दोहा/तेहरान/वाशिङ्टन, 0२ जुलाई (हि.स.)। कतारको राजधानी दोहामा इरान र अमेरिकालाई मध्यस्थकर्ताहरूले प्रत्यक्ष वार्ताका लागि सहमत गराएका छन्। दुवै देशबीच मध्यस्थता गरिरहेका कतार र पाकिस्तानको प्रयासलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सही दिशातर्फको सकारात्मक कदमको रूपमा वर्णन गरेका छन्।
जोइन्ट बेस एन्ड्र्युजमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले बुधबार यस विषयमा उल्लेखनीय प्रगति भएको बताए। उनका अनुसार, इरान परमाणु निःशस्त्रीकरणतर्फ सकारात्मक रूपमा अघि बढिरहेको छ। कतारले पनि वार्ताको प्रगतिप्रति सन्तोष व्यक्त गर्दै पूर्व सर्वोच्च नेता अली खामेनेईको अन्त्येष्टिपछि अर्को बैठकको स्थान र मिति तय गरिने जनाएको छ।
सीबीएस न्यूज, कतार ट्रिब्युन र अल जजिराका अनुसार, कतारको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता माजेद अल अन्सारीले समझदारी पत्र (एमओयू) सम्बन्धी विषयमा सकारात्मक प्रगति भएको बताएका छन्। सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मार्फत उनले कतार र पाकिस्तानका मध्यस्थकर्ताहरूले दोहामा अमेरिका र इरानका वार्ताकारहरूसँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेको जानकारी दिएका छन्।
उनका अनुसार, ती बैठकहरूमा लेक ल्युसर्न शिखर सम्मेलनका निष्कर्षलाई अघि बढाउँदै इस्लामाबाद एमओयूका विषयमा सकारात्मक प्रगति भएको छ। सबै पक्षले आगामी दिनमा पनि वार्ता जारी राख्न सहमति जनाएको र अर्को बैठक अयातोल्लाह अली हुसैनी खामेनेईको अन्त्येष्टिपछि सकेसम्म चाँडै आयोजना गरिने उनले बताए।
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पका ज्वाइँ जेरेड कुशनर र विशेष दूत स्टिभ विटकफ अप्रत्यक्ष वार्ताको नयाँ चरणका क्रममा दोहामा उपस्थित थिए। उनीहरूले कतारका प्रधानमन्त्रीसँग भेट गरे पनि प्राविधिक वार्तामा भने सहभागी भएनन्।
अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले दोहामा भइरहेको वार्ताबारे टिप्पणी गर्दै छलफल सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको बताए। यद्यपि उनले ठूलो स्तरको सैन्य कारबाहीको सम्भावनालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेनन्। उनका अनुसार, अबको अवस्था इरानको निर्णयमा निर्भर रहनेछ।
भर्जिनियास्थित नेभल एयर स्टेसन ओसियानामा मरीन सैनिकहरूसँग भेटपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै भान्सले राष्ट्रपति ट्रम्पले स्पष्ट उद्देश्य वा अपरिहार्य आवश्यकता नपरेसम्म अमेरिकी सेना पुनः परिचालन नगर्ने बताए। तर यदि इरानले पुनः आफ्नो परमाणु कार्यक्रम अघि बढाउने वा व्यापारिक जहाजमाथि आक्रमण गर्ने प्रयास गरेमा अमेरिकी दृष्टिकोण परिवर्तन हुन सक्ने चेताउनी पनि उनले दिए। हालका लागि भने उनले इरानलाई इमानदारीपूर्वक वार्तामार्फत सम्झौतामा पुग्न आग्रह गरिएको बताए।
कतारले अमेरिका र इरानबीच जुन १७ मा भएको एमओयूसम्बन्धी प्राविधिक अप्रत्यक्ष वार्ता दोहामा सम्पन्न भएको र त्यसमा सकारात्मक प्रगति भएको जनाएको छ। तेहरानले सम्झौता उल्लङ्घनका घटनाबारे जानकारी आदानप्रदान र छलफलका लागि वाशिङ्टनसँग छुट्टै सञ्चार संयन्त्र स्थापना गरिने जानकारी दिएको छ। साथै, होर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाजमार्गबाट बाहिरिएर कम गहिरो क्षेत्रमा पुगेपछि एक विदेशी कन्टेनर जहाज फसेको पनि इरानले जनाएको छ।
यसबीच इरानका उपविदेशमन्त्री काजेम गरीबाबादीले बहरेनमा सम्पन्न अमेरिकाको नेतृत्वमा भएको क्षेत्रीय सुरक्षा वार्तालाई अस्वीकार गरेका छन्। उक्त बैठकमा १२ देशका प्रतिनिधिले होर्मुज जलडमरूमध्यको सुरक्षाबारे छलफल गरेका थिए।
गरीबाबादीले होर्मुज जलडमरूमध्य इरानको नियन्त्रणमा रहेको दाबी गर्दै बहरेनमा आयोजित सैन्य बैठकले फारसी खाडीमा कानुनी व्यवस्था र सुरक्षा कायम गर्न नसक्ने बताए। उनले दोहामा इरानी प्रतिनिधिमण्डलको भेटघाट केवल कतार र पाकिस्तानका प्रतिनिधिमण्डलसँग मात्र भएको स्पष्ट पारे।
उता कतारको मन्त्रिपरिषद्ले अमेरिका र इरानबीच वार्तामार्फत बाँकी रहेका विवादको स्थायी र शान्तिपूर्ण समाधान खोज्ने प्रयासप्रति आफ्नो समर्थन पुनः दोहोर्याएको छ। प्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुल रहमान बिन जासिम अल थानीको अध्यक्षतामा बुधबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले बहरेन र कुवेतमाथि इरानले गरेको भनिएको आक्रमणको कडा निन्दा गर्दै त्यसलाई दुवै देशको सार्वभौमसत्तामाथिको खुल्ला हस्तक्षेप तथा अन्तरराष्ट्रिय कानुनको गम्भीर उल्लङ्घन भएको जनाएको छ।
हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल
05 Jul 2026
