गेजिङ, 16 अक्टोबर (हि.स.)। जिल्ला क्षयरोग केन्द्र (डीटीसी), गेजिङद्वारा आयोजित जिल्ला कार्यदल खोप तथा जिल्लास्तरीय क्षयरोग (टीबी) मञ्चको बैठक शुक्रवार जिल्ला प्रशासनिक केन्द्र (डीएसी), गेजिङको सम्मेलन हलमा राष्ट्रिय क्षयरोग उन्मूलन कार्यक्रम (एनटीईपी) को प्रगति समीक्षा गर्न र प्रमुख जनस्वास्थ्य पहलहरूबारे छलफल गर्न आयोजना गरिएको थियो।

बैठकको अध्यक्षता जिल्लापाल तथा जिल्लास्तरीय क्षयरोग मञ्चका अध्यक्ष तेञ्जिङ डी डेञ्जोङ्पाले गरेका थिए। शुरुमा, अतिरिक्त निर्देशक तथा मुख्य चिकित्सा अधिकारी (सीएमओ), जिल्ला अस्पताल, गेजिङ, डा. नामगे भोटियाले स्वागत सम्बोधन राखे र कार्यक्रमको सिंहावलोकन प्रदान गरे। उनले कार्यक्रमको उद्देश्य प्राप्त गर्न अन्तरविभागीय समन्वय र सबै लाइन विभागको सक्रिय संलग्नताको महत्त्वमा जोड़ दिए।

निक्षय मित्र पहलमाथि प्रकाश पार्दै डा. भोटियाले यसले क्षयरोगका बिरामीहरूलाई कम्तीमा छः महिनाका लागि पोषण सहयोग प्रदान गर्ने बताए, जसले उपचारको परिणाम सुधार गर्न र रोगसँग सम्बन्धित कलङ्क कम गर्न सहयोग गर्दछ। उनले गेजिङका जिल्लापालले मासिक 15,000 रुपियाँको योगदानमार्फत निरन्तर सहयोग गरेको स्वीकार गरे र अधिकारीगण, समुदायका सदस्य र गैरसरकारी संस्था (एनजीओ)-बाट बढ़ी सहभागितालाई प्रोत्साहित गरे। उनले गैरसरकारी संस्थाहरूलाई व्यापक समुदाय पहुँच सुनिश्चित गर्न सूचना, शिक्षा र सञ्चार (आईईसी) गतिविधिहरू तीव्र पार्न पनि आग्रह गरे।

गेजिङ जिल्लाका डीआरसीएचओ डा. एडेन भोटियाले सहभागीहरूलाई खोपका लागि जिल्ला कार्यदलबारे जानकारी गराए र खोपअन्तर्गत दोस्रो त्रैमासिक उपलब्धिहरू प्रस्तुत गरे। उनले आरएमएनसीएचए+एन डिभिजनअन्तर्गत आगामी सामान्य कार्यक्रमबारे पनि सदनलाई जानकारी गराए। उनले मातृ मृत्यु समीक्षा (एमडीआर) प्रक्रियाको सिंहावलोकन पनि प्रदान गरे। यद्यपि, जिल्लामा रिपोर्ट गरिएको त्रैमासिकमा कुनै पनि मातृ मृत्यु नभएको बताउँदै उनले आगामी दिनमा यो स्थिति कायम राख्न अन्तरविभागीय समन्वयका लागि सबै हितधारकलाई अनुरोध गरे।

जिल्ला क्षयरोग अधिकारी (डीटीओ) डा. सुमन गुरुङले एनटीईपीअन्तर्गत जिल्लामा क्षयरोग नियन्त्रण गतिविधिको स्थिति र प्रगतिको विस्तृत सिंहावलोकन प्रस्तुत गरे। प्रस्तुतिमा मुद्दा चिन्हित गर्न, उपचार सफलता दर, क्षयरोग सूचना, सम्पर्क चिन्हित, सामुदायिक जागरूकता पहल र राष्ट्रिय क्षयरोग उन्मूलन लक्ष्य प्राप्त गर्ने उद्देश्यले जारी हस्तक्षेपसहित प्रमुख कार्यसम्पादन सूचकहरू समेटिएका थिए।

डा. गुरुङले प्रारम्भिक पहिचान र सफल उपचार परिणामहरू सुनिश्चित गर्न बलियो अन्तरविभागीय समन्वय र बृहत् समुदाय सहभागिताको आवश्यकतामा जोड़ दिए। उनले क्षयरोग उन्मूलनका लागि चिकित्सा हस्तक्षेप, सामाजिक सहयोग, जागरूकता उत्पादन र सबै तहमा समन्वित कार्य समावेश गर्ने बहुक्षेत्रीय दृष्टिकोण आवश्यक पर्ने कुरामा जोड़ दिए। उनले सम्बन्धित विभागहरूलाई जागरूकता अभियानहरू तीव्र पार्न, शङ्कास्पद मामिलाहरूको समयमै पहिचान गर्न सहज बनाउन र उपचार गराइरहेका बिरामीहरूलाई आवश्यक सहयोग प्रदान गर्न आग्रह गरे।

जिल्ला राष्ट्रिय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रम (आरबीएसके) संयोजक डा. शिवानी तामाङले आरबीएसकेअन्तर्गत बैठकलाई सम्बोधन गर्दै बाल स्वास्थ्य पहलहरू कार्यान्वयनमा समन्वित प्रयासहरूको महत्त्वमा प्रकाश पारिन्।

सिक्किम स्टेट एड्स कण्ट्रोल सोसाइटी (एसएसीएस)-का उपनिर्देशक पासाङ तामाङले सहभागीहरूलाई एचआईभीसम्बन्धी तीव्र आईईसी अभियानबारे जानकारी गराए, जसमा जागरूकता उत्पादन, समुदाय परिचालन र आईईसी गतिविधिहरूमा ध्यान केन्द्रित गरिएको छ।

जिल्ला गुणस्तर आश्वासन संयोजक (डीक्यूएसी) पद्मा छेत्रीले पावरपोइन्ट प्रस्तुतिमार्फत राष्ट्रिय गुणस्तर आश्वासन मानक (एनक्यूएएस)-को समीक्षा र अद्यावधिक प्रस्तुत गरिन्।

बैठकलाई सम्बोधन गर्दै जिल्लापाल डेञ्जोङ्पाले क्षयरोग उन्मूलनको राष्ट्रिय लक्ष्य प्राप्त गर्न सबै लाइन विभाग र हितधारकहरूद्वारा सामूहिक प्रयासहरूको महत्त्वलाई जोड़ दिए। उनले जिल्लामा क्षयरोगको बोझ कम गर्न सरकारी विभाग, गैरसरकारी संस्था र सामुदायिक संस्थाबीच समन्वयात्मक कार्य आवश्यक रहेकोमा जोड़ दिए।

क्षयरोगीहरूका लागि पोषण सहयोगलाई सुदृढ़ पार्न जिल्लापालले उपस्थित अधिकारीहरूलाई निक्षय मित्र पहलअन्तर्गत स्वेच्छिक मासिक योगदान गर्न प्रोत्साहित गरे। प्रतिक्रियामा अधिकारीहरूले पहलप्रति मासिक सहयोग विस्तार गर्न आफ्नो इच्छा व्यक्त गरे।

हालसम्म हासिल भएको प्रगतिलाई प्रकाश पार्दै आश्रय फाउण्डेशनकी परियोजना संयोजक पेमा छोडेन भोटियाले भनिन्, “यस पहलले 224 स्क्रिनिङ, 39 थुक परीक्षण र 97 सीवाई-टीबी परीक्षणहरू गरेको छ, जसमध्ये सीवाई-टीबी परीक्षणहरूमध्ये एउटा सकारात्मक परिणाम रिपोर्ट गरिएको छ।”

उनले थप भनिन्, “परियोजनाले उच्च जोखिम भएका गाउँहरूलाई प्राथमिकता दिनेछ, जुन खुल्ला छैनन् र पहुँच गर्न गाह्रो छन्।” टोलीले परियोजनाको अन्त्यसम्ममा प्रत्येक महिना गरिने सीवाई-टीबी परीक्षणहरूको सङ्ख्या अधिकतम बनाउने लक्ष्य पनि राखेको छ।

एक अन्तरक्रियात्मक सत्र पनि आयोजना गरिएको थियो, जसको क्रममा विभिन्न विभागका अधिकारीहरूले सुझाउहरू साझा गरे, प्रश्नहरू उठाए र कार्यान्वयनकर्ताहरूसँग सम्बन्धित चुनौतीहरू छलफल गरे।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार / बिशाल