरीक्षणपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले अवस्था अझै चुनौतीपूर्ण रहेको बताएका छन्। नुवाकोटको भ्रमणपछि फेसबुकमार्फत उनले सबै सरकारी संयन्त्र पूर्ण क्षमताका साथ काम गरिरहेको बताए।
उनले भने, “अवस्था अझै चुनौतीपूर्ण छ। सबै सरकारी संयन्त्र पूर्ण क्षमताका साथ परिचालित छन्। हाम्रो पहिलो प्राथमिकता प्रत्येक नागरिकको जीवन रक्षा, बेपत्ता व्यक्तिको खोजी तथा उद्धार, घाइतेहरूको उपचार र प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउनु हो।”
यसैबीच, रसुवागढी सीमाबाट करिब १८ किलोमिटर माथि लेन्दे नदीको बहाव रोकिँदा करिब ०.११ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा नयाँ ताल बनेको छ। यसले पुनः बाढी आउने जोखिम बढाएको भन्दै सरकारले तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
उता भारतको विदेश मन्त्रालयले त्रिशूली-१ परियोजनामा कार्यरत बाढी प्रभावित ६३ भारतीय नागरिकको उद्धार गरिएको जानकारी दिएको छ। मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जायसवालले एक्समार्फत उद्धार गरिएका नागरिकहरूको नाम सार्वजनिक गर्दै उनीहरू सुरक्षित रहेको बताएका छन्।
विदेश मन्त्रालयका अनुसार, त्रिशूली-१ परियोजनाका ६३ कर्मचारी तथा कैलाश मानसरोवर यात्राका लागि नेपाल आएका तमिलनाडुका २१ नागरिकलाई पनि सुरक्षित उद्धार गरिएको छ। सम्पर्कविहीन रहेका अन्य भारतीय नागरिकहरूको खोजी तथा सुरक्षाका लागि प्रयास जारी रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।