चण्डीगढ़, 17 जुलाई (हि.स.)। लोको पाइलट राजेश कुमार र सहायक लोको पाइलट गगनदीप सिंहलाई हरियाणाको जिन्दबाट शुरु भएको देशको पहिलो हाइड्रोजन ट्रेनको पाइलट बन्ने सौभाग्य प्राप्त भएको छ। दुवै कर्मचारीले धेरै महिनाको तालिमपछि आज जिम्मेवारी लिएका छन्। रेलवे कर्मचारीहरूले यो यात्रालाई जीवनभरि सम्झने बताएका छन्।

राजेश कुमार जिन्द मुख्यालयमा तैनाथ छन्। उनी एक लोको पाइलट (यात्री) हुन्। उनलाई भारतको पहिलो हाइड्रोजन ट्रेन सञ्चालन गर्ने जिम्मेवारी तोकिएको छ। राजेश कुमारले हाइड्रोजन ट्रेन पूर्णतया नयाँ प्रविधिमा आधारित रहेको बताए। यसमा परम्परागत ट्रेनहरू भन्दा बढ़ी शक्ति छ। यो ध्वनिरोधी छ र यसले कुनै पनि पर्यावरणीय प्रदूषण गर्दैन। यसको पिक-अप पनि उल्लेखनीय रूपमा सुधार गरिएको छ, जसले गर्दा ट्रेन अझ् सहज र कुशल बनेको छ।

कुमारले व्याख्या गरे कि यो ट्रेन हाइड्रोजन इन्धन सेलले सुसज्जित छ। हाइड्रोजन ग्यास लगभग 8.5 बारको दबाबमा इन्धन सेलमा आपूर्ति गरिन्छ जबकि अक्सिजन अर्को छेउबाट प्रवेश गर्छ। दुई बीचको रासायनिक प्रतिक्रियाले बिजुली, पानीको वाष्प र पानी उत्पादन गर्छ। बिजुलीले रेललाई शक्ति दिन्छ जबकि पानीको वाष्प वायुमण्डलमा भाग्छ र पानी तल निस्किन्छ।

जिन्द मुख्यालयमा तैनाथ वरिष्ठ सहायक लोको पाइलट गगनदीप सिंहले देशको पहिलो हाइड्रोजन रेलको सफल सञ्चालनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। उनले भारतको पहिलो हाइड्रोजन रेल सञ्चालन गर्न विशेष तालिम प्राप्त गरे। गगनदीप सिंहले शुक्रवार जिन्द आइपुगेका रेलमन्त्री अश्विनी वैष्णव र अन्य विशिष्ट व्यक्तिहरूलाई रेल सञ्चालनको बारेमा विस्तृत जानकारी प्रदान गरे।

गगनदीप सिंहले चेन्नईका विज्ञहरूले उनलाई यसको प्राविधिक र सञ्चालन प्रक्रियाहरूको बारेमा जानकारी गराएको बताए। लगभग 3200 होर्सपावर भएको यो अत्याधुनिक रेलमा आठ ट्राभल कोच र दुई पावर कारहरू छन्। एउटा पावर कार अगाड़ी र अर्को पछाड़ी अवस्थित छ, जसले रेललाई आवश्यक शक्ति प्रदान गर्दछ।

यो रेल आधुनिक सुरक्षा सुविधाहरूले सुसज्जित छ। आगोसँग जुध्न स्वचालित आगो निभाउने प्रणाली स्थापना गरिएको छ। यस बलाहेक लगभग 26 सेन्सरहरू स्थापना गरिएको छ, जसले तुरुन्तै ताप, आगो र हाइड्रोजन ग्यास लीक पत्ता लगाउँछ। यो रेल सुरक्षाको हिसाबले अत्यन्तै उन्नत र विश्वस्तरीय छ। गगनदीप सिंहले भने कि यो उनको लागि अपार गर्व र आनन्दको क्षण हो। भारतको पहिलो हाइड्रोजन रेलको हिस्सा हुनु एक अनौठो अनुभव हो।

हिन्दुस्थान समाचार / भवानी थामी